Αθήνα και Τίρανα μπροστά σε νέες περιπέτειες (;)

Νέο σκηνικό διμερούς τριβής μοιάζει πιθανό να διαμορφωθεί εκ νέου μεταξύ Αθήνας και Τιράνων στη βάση της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας στην Αλβανία, με φόντο τα βίαια επεισόδια που σημειώθηκαν το Σάββατο στο Ζβέρνετς και τις αντιδράσεις των δύο πλευρών που ακολούθησαν, με προφορικό διάβημα από πλευράς Αθήνας (και ανακοίνωση του ΥΠΕΞ) και δηλώσεις από πλευράς Έντι Ράμα που, όπως απεδείχθη, δεν πέτυχαν να «κλείσουν» το ζήτημα.

Παρά το γεγονός ότι το συγκεκριμένο συμβάν δεν σχετιζόταν με γη ομογενών στην Αλβανία, η ελληνική πλευρά επέλεξε να κινηθεί προληπτικά σε υψηλούς τόνους ζητώντας αφενός την απόδοση ευθυνών για τον τραυματισμό του Έλληνα πολίτη και αφετέρου την πλήρη τήρηση του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των περιουσιών της ομογένειας.

Στην αυστηρή ανακοίνωσή της, η Αθήνα υπογράμμιζε επιπλέον τη σημασία αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, τονίζοντας πως «η συμμόρφωση προς το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας».

Επιλογή της Αθήνας στο τρέχον μομέντουμ είναι να κινηθεί σε αυστηρούς τόνους, δείχνοντας πως δεν υπάρχει περιθώριο ανοχής για την παραμικρή παραβίαση δικαιώματος και περιουσίας ομογενών από πλευράς Τιράνων, ιδίως καθ’οδόν προς την πορεία της γειτονικής χώρας προς την ευρωπαϊκή οικογένεια, με την ένταξή της να εξαρτάται ευθέως από την ελληνική (ή μη) συναίνεση.

Το κατά πόσο πρόκειται για ένα ζήτημα που δεν θα αποτελέσει αιτία για νέο «πάγο» στις σχέσεις Ελλάδας – Αλβανίας θα φανεί σχετικά άμεσα, είτε μέσω νέων επεξηγηματικών δηλώσεων που πιθανώς να προκύψουν και να καταφέρουν να διαλύσουν πλήρως τις ανησυχίες που προσώρας εγείρονται, είτε μέσω διμερών επισκέψεων όπου μπορεί να επαναβεβαιωθεί η εμπιστοσύνη και η πρόθεση για ειλικρινή συνεργασία.

Το πιο άμεσο ελληνοαλβανικό τετ α τετ είχε «κλειδώσει» για τις 8 και 9 Ιουνίου, διήμερο κατά το οποίο προγραμματίζει να επισκεφθεί την ελληνική πρωτεύουσα ο πρόεδρος του αλβανικού κοινοβουλίου, που (εκτός απροόπτου) θα γίνει δεκτός από τον Νικήτα Κακλαμάνη ενώ σχεδιασμός υπάρχει και για επαφές με τον Κωνσταντίνο Τασούλα και τον Γιώργο Γεραπετρίτη.

Επόμενος «σταθμός» για τις σχέσεις των δύο χωρών η προαναγγελθείσα επίσκεψη του επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας εντός Ιουνίου στα Τίρανα, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας που έχει αναλάβει η Ελλάδα ως επισπεύδουσα χώρα για τη στρατηγική, ευρωπαϊκή επιλογή διεύρυνσης της ΕΕ με την ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και με ορίζοντα πάντα το εξάμηνο της ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο της ΕΕ (Ιούλιος 2027- Δεκέμβριος 2027).

Συμφέρον και των δύο πλευρών πάντως, είναι να «σβήσει» η φωτιά που άναψε το Σαββατοκύριακο – με τα επεισόδια που ξεκίνησαν κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων κατοίκων οι οποίοι διαμαρτύρονταν εναντίον επένδυσης (των Τζάρεντ Κούσνερ και Ιβάνκα Τραμπ) για ανάπτυξη πολυτελών ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων – όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Ωστόσο, προσώρας δεν δείχνει να βοηθά την κατάσταση ούτε ο προθάλαμος του προεκλογικού κλίματος στον οποίο μοιάζει να έχει εισέλθει η Ελλάδα με την ανάμειξη και τρίτων πια στο ζήτημα (βλέπε Αλέξης Τσίπρας) αλλά ούτε και η προφορική διατύπωση σχολίων που προκαλούν καχυποψία και καταρρίπτονται εύκολα δηλητηριάζοντας το καλό κλίμα που είχε εσχάτως εμπεδωθεί διμερώς.