Επίσκεψη Ρούμπιο με πολλά μηνύματα
Σήμερα και αύριο αναμένεται να «κλειδώσουν» οι τελευταίες λεπτομέρειες που αφορούν την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, ενόψει του 6ου γύρου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ που – εκτός απροόπτου – προγραμματίζεται να διεξαχθεί την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τον τρέχοντα σχεδιασμό, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών προβλέπεται να προσγειωθεί στην ελληνική πρωτεύουσα το βράδυ της 6ης Οκτωβρίου και να αποχωρήσει το πρωί της 8ης Οκτωβρίου, έχοντας περάσει, όπως επιβεβαιώνουν αρμόδιες πηγές, και το κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου για μια συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Προσώρας, το ποιοι αμερικανοί αξιωματούχοι θα συνοδεύουν τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν έχει οριστικοποιηθεί, παρ’ ότι βέβαιο θεωρείται πως θα πρόκειται για υφυπουργούς διαφόρων χαρτοφυλακίων.
Από ελληνικής πλευράς, την προετοιμασία της επίσκεψης και την ακριβή «χορογραφία» που θα ακολουθήσει ο 6ος γύρος Στρατηγικού Διαλόγου Αθήνας και Ουάσιγκτον έχει αναλάβει η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.
Μεγάλο μέρος της προετοιμασίας έχει ήδη συντελεστεί, ωστόσο, όπως αφήνεται να εννοηθεί, οι αλλαγές και οι προσαρμογές μέχρι και την τελευταία στιγμή θα είναι πολλές. Σε σχέση με τον χρονισμό της επίσκεψης, ο Μάρκο Ρούμπιο δείχνει εντέλει να επιλέγει μια χρονική περίοδο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ (3/11), με πιθανό στόχο να επιθυμεί να εκπεμφθούν μηνύματα στην περιοχή προτού καταγραφούν νέα δεδομένα για τη δυναμική της δεύτερης θητείας Τραμπ και σε ένα μομέντουμ κατά το οποίο η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξημένη τουρκική προκλητικότητα.
Και, βεβαίως, σε μια συγκυρία κατά την οποία μεγαλεπήβολα πρότζεκτ, όπως ο GSI, που ενδιαφέρουν έντονα τον αμερικανικό παράγοντα, βρίσκονται υπό επανεκκίνηση και ενώ μαίνεται δίχως τέλος η κόντρα Ισραήλ – Τουρκίας.
Με το ακριβές πρόγραμμα του Στρατηγικού Διαλόγου που θα διεξαχθεί, όπως όλα δείχνουν, την Τετάρτη στην Αθήνα, να βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση, βέβαιη θα πρέπει να θεωρείται η συμμετοχή του υπουργείου Εθνικής Αμυνας και του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψη, άλλωστε, της υφυπουργού Εξωτερικών, υπεύθυνης για Πολιτικές Υποθέσεις Αλισον Χούκερ στην Ελλάδα, κατέστη σαφές πως η ενέργεια θα αποτελέσει βασικό πυλώνα στον επικείμενο διάλογο μεταξύ Αθήνας και Ουάσιγκτον, στη βάση της ολοένα και πιο ενισχυμένης συνεργασίας στον εν λόγω τομέα, με τη χώρα μας να αξιολογείται ως κόμβος ενεργειακής ασφάλειας για την ευρύτερη περιοχή.
«Θολό» παραμένει ακόμη το κατά πόσο θα υπάρξει σε αυτόν τον γύρο διαλόγου ανανέωση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ, στη λογική ότι ούτως ή άλλως η ανανέωση της (αναβαθμισμένης) συμφωνίας που συμφωνήθηκε τον Οκτώβριο του 2021 περιλάμβανε την πρόβλεψη πως παραμένει σε ισχύ, εκτός αν κάποια πλευρά ειδοποιήσει εγγράφως για τον τερματισμό της, με αποτέλεσμα η διάρκειά της να κρίνεται «αορίστου».
Η ατζέντα
Σε κάθε περίπτωση, οι θεματικές που αναμένεται να απασχολήσουν τον ελληνοαμερικανικό διάλογο, αφορούν τον τομέα της άμυνας και ασφάλειας, το εμπόριο και τις επενδύσεις, την ενέργεια και το περιβάλλον, την περιφερειακή συνεργασία με φόντο την Ανατολική Μεσόγειο και το σχήμα συνεργασίας «3+1» (Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ), την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τους δεσμούς μεταξύ των δύο λαών, την πολιτική προστασία, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξουν και νέοι τομείς συνεργασίας που μπορεί να αφορούν, για παράδειγμα, την καινοτομία.
Επιπλέον, το ζήτημα της αναβάθμισης της τουρκικής παραβατικότητας θα τεθεί μετά βεβαιότητας ενώπιον του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, με το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για ολοκλήρωση των εναπομεινασών οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, στην ευρύτερη περιοχή να παραμένει ζωηρό.
Με φόντο, πάντως, την εν εξελίξει συζήτηση για το κατά πόσο η Τουρκία μπορεί να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 και ενώ το τουρκικό νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» βρίσκεται προ των πυλών, η παρουσία Ρούμπιο στην Ελλάδα είναι δεδομένο πως θα πυροδοτήσει αντιδράσεις στην Αγκυρα, που θα αποτυπωθούν στα τουρκικά ΜΜΕ και στις δηλώσεις τούρκων αξιωματούχων.