Новости за 08.05.2026

په بدخشان کې سرچینې وايي چې د طالبانو ځواکونو د کوکنارو د کروندو د ویجاړولو په سر له ځایي خلکو سره نښته کړې ده. دا نښته د جمعې په ورځ، د می په ۱۸مه، د ارګو ولسوالي په اتن جلو کلي کې وشوه. یوې سیمه ییزې سرچینې، چې نه یې غوښتل د موضوع د حساسیت له امله نوم یې واخیستل شي، ازادي راډیو ته وویل چې په دې نښته کې یو ماشوم وژل شوی دی. په بدخشان کې د طالبانو د حکومت د امنیې قومانداني ویاند احسان الله کامګار، د خپرونې تر وخته پورې د پېښې په اړه د ازادي راډیو پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی. یوې سرچینې چې له ازادي... Читать дальше...

د افغانستان لپاره د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتو د عالي کمشنري استازی وایي، افغانستان ته د میلیونونو کډوالو ستنیدل ښایي په دغه هیواد کې د بې ثباتۍ سبب شي، خو عرفات جمال زیاته کړه چې د افغانستان بې ثباتي په سیمه کې د هیچا په ګټه نه ده او که داسې څه وشي ښایي د ټولې سیمې لپاره دا ګډوډي خطرناکه وي. د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو استازي له الجزیرې تلویزیون سره په مرکه کې چې د جمعې په ورځ خپره شوه دا هم وویل چې ممکن افغانستان ته د ډيرو کډوالو ستنیدنه د دغهَ هیواد د اقتصادي ودي سبب هم شي او دا هغه څه دي چې ملګري ملتونه یې غواړي. Читать дальше...

د امریکا پوځ وایي، د ایران د تیلو پر دوو بیړیو یې د جمعې په ورځ ډزې وکړې او د هغوی مخه یې ونیوله چې د امریکا له سمندري محاصرې تیرې شي. د امریکا د مرکزي قوماندې( سنتکام) په وینا دوه کښتۍ یې چې د ایران بیرغ پرې رپیده، خو بار پکې نه و، وویشتلې او ایران ته یې د هغوی د داخلیدو مخه ونیوله. امریکا د ایران د سمندري محاصرې له پیله د جمعې تر ورځې د څه باندې اویا ایراني کښتیو د مخنیوي خبر ورکوي. امریکایي ځواکونه د اپریل له دیارلسمې راپه دې خوا د هند په سمندر کې هغه بیړۍ دروي چې د ایران بندرونو ته ننوځي یا ترې وځي.

په سعودي عربستان کې پنځه افغانان په دې تور نیول شوي چې په پټه یې غوښتل چې د حج په سږنیو مراسمو کې ګډون وکړي. سعودي رسنۍ راپور ورکوي چې دې کسانو هڅه کوله چې د دښتې له لارې په پښو مکې مکرمې ته ولاړ شي. د سعودي عربستان دولت هر کال د خپل هیواد دننه او بهر د مسلمانانو لپاره په حج کې د ګډون په خاطر مشخصه سهیمه اعلانوي. له افغانستانه په سږني حج کې دیرش زره کسان برخه اخلي. د حج مراسم د روانې مې میاشتې په وروستیو کې پيلیږي.

د ازادو مبارزو افغان لوبغاړی واحد اله نژند د شنبې په ورځ ( د مې ۹ مه) له خپل ارجنټایني سیال لوریانو ستاروپولي سره لوبه کوي. واحد اله نژند او ستاروپولي د اووه اویا کیلوګرامه وزن په ګټورۍ کې په کورایشیا کې سره مخامخیږي. نژند تر اوسه لس ځله خپل سیالان مات کړي او دوه ځله یې شکست په برخه شوی، ستاروپولي بیا دیارلس لوبې ګټلي او په اوو کې یې ماته خوړلې.

