Βενιζέλος για τα ελληνοτουρκικά: Να μετατρέψουμε αυτή τη συγκυρία, η οποία φαίνεται να είναι αρνητική, σε ευκαιρία
Η βασική μας αδυναμία εντοπίζεται στο ότι δεν βλέπουμε τα πράγματα με τον ρεαλισμό και την ειλικρίνεια που απαιτούν οι περιστάσεις. Αντίθετα, κυριαρχεί μια επιπόλαιη και υποκριτική αναπαραγωγή στερεοτύπων, ενώ σε πολλά ζητήματα εξακολουθούμε να μένουμε προσκολλημένοι σε αντιλήψεις του παρελθόντος. Αυτές τις επισημάνσεις έκανε, μεταξύ άλλων, ο καθηγητής του ΑΠΘ και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, κατά την ολοκλήρωση του συνεδρίου του Κύκλου Ιδεών, στη συζήτηση που είχε με τον δημοσιογράφο Παύλο Τσίμα με θέμα «Τι μας επιφυλάσσει το παρελθόν; – Μια συζήτηση για το μέλλον».
«Σε πάρα πολλά ζητήματα είμαστε εγκλωβισμένοι στο παρελθόν. Ένα παρελθόν που έχει εισχωρήσει στο παρόν, και, φοβούμαι ότι προδιαγράφει σε πάρα πολλά θέματα το μέλλον. Το νέο διεθνές περιβάλλον, είναι αβέβαιο, ολισθηρό, επικίνδυνο», είπε ο κ. Βενιζέλος και πρόσθεσε:
«Η χώρα εξακολουθεί να είναι αιχμάλωτη, αυτού που ονομάζω σύνδρομο Ζυρίχης – Λονδίνου. Η συνθήκη δυνάμει της οποίας αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο κράτος η Κυπριακή Δημοκρατία, με αποτέλεσμα ο Κωνσταντίνος Καραμανλής να λέει ‘υπέγραψα τη συνθήκη αυτή και κατηγορήθηκα ως προδότης’, καθοδηγεί υποδόρια τις αντιλήψεις όλων των κυβερνήσεων από το 1974 έως σήμερα. Δεν έχουμε κάνει ποτέ με ειλικρίνεια και ευθύτητα έναν απολογισμό αυτής της περιόδου των 52 ετών. Κανείς δεν προτείνει να αντιμετωπίσουμε με άλλη αντίληψη του χρόνου τα ζητήματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Πάλι, θέλουμε να τα αφήσουμε για μια καταλληλότερη περίσταση, για έναν καλύτερο συσχετισμό. Όταν θα έχουμε ολοκληρώσει την προετοιμασία μας, όταν θα θεωρούμε ότι είμαστε απολύτως εξοπλισμένοι, και η άλλη πλευρά θα συνεκτιμήσει το βαρύ κόστος που συνεπάγεται μια στρατιωτικού χαρακτήρα προσέγγιση των θεμάτων αυτών».
Μιλώντας για την «θεωρία των επεισοδίων», τόνισε πως «μας έχει οδηγήσει σε σταδιακές διολισθήσεις. Έχουμε φθάσει, στο να διατηρείται το casus belli, και εμείς να μην έχουμε δώσει μια οριστική απάντηση στο ζήτημα των χωρικών υδάτων.
Πρέπει στην εξωτερική πολιτική και σε αυτό που λέμε εθνική στρατηγική να φύγουμε από το πολύ στενό πλαίσιο της θεωρίας των επεισοδίων και να δούμε τα θέματα αυτά με ένα τρόπο πιο δημιουργικό και πιο αποτελεσματικό από το εθνικό συμφέρον. Διότι τώρα διακηρύσσουμε την κυριαρχία μας την προστατεύουμε απολύτως, την θέτουμε εκτός συζητήσεως, αλλά δεν επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα, διακηρύσσουμε ρητορικά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, αλλά δεν έχουμε ανακηρύξει ΑΟΖ και δεν έχουμε οριοθετήσει υφαλοκρηπίδα. Πρέπει κάποια στιγμή, να μιλήσουμε με μια στοιχειώδη ευθύτητα και να πούμε τι θέλουμε να κάνουμε απέναντι στα θέματα αυτά.
Ο κόσμος αλλάζει. Ξεκινήσαμε με άλλες βεβαιότητες το 2019 και ξημερωνόμαστε με άλλες αβεβαιότητες το 2026», υπογράμμισε.
Απαντώντας σε ερώτηση για τους λόγους για τους οποίους η Τουρκία ετοιμάζεται να ψηφίσει έναν εσωτερικό νόμο για το ζήτημα των οριοθετήσεων των θαλασσίων ζωνών, εκτίμησε ότι η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι υπουργοί, «κάνουν ό,τι πρέπει να κάνουν».
«Σίγουρα» συνέχισε, «ως χώρα δεν περιμένουμε παθητικά τις εξελίξεις. Δεν περιμένουμε να ψηφιστεί ο νόμος να δημοσιευτεί στην τουρκική εφημερίδα της κυβερνήσεως και να τον διαβάσουμε. Πρέπει να μετατρέψουμε αυτή τη συγκυρία η οποία φαίνεται να είναι αρνητική, σε ευκαιρία».
Ερωτηθείς υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να αποκατασταθεί από κάτι νέο το παλιό αίσθημα ασφάλειας που είχαμε ως μέλη της Ε.Ε και του ΝΑΤΟ, και της ισχυρής αμυντικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, ο κ. Βενιζέλος απάντησε:
«Εάν περιμένουμε να χτυπήσει το τηλέφωνο, θα είναι σε κάθε περίπτωση αργά. Θα πρέπει να έχουμε αποτρέψει αυτού του είδους τα τηλεφωνήματα. Χρειαζόμαστε άλλου τύπου επίκαιρη και επιχειρησιακή εθνική στρατηγική».
Για το θέμα της αναθεώρησης του Συντάγματος είπε πως, «δεν πρόκειται να γίνει καμία αναθεώρηση» γιατί, όπως εκτίμησε, είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν οι απαραίτητες πλειοψηφίες.
Υπήρχε ένα επίχρυσο κοινωνικό συμβόλαιο που το ξύσιμο με την οικονομική κρίση και από κάτω φάνηκε μπρούτζος. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης για να μπορέσουμε να καλύψουμε το κενό των επτά χρόνων της κρίσης. Χρειαζόμαστε συμμαχία χρειαζόμαστε κινητοποίηση για να αλλάξουμε τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε.
«Αυτό επηρεάζει τα πάντα, την οικονομική πολιτική τη φορολογική πολιτική στο πλαίσιο βέβαια της δημοσιονομικής πειθαρχίας και την συμπεριφορά των πολιτών. Δεν φθάνει να έχουμε ένα κοινωνικό συμβόλαιο για τα κοινωνικά δικαιώματα και το μέσο επίπεδο διαβίωσης, χρειαζόμαστε και ένα αναπτυξιακού χαρακτήρα συμβόλαιο διότι αλλιώς δεν παράγεται ο πλούτος και δεν παράγεται το προϊόν που μπορεί να διανεμηθεί».