Зейнетақы жинақтарын 100% аудару: 7 қыркүйектен бастап Қазақстанда жаңа ереже күшіне енеді
Бұған дейін міндетті жинақтар үшін шектеу 50 пайыз болса, ерікті зейнетақы жарналарын толық көлемде аударуға болатын.
Жинақтарды кім аудара алады және бұл рәсім қалай жүзеге асады?
Міндетті жинақтардың 100 пайызына дейінгі бөлігін аудару құқығын БЖЗҚ-ның әрбір салымшысы ең төменгі жеткілікті шекті есепке алмай пайдалана алады. Сондай-ақ сақтандыру компаниясымен зейнетақы аннуитеті шартын жасаған азаматтар жинақтың барлық сомасын аудара алады.
Активтерді аудару процесі толық автоматтандырылған:
Компанияны таңдау. Салымшы зейнетақы активтерімен жұмыс істеуге рұқсат берілген инвестициялық портфельді басқарушылардың (ИПБ) ресми тізілімінен басқарушыны таңдайды (enpf.kz сайтындағы "Қызметтер - Сенімгерлік басқаруға аудару" бөлімі).
Өтініш беру. Құжатты enpf.kz сайтындағы жеке кабинетте ЭЦҚ-мен электронды түрде немесе БЖЗҚ бөлімшесіне жеке барып рәсімдеуге болады.
Мәртебені бақылау. Өтініштің өңделу барысын жеке кабинетте немесе БЖЗҚ мобильді қосымшасындағы "Төлемдерге/аударымдарға/ЕЗЖ қайтаруға арналған өтініштер" қосымша бетінде бақылауға болады.
Қаражатты аудару. БЖЗҚ зейнетақы активтерін заңнамада белгіленген мерзімде таңдалған компанияға аударады.
Жеке басқарушылар не ұсынады және компанияны қалай таңдау керек?
Қаражаттың 100 пайызына дейінгі бөлігін жеке басқарушыларға аудару азаматтарға ұзақ мерзімді инвестициялық стратегияны қалыптастыруға және жеке қаржылық таңдауын ескере отырып, капиталды арттыруға мүмкіндік береді.
ИПБ-ны таңдау - салымшының дербес шешімі. Компаниялар қызметімен ай сайын қаржылық көрсеткіштер, кірістілік, басқарудағы активтер көлемі мен портфельдер құрылымы жарияланып тұратын invest.enpf.kz арнайы платформасында танысуға болады.
Басқарушы компанияны таңдау кезінде келесі ұсынылады:
БЖЗҚ порталында ИПБ-ның инвестициялық декларацияларын зерделеу.
Негізгі қаржылық көрсеткіштер мен кірістілік тарихын талдау.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) тарапынан әкімшілік шаралардың, санкциялардың немесе ықпал ету шараларының бар-жоғын тексеру.
Зейнетақы активтеріне қай компаниялар жіберілді?
Зейнетақы қаражатын басқаруға ҚНРДА тізіліміне енген компаниялар ғана жіберіледі.
Реттеуші оларға қатаң талап қояды:
Тиісті лицензияның және нарықтағы табысты жұмыс тәжірибесінің болуы.
Кейінгі бірнеше жылдағы оң қаржылық нәтиже.
Ықтимал шығындарды жабу үшін меншікті капиталдың жеткілікті мөлшері.
БЖЗҚ-мен жасалған сенімгерлік басқару туралы қолданыстағы шарттардың және үшжақты кастодиандық шарттың (БЖЗҚ - ИПБ - банк-кастодиан) болуы.
Анықтама: Кастодиандық шарт - бұл активтер иесі (мысалы, инвестор немесе қор) мен банк-кастодиан арасындағы бағалы қағаздарды, ақшаны сенімді сақтау және оларға құқықтарды есепке алу туралы келісім. Банк клиенттің мүлкін қорғайды, мәмілелер бойынша есеп айырысуды жүргізеді және операциялардың заңдылығын бақылайды.
Қазіргі уақытта тізілімге алты компания кіреді: "Alatau City Invest" АҚ, "BCC Invest" АҚ, "Halyk Finance" АҚ, "Сентрас Секьюритиз" АҚ және "Tansar Capital" АҚ.
Анықтама: "Halyk Global Markets" АҚ 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап шартты бұзады, осыған байланысты БЖЗҚ 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап аталған компанияға қаражатты аудару туралы жаңа өтініштерді қабылдамайды.
Егер компания ҚНРДА тізілімінен шығарылса, оның басқаруындағы жинақтар автоматты түрде Ұлттық банктің басқаруына қайтарылады.
Invest.enpf.kz бірыңғай цифрлық платформасы қалай жұмыс істейді?
Invest.enpf.kz платформасы зейнетақы инвестицияларын басқаруға арналған онлайн-талдау мен сервистерді біріктіреді.
Порталдағы жеке кабинетте салымшылар:
ИПБ-ға аударуға немесе Ұлттық банкке қайтаруға болатын соманы тексере алады.
ИПБ-ны таңдауға, ауыстыруға немесе қаражатты Ұлттық банктің басқаруына қайтаруға өтініш беру ережелерімен таныса алады.
Активтерді аударуға өтінім беріп, оның орындалуын қадағалай алады.
Таңдалған компанияның инвестициялық портфелі бойынша өзекті ақпаратты ала алады.
БЖЗҚ IT-инфрақұрылымының дайындығы
Зейнетақы қорының мәліметінше, БЖЗҚ-ның ақпараттық жүйелері қаражаттың ірі көлемін есепке алуға және бірнеше инвестициялық портфельді жүргізуге толық бейімделген.
Бұл ретте БЖЗҚ активтерді кім басқарса да - Ұлттық банк, әлде жеке ИПБ - барлық салымшының жеке зейнетақы шоттарының операторы және бірыңғай есепке алу мен ақпараттық орталығы ретіндегі рөлін сақтап қалады.
Бұған дейін қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарын Ұлттық банктің басқаруынан шығарып, оны инвестициялық портфельді басқаратын жеке компанияларға сеніп тапсыруға құқығы бар екені туралы жазған болатынбыз. Жинақтарды мұндай аудару не береді, қандай тәуекелдер бар және оны қалай жасауға болады - мына сілтеме арқылы оқыңыз.
Тағы оқыңыз: Қазақстанда зейнетақы жинақтарына қатысты жаңа ереже енгізіледі: БЖЗҚ түсіндірмесі