د کابل یو شمېر اوسېدونکي وايي، ښار کې د جنايي پېښو، په ځانګړې ډول د غلاوو زیاتېدو د امنیتي وضعیت اړوند اندېښنې زیاتې کړې دي. دوی وايي د تیلفونونو، موټرو او موټرسایکلونو غلا د دې لامل شوي چې خلک د شپې له مخې په وېره کې تګ،راتګ وکړي. چارواکي د دې جرمونو په تړاو د لسګونو کسانو د نیولو خبره کوي.

د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر (اوچا) وايي، په افغانستان کې وروستیو سېلابونو لسګونه روغتیايي مرکزونه او ښوونځي زیانمن کړي دي. دې ادارې په یو تازه راپور کې ویلي، که څه هم یادو مرکزونو او ښوونځیو نسبي زیان لیدلی، خو د زرګونو خلکو لپاره یې اړین خدمات ګډوډ کړي دي.

د افغان لیکوالو، شاعرانو او هنرمندانو په ناسم اقتصادي وضعیت ډېر ځله راپورونه شوي دي، چا له تنګ لاسۍ خپل کتابونه پلورلي، څوک د ناروغۍ په بستر کې یوه نسخه درملو ته اړ و او چا هم په کډوالۍ کې خپلو ستونزو ته ژړلي دي. افغان ډرامه لیکونکی او ممثل شریف مسرور کابل کې شین چای پلوري.

د هرات په ادرسکن کې د یوه مسافر وړونکي بس د اوښتو په پېښه کې لږ تر لږه ۲ کسان مړه او څه باندې ۵۰ تنه نور ټپيان دي. پولیس راډیو چې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت اړونده رسنۍ ده نن د پېښې په اړه راپور ورکړی. د راپور په اساس بېګا ناوخته د هرات ادرسکن ولسوالۍ سره په لویه لار ۴۰۴ ډوله مسافر وړونکی بس چپه شوی او مسافرو ته یې مرګژوبله اوښتې ده. ټپيان نږدې روغتونو ته وړل شوي. د افغانستان لویې لارې په تېره د کابل – کندهار – هرات لویه لار تل د خونړیو ټرافیکي پېښو شاهدې دي چې هر کال پکې سلګونو کسانو ته مرګژوبلې اوړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، درې امریکايي پوځي کښتۍ له هرمز تنګي د تېرېدو پر مهال د ایراني توغندیو هدف ګرځېدلې دي. ډونالډ ټرمپ په خپله ټولنیزه پاڼه Truth Social کې لیکلي چې "زموږ پر کښتیو راکټونه فیر شوي خو تر ډزو لاندې او په بریالیتوب له هرمز تنګي تېرې شوې دي" هغه ویلي چې ایراني توغندي او ډرونونه د دوی له خوا شنډ شول. ټرمپ خبرداری هم ورکړی چې که ایران ژر هوکړه لاسلیک نه کړي تر پخوا به لا په سختۍ تر برید لاندې راشي. د امریکا د پوځ مرکزي قومندانۍ سنټکام هم د جمعې په ورځ خبر ورکړی چې دوی د ایران دننه پوځي اهداف ویشتي دي.

د بشري حقونو څار سازمان د ملګرو ملتونو له غړو غوښتي چې په ایران کې د اعدامونو مخه ونیسي. د دغه سازمان یوې څېړونکې بهار صبا په یوه بیان کې ویلي چې تېر یو نیم میاشت لږ تر لږه ۲۸ تنه په ایران کې د سیاسي تورونو په خاطر اعدام شوي دي. د بشري حقونو د څار سازمان په خبره دا کسان ټول د هغو محاکمو له خوا په اعدام محکوم شوي چې پکې د "د تورنو خلکو بنسټیز حقونه تر پښو لاندې شوي او له ټولو یې په زور اعتراف اخیستل شوی. د ملګرو ملتونو سازمان هم خبر ورکړی چې د جګړې له پیله ایران لږ تر لږه ۲۱ کسان اعدام او ۴۰۰۰ تنه نیولي دي.