Новости за 19.05.2020

د پاکستان په اړه پر بېلابېلو موضوعاتو بحث کوونکي، جنوبي ايشيا کې د ترهګرۍ ضد او بشري حقونو فورم يا SAATH دا کال خپله غونډه يا کنفرنس آن لاين وکړ.

افغان حکومت وایي، د ملي مصالحې د شورا له جوړېدو وروسته د بین الافغاني خبرو د پيلېدو لپاره کومه ستونزه نه شته. د ولسمشر ویاند صدیق صدیقي نن ازادي راډيو ته وویل: "موږ چمتو یوو، زموږ پلوى چمتو دی. د ملي مصالحې شورا جوړه شي چې په راس کې یې ډاکټر عبداله دی، یعني زموږ لورې ته د مذاکراتو د پیلېدو اپاره هیڅ ستونزه پاتې نه ده." په قطر کې د امریکا او طالبانو د سولې تر تړون وروسته ټاکل شوې وه چې بین الافغاني مذاکرات د مارچ په لسمه پيل شي، خو د زندانیانو پرسر د حکوت او طالبانو جنجال او د شخړو ادامه د دې سبب شوې ده چې دا خبرې پيل نه شي.

د افغانستان د دفاع سرپرست وزیر نن تر غرمې وروسته کندز ته ولاړ. دې ښار ته د اسد اله خالد تر رسېدو څو ساعته مخکې د کندز ښار په کهنه فروشي واټ کې د مقناطیسي بم چاودنې د یوه پولیسو په ګډون دوه تنه ووژل او اتلس ملکیان یې ټپیان کړل. اسد اله خالد د کندز ښار شاوخوا د تېرې شپې عملیاتو ته اشاره وکړه او ویې ویل چې پکې اته افغان سرتیرې وژل شوي او د طالبانو تلفات لسګونو ته رسېږي.  هغه زیاته کړه: "زموږ د امنیت ریاست د راپور له مخې د طالبانو تلفات تر پنځوسو زیات دي او دلته زما د سفر د راتګ هدف له نژدې څخه... Читать дальше...

احمد مسعود د ملي قهرمان زوی په کرونا ویروس اخته شوی دی. ده په تویټر کې دا خبره کړې ده. تر دې مخکې د افغانستان د عامه روغتیا وزیر فیروزالدین فیروز په کرونا ویروس اخته شوی و چې اوس یې صحت ښه شوی دی او د کابل د ښاروال داوود سلطانزوی د کرونا نتیجه هم مثبت شوې ده. په دې ترڅ کې د روغتیا نړیوال سازمان نن د کوویډ نولس دوه سوه پنځوس تشخیصیه کیتونه د افغانستان عامه روغتیا وزارت ته وسپارل. د وروستیو شمېرو له مخې په افغانستان کې په کرونا ویروس د اخته کسانو شمېر اووه زره شپږ سوه درې پنځوسو ته ورسېد، تلفات... Читать дальше...

۷۱۷ شمېره د شهیدانو او معلولینو د وارثینو لپاره ټیلېفوني خدمتونه وړاندې کوي. څلور اوونۍ کېږي چې د ټیلېفوني خدمتونو دغه څانګه د شهیدانو او معلولینو په چارو کې د دولت وزارت جوړه کړې. لېمه هادي په دې اړه راپور برابر کړی:

د اټلي د نورو برخو په څېر په وینس ښار کې هم له تېرو دوو میاشتو راهیسې ټولبند وو چې له کبله یې دغلته روزګارونو ته زیان رسېدلی خو اوسېدونکي یې وايي چې د ټولبند له کبله په دې ښار کې الودګي ډېره کمه شوې ده البته اوس دوی د سېلانیانو په انتظار دي. په دې هکله تفصیل درته د امریکا غږ دې ویډیو کې منورشاه درکوي.

په اسلام اباد کې د نفسیاتو ماهره ډاکټره انیله خان له ځانګړو ماشومانو سره کار کوي‌ چې خاصې پاملرنې ته ضرورت لري.‌ دا وايي‌ له اټیسټیک ماشومانو سره کار کوي او له داسې ماشومانو سره مرسته کوي چې په خبرو کې ستونزه لري. دا اونۍ د سروې خپرونې کوربنې ملیحه امیرزاده ډاکټره انیله خان مېلمنه کړې.

