Самарқанд шаҳрида наркотаҳдидларга қарши глобал форум бошланди
Бугунги кунда дунё миқёсида гиёҳвандлик муаммоси тобора жиддий тус олмоқда. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти маълумотларига кўра, ҳозирда сайёрамиз бўйлаб қарийб 300 миллион нафар инсон камида бир марта наркотик моддаларни синаб кўрган. Энг ташвишлиси эса — ҳар йили 600 мингдан ортиқ одам айнан шу иллат сабаб ҳаётдан кўз юммоқда. Бу рақамлар наркотиклар муаммоси аллақачон алоҳида давлатлар чегарасидан чиқиб, глобал хавфсизлик ва жамоат саломатлиги учун катта таҳдидга айланганини яққол намоён этмоқда.
Ана шундай хавотирли вазият фонида Самарқанд шаҳрида “Жамоат саломатлиги ва хавфсизлигини таъминлаш мақсадида трансмиллий наркотаҳдидларга қарши курашиш” мавзусида халқаро форум ўз ишини бошлади. Мазкур нуфузли анжуман Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Наркотиклар ва ўқотар қуролларни назорат қилиш агентлиги ҳамда БМТнинг Наркотиклар ва жиноятчилик бўйича бошқармаси ҳамкорлигида ташкил этилмоқда.
Форумда дунёнинг турли бурчакларидан 50 га яқин давлат вакиллари, 20 дан зиёд йирик халқаро ташкилотлар — жумладан, Европа Иттифоқи, Шанхай ҳамкорлик ташкилоти, Мустақил давлатлар ҳамдўстлиги, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ва Жаҳон божхона ташкилоти иштирок этмоқда. Шунингдек, 500 га яқин халқаро экспертларнинг қатнашиши Самарқанд анжуманини нафақат минтақавий, балки глобал мулоқот майдонига айлантирмоқда.
Анжуманни Саида Мирзиёева ҳамда БМТ вакили Бо Матиасен очиб берди. Форум иштирокчиларига йўлланган мурожаатда Шавкат Мирзиёев наркотиклар савдоси янги босқичга ўтганини таъкидлади. Унга кўра, бугун жиноий тармоқлар анъанавий усуллардан ташқари шифрланган алоқа воситалари, крипто-активлар ва оффшор молиявий схемалар орқали фаолият юритмоқда.
Давлат раҳбари наркотрафикка қарши курашда энг самарали йўл сифатида унинг молиявий манбаларини бартараф этиш зарурлигини алоҳида қайд этди. Чунки пул оқимини тўхтатмасдан туриб, бу иллатга қарши тўлиқ курашиш қийин.
Ўзбекистон ҳам бу йўналишда аниқ ва тизимли чоралар кўрмоқда. Хусусан, 2026 йилнинг биринчи чорагида яширин нарколабораториялар ва уюшган наркожиноий гуруҳларни фош этиш кўрсаткичлари 3 баробарга ошган. Қисқа вақт ичида 35 та жиноий гуруҳ фаолиятига барҳам берилган, 8 нафар етакчи ва 130 нафар аъзо қўлга олинган. Шунингдек, 2025 йилда 14 та ноқонуний лаборатория аниқланган бўлса, 2026 йилнинг дастлабки уч ойидаёқ бу рақам 10 тага етган.
Форум доирасида илк бор халқаро ёшлар саммити ҳам ташкил этилмоқда. Бу эса келажак авлодни ҳам мазкур муаммога қарши курашга жалб қилишга қаратилган муҳим қадам сифатида баҳоланмоқда.
Шу билан бирга, тадбир доирасида замонавий технологиялар ва махсус ускуналар намойиш этилган кўргазма ҳам ташкил этилди. Бу ерда наркотрафикка қарши курашишда қўлланилаётган инновацион ечимлар кенг жамоатчиликка тақдим этилмоқда.
Форум якунида “Трансмиллий наркотаҳдидларга қарши кураш: жамоат саломатлиги ва хавфсизлиги” мавзусида Самарқанд декларацияси қабул қилиниши кутилмоқда. Ушбу ҳужжат халқаро ҳамкорликни мустаҳкамлаш, ягона ёндашувларни шакллантириш ва наркотик таҳдидларга қарши курашни янги босқичга олиб чиқишга хизмат қилиши мумкин.
Қисқаси, Самарқанддаги ушбу анжуман — бу шунчаки йиғилиш эмас, балки глобал муаммога қарши биргаликда ҳаракат қилишга чақириқ. Энди асосий савол: қабул қилинадиган қарорлар амалда қандай натижа беради? Вақт кўрсатади.