Ανταλλαγές πυρών ΗΠΑ-Ιράν, η κατάπαυση του πυρός τρεκλίζει

Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε χθες Πέμπτη ότι η κατάπαυση του πυρός με το Ιράν συνεχίζει να τελεί σε ισχύ, αφού η Τεχεράνη κατηγόρησε την Ουάσιγκτον πως την παραβίασε, μετά την ανακοίνωση για πλήγματα των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ εναντίον «ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων» σε ανταπόδοση για «επίθεση» εναντίον τριών αμερικανικών αντιτορπιλικών.

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι «στοχοποίησε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις», αφού τρία αμερικανικά αντιτορπιλικά υπέστησαν «απρόκλητες» επιθέσεις του Ιράν καθώς διέσχιζαν το στενό του Ορμούζ κατευθυνόμενα «στον Κόλπο του Ομάν».

«Έπαιξαν μαζί μας σήμερα. Τους εξολοθρεύσαμε. Έπαιξαν. Το θεωρώ κάτι ασήμαντο», είπε ο αμερικανός πρόεδρος σε δημοσιογράφους, προσθέτοντας πως η κατάπαυση του πυρός παραμένει, κατ’ αυτόν, σε ισχύ.

Οι νέες ανταλλαγές πυρών ωστόσο θέτουν υπό αμφισβήτηση την εκεχειρία που τέθηκε σε ισχύ για έναν μήνα, από την 8η Απριλίου, καθώς η Ουάσιγκτον λέει πως αναμένει ακόμη την απάντηση της Τεχεράνης—μέσω Ισλαμαμπάντ—στην πιο πρόσφατη πρότασή της για να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Ο πρόεδρος Τραμπ απαίτησε η Τεχεράνη να υπογράψει «γρήγορα!» συμφωνία με τις ΗΠΑ, μέσω της πλατφόρμας του, επισείοντας την απειλή πως «θα τους χτυπήσουμε πολύ πιο σκληρά και πολύ πιο βίαια στο μέλλον» σε διαφορετική περίπτωση.

«Δυνάμεις των ΗΠΑ αναχαίτισαν απρόκλητες ιρανικές επιθέσεις κι ανταπέδωσαν με πλήγματα σε νόμιμη άμυνα καθώς πυραυλοφόρα αντιτορπιλικά του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού διέρχονταν το στενό του Ορμούζ προς τον Κόλπο του Ομάν την 7η Μαΐου», ανέφερε μέσω X το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»), διευκρινίζοντας πως η επίθεση έγινε με «πυραύλους, drones και μικρά πλεούμενα».

Στοιχεία των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων «εξουδετέρωσαν τις απειλές και στοχοποίησαν ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις υπεύθυνες για τις επιθέσεις εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων εκτόξευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, κέντρων διοίκησης και ελέγχου, βάσεις συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης», πρόσθεσε.

«Κανένα αμερικανικό πλοίο δεν χτυπήθηκε», διαβεβαίωσε η CENTCOM.

«Διαρκής κατάπαυση του πυρός»

Η ιρανική στρατιωτική διοίκηση κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός, καταγγέλλοντας επιθέσεις εναντίον πλοίων κοντά στο στενό του Ορμούζ: οι Αμερικανοί «στοχοποίησαν ιρανικό πετρελαιοφόρο που αναχωρούσε από τις ιρανικές ακτές (…) καθώς και ακόμη ένα πλοίο», τόνισε η διοίκηση Χατάμ αλ Ανμπιγιά των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, όπως μετέδωσε το ιρανικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο IRIB.

Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις «ανταπέδωσαν αμέσως», επιτιθέμενες εναντίον «αμερικανικών πολεμικών πλοίων» στα οποία «κατάφεραν μεγάλες ζημιές», υποστήριξε η ίδια πηγή.

Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε νωρίτερα πως ακούστηκαν εκρήξεις σε λιμάνι στη νήσο Κεσμ, κοντά στο στενό του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη στην πράξη έκλεισε το θαλάσσιο πέρασμα αυτό, στρατηγικής σημασίας για τον εφοδιασμό πολλών χωρών του κόσμου με υδρογονάνθρακες, αφότου ξέσπασε ο πόλεμος την 28η Φεβρουαρίου, στοιχίζοντας τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στο Ιράν