په کونړ کې یو شمېر کسان وايي، د وچې ډوډۍ لپاره اوړو په تړون کې فساد روان دی. د دوي په خبره چې په بازار کې د اوړو یوه پنځوس کیلويي بوجۍ په ۱۸۴۰ افغانۍ ده خو تړون يې په ۲۱۰۰ افغانیو شوی دی. د اسعداباد اوسېدونکی صدیق الله وایي: "ټول بازار کې دا خبره مشهوره ده چې د اوړو یوې بورۍ تړون په ۲۱۰۰ افغانیو شوی دی، موږ ولسي او غریبو خلکو ته يې هم اوړه ګران کړل، باید له ښاروال او کمېسیون پوښتنه وشي چې ولې یې داسې تړون کړی دی." هټیوال وایې اوسمهال په بازار کې د  اعلی تاجکي اوړو د یوې پنځوس کیلويي بورۍ قیمت... Читать дальше...

په غزني کې د کرنې په برخه د ۷۵۰ پروژو د جوړولو چارې پیل او په دوو میاشتو کې به بشپړې شي. د غزني والي وحیدالله کلیمزي د سې شنبې په ورځ د دغه پروژو د پیلولو په اړه په جوړه شوې غونډه کې وویل: "د ولایت په مرکز او ۱۸ ولسوالیو کې به د ممیزو، کچالوو او پیازو د خوندي ساتلو دغه خونې په دوه میاشتو کې جوړېږي شي، چې د زرګونه مټرک ټنه میوه جاتو او سبزیجاتو د ساتلو ظرفیت به ولري." والي زیاته کړه، د ولایت باعدارانو او بزګرانو ته د ګټې رسونې ترڅنګ څو نورې ګټې هم لري، چې د لنډې مودې لپاره به د کرنې او انجنرۍ... Читать дальше...

ملګري ملتونه وايي چې په افغانستان کې د ولسي وګړو مرګژوبلې شمېر زیاتېدل دا جوتوي، چې ښکېل اړخونه د جګړې بندولو او د افغانانو ترمنځ د سولې د خبرو پیل ته اړتیا لري.

د کندز په ښار کې چاودنې ۲ تنه وژلي او ۱۸ نور ټپیان کړې دي. په کندز کې پولیسو ویاند هجرت اله اکبري نن ازادي راډيو ته وویل: "د طالبانو وسله والې ډلې نن د سهار یولس نیمې بجې د کندز د کهنه فروشي په سیمه کې یو مقناطیسي ماین ته چې په بایسکل کې ځای پرځای شوی و، د عامو خلکو په منځ کې انفجار ورکړی چې له امله یې ۱۸ ملکیان ټپيان شوي یو پولیس او یو بل ملکي شهیدان شوي." د دې پیښې ټپیان د کندز حوزوي روغتون ته بیول شوی دي. طالبانو تر اوسه د دې چاودنې مسئولیت رسما نه دی منلی.

پخوانی پوځي جنرال طاهر یرغل وايي، هغه طالبان چې په پاکستان کې یې کورونه او پټنځایونه دي د سولې خلاف نظر لري.

دېرېلېش ارتغرل نن سبا د اردو ډبنګ سره په قامي ټیلیوېژن چېنل ښودل کیږي.خو د پاکستان ځینو هنرمندانو او لیکوالانو په قامي ټیلیوېژن چېنلو د بهرني مواد پر ښودلو تنقید کړی دې. ارټسټان وایي باید د بهرنیو پر ځای په ملکي او علاقایي اتلانو ډرامې او فلمونه جوړ شي چې خپل علاقایي هنرمندان پکې کار وکړي.

د کندهار د امنیه قومانداني ویاند جمال ناصر بارکزي ازادي راډیو ​ته وویل، په معروف ولسوالي کې لږ تر لږه ۵ پولیس وژل شوي دي. ناصر زیاته کړه چې د برید کوونکو له ډلې څخه دوه وژل شوي او یو یې تښتېدلی دی. بلخوا یوه امنیتي سرچینه چې نه غواړي نوم یې خپور شي ازادي رادیو ته ویلي چې په دغه پېښه کې درو نفوذي پولیسو خپل ۱۴ پولیس ملګري وژلي یو یې ټپي کړی دی او خپله تښتېدلی دی. وسله والو طالبانو د پېښي مسوولیت منلی او د څلورو قومندانو په ګ‌‌‌‌‌‌ډون د ۱۸ سرتېرو د وژلو ادعا کوي.

