د 'رواداري' سازمان ادعا: طالبانو او نامعلومو کسانو ۲۸۳ افغانان وژلي
یاد سازمان د شنبې په ورځ د یوه راپور په خپرولو ادعا وکړه چې د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې په ټول افغانستان کې له بشري حقونو د سرغړونې ګڼې پېښې شوې دي.
دې سازمان ویلي، په دې موده کې د طالبانو او نامعلومو کسانو لهخوا په هدفي، مرموز او پرته له محاکمې ۲۸۳ کسان وژل شوي او ۵۹ نور په ورته پېښو کې ټپیان شوي دي.
د دغه راپور له مخې ډېری پخواني دولتي کارکوونکي، د بشري حقونو فعالان، د طالبانو مخالفان او منتقدین او نور ملکي وګړي چې نارینه، ښځې او ماشومان په کې شامل دي، د دغو پېښو اصلي قربانیان دي.
د طالبانو حکومت تر اوسه د دغو ادعاوو په اړه غبرګون نه دی ښودلی، خو تر دې وړاندې یې دا ډول ادعاوې رد کړې دي.
د رواداري سازمان په راپور کې دا هم ویل شوي چې نیول شوي کسان د طالبانو په زندانونو کې له شکنجې او ناوړه چلند سره مخ دي.
دغه سازمان ویلي چې د شپږو میاشتو په موده کې یې د ملکي بندیانو د شکنجې لږ تر لږه ۱۰ قضیې چې د دوی د وژل کېدو لامل شوي، مستند کړي دي.
د دغه سازمان په راپور کې ادعا شوې چې دغه ملکي وګړي په بېلابېلو تورونو نيول شوي او د طالبانو په زندانونو کې دي.
په ورته وخت کې د بشري حقونو یو فعال عظیم عظیمي چې د طالبانو په زندان کې یې ۷ میاشتې تېرې کړي، له ازادي راډیو سره په خبرو کې ادعا کوي چې د طالبانو په زندانونو کې خلک په بې رحمانه ډول شکنجه کېږي.
عظیمي وویل: "دا هغه څه دي چې ما تجربه کړي او په خپلو سترګو مې لیدلي. طالبانو بندیان په برق شکنجه کول، هغوی ته یې اوبه ورکولې، يعنې ګیډه يې له اوبو ور ډکوله او ساه به يې ورته بندوله. په ژمي کې به یې هغوی په یخو اوبو کې اچول او په دې توګه د هغو جرمونو منلو ته یې اړ ایستل چې طالبانو غوښتل."
د رواداري سازمان د راپور په دوام کې راغلي چې د روان کال په لومړیو شپږو میاشتو کې په ۱۳ ولایتونو کې ۶۹ نارینه او ښځې په عام محضر کې په درو وهل شوي او دوه تنه په بامیانو کې د سنګسار په سزا محکوم شوي دي.
دغه سازمان ویلي، دا ټولې قضیې او خپلسري نیول، له نیول کېدو وروسته په درو وهل، اجباري ورکول او د سوله ییزو اعتراضونو ځپل په افغانستان کې د بشري حقونو د کړکېچن وضعیت ښکارندویي کوي او د دغه سازمان په وینا، طالبان د هغه څه پر وړاندې چې ترسره کوي، ځواب ورکوونکي نه دي.
د طالبانو حکومت د ویاند مرستیال بلال کریمي د دغه راپور د ادعاوو په اړه د ازادي راډیو پوښتنې ځواب نه کړې، خو په دې وروستیو کې د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو سرپرست وزیر امیرخان متقي ادعا کړې وه چې اوسمهال په افغانستان کې تر بل هر وخته زیات بشري حقونه رعایتېږي.
رواداري سازمان، د بشري حقونو یو سازمان دی چې له افغانستانه بهر فعالیت لري او د مسوولانو په خبره يې، د کورنیو همکارانو په همکارۍ، د بشري حقونو سرغړونې مستند کوي.
دا په داسې حال کې ده، چې د وسله والو شخړو د ځای او پېښو د معلوماتو پروژې بنسټ او د افغانستان سولې د څارنې سازمان، یوه ورځ وړاندې په یوه راپور کې ادعا کړې وه چې طالبانو واک ته له رسېدو وروسته د ٢٠٢٣ کال د جون میاشتې تر ٣٠ نېټې پورې په افغانستان کې د ملکي وګړو پر وړاندې د هدفي تاوتریخوالي څه باندې ۱۰۰۰ پیښې ترسره کړې دي.
رواداري سازمان، په دغه راپور کې چې د ۲۰۲۳ کال په لومړیو ۶ میاشتو کې یې په افغانستان کې د بشري حقونو د سرغړونو بېلابېل ډولونه څېړلي په ۳۰ ولایتونو کې د بشري حقونو د فعالانو، قربانیانو، عیني شاهدانو او نورو په ګډون له ۳۵۳ کسانو سره مرکې کړې دي.
یاد سازمان له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د طالبانو د غیر قانوني چلند پر وړاندې د افغانانو د ملاتړ او په دغه هېواد کې د بشري حقونو په تېره بیا د ښځو او نجونو د حقونو د سرغړونو د پای ته رسولو لپاره اغېزمن او فعال رول ولوبوي.