Με όχημα τη νέα ρήτρα διαφυγής, η κυβέρνηση δρομολογεί ένα κύκλο ενεργειακών επενδύσεων άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028. Η λίστα των έργων που θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ αναμένεται να «κλειδώσει» μέχρι το τέλος Αυγούστου, ενώ ήδη έγινε το πρώτο βήμα με την υποβολή αιτήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη για την επέκταση της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής προκειμένου να καλύπτει και επενδύσεις στον τομέα της Ενέργειας. Με την κίνηση αυτή η Αθήνα αξιοποιεί τη νέα δυνατότητα που παρέχει η Κομισιόν στα κράτη-μέλη, προσφέροντας μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για έργα που μειώνουν μόνιμα το ενεργειακό κόστος και περιορίζουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, η νέα ρήτρα επιτρέπει την υλοποίηση ενεργειακών επενδύσεων ύψους 350-400 εκατ. ευρώ ετησίως την περίοδο 2026-2028, ανεβάζοντας το συνολικό πακέτο περίπου στα 1,1 δισ. ευρώ. Οι δαπάνες θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, χωρίς όμως να συνυπολογίζονται στο ανώτατο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπουν οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Θα εξακολουθήσουν, ωστόσο, να επιβαρύνουν τόσο το πρωτογενές αποτέλεσμα όσο και το δημόσιο χρέος.

Οι επενδύσεις

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό οι επενδύσεις θα κατευθυνθούν σε:

– Έργα αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με έμφαση στις μπαταρίες. Η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται κρίσιμη, καθώς η ταχεία ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αιολικών σταθμών αυξάνει τις ανάγκες για μονάδες που θα απορροφούν την πλεονάζουσα παραγωγή και θα την επανεισάγουν στο σύστημα όταν αυξάνεται η ζήτηση. Στο πλαίσιο αυτό ο ΑΔΜΗΕ έχει θέσει στόχο ανάπτυξης έργων αποθήκευσης ισχύος περίπου 1,5 GW έως το 2027.

– Έργα εξοικονόμησης ενέργειας.

– Έργα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων (δημόσια κτίρια, σχολεία κ.ά.).

– Έργα υποδομών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας.

Στις επιλέξιμες δράσεις εξετάζεται να περιληφθούν προγράμματα που βοηθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις να περιορίσουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, όπως η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και η εγκατάσταση οικιακών μπαταριών αποθήκευσης.

Όπως έχει δηλώσει ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια δεν αφορά μια επιταγή που θα δει ο κόσμος στον λογαριασμό του αλλά είναι επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας για τους πολίτες.

Η νέα δημοσιονομική ευελιξία αφορά μόνο τα κράτη-μέλη που έχουν ήδη ενεργοποιήσει τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις προϋποθέσεις πληρούν 18, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.