په افغانستان کې په کرونا ویروس د اخته شویو کسانو شمېر له ۷ نیم زرو واوښت. د عامې روغتیا وزارت چارواکي وايي، یوازې په تیرو ۲۴ ساعتونو کې ۵۸۱ نوې مثبتې پښې په ټول هېواد کې ثبت شوي. د دې وزارت مرستیال وحیدالله مجروح په کابل کې د یوې خبرې ناستې پر مهال وویل، د خلکو له لوري د ګرځبندیز نه مراعتول او روغتیايي سپارښتونو ته نه پاملرنه هغه دلیلونه دي چې ویروس د چټکې خپریدا په حال کې دی. د افغانستان د عامې ورغتیا وزارت د معلوماتو له مخې دې ویروس تر اوسه په هېواد کې ۱۷۸ کسه مړه کړي او ۸۵۰ کسان بيرته روغ شوي دي.

ملګري ملتونه وايي چې په افغانستان کې د ملکي تلفاتو د شمېر زیاتېدل دا جوتوي، چې ښکېل اړخونه د جګړې بندولو او د افغانانو ترمنځ د سولې د خبرو پیل ته اړتیا لري.

د ۱۳۹۸ لمریز کال کې د ولسمشرۍ ټاکنو د پایلې په اړه له نږدې ۳ میاشتو جنجالونو وروسته، ښکاري چې د دې ستونزې د حل په هدف له شوې سیاسي هوکړې ټول خوښ نه‌دي.

جوزف نای د امریکا په هارورډ پوهنتون کې د سیاسي علومو استاد پاتې شوی او په نړۍ کې د داسې یوه شخص په توګه پېژندل کېږي چې د هېوادونو ترمنځ یو پر بل د اتکا په اړه یې مهم نظر وړاندې کړی دی.

له شااوخوا درې میاشتو جنجالونو وروسته د یکشنبې په ورځ د افغان ولسمشر محمد اشرف غني او عبدالله عبدالله ترمنځ د سیاسي هوکړې تر لاسلیک وروسته د مصالحې عالي شورا په جوړېدو هوکړه وشوه او ښاغلي عبدالله‌یې مشري ومنله.

پخوانی پوځي جنرال طاهر یرغل وايي، هغه طالبان چې په پاکستان کې یې کورونه او پټنځایونه دي د سولې خلاف نظر لري.

د امریکا ولسمشر ډنالډ ټرمپ خبرداری ورکړی چې که د روغتیا نړیوال سازمان په ۳۰ ورځو کې بهتره کېدو ته ژمن نه شي، له دې سازمان سره به په دایمي توګه د امریکا مالي ملاتړ بند کړي.

په پاکستان کې پوځي چارواکي وايي، د دې هېواد په بلوچستان صوبه کې د پاکستانیو پوځیانو پر موټر بمي چاودنې او برید دغو پوځیانو ته تلفات اړولي دي. په بلوچستان کې پر پاکستانيو پوځیانو بمي چاودنه او برید ایران پولې ته نږدې د بلوچستان صوبې په کیچ او مچ نومي سیمو کې شوي دي. د پاکستاني پوځ مطبوعاتي څانګې د سې شنبې په ورځ په دې اړه په یوې خبرپاڼه کې ویلي: "بېګاه ناوخته د بلوچستان د پیر غایب په مچ سیمه کې د پاکستان پوځیانو د ملېشه ځواک پر موټر د سړک غاړې بم چاودنه شوې، چې په نتیجه کې لږ تر لږه ۶ پوځیان وژل... Читать дальше...

افراسياب خټک وايي، اوس هم وړې صوبې، د خپلې پوره برخې نه ترلاسه کولو له وجې خوشاله نه دي او د مې د ۱۲مې نوټيفيکېشن په عملي کېدو سره به د مرکزي حکومت برخه نوره ډېره شي.

د امریکې ولسمشر ډونلډ ټرمپ د صحت نړیوالې ادارې (ډبلیو ایچ او) ته خبرداری ورکړی چې که په خپله کارکردګۍ په ۳۰ ورځو کې دننه د بهترۍ ژمنتیا ونه ښايي نو مالي مرستې به ورسره په دایمي توګه بندې کړي.

په پاکستان کې په تېر يو شواروز کې له کورونا وايرسه ۴۹ نور کسان مړه شوي او تر دوه نيم زره زيات کسان په اخته شوي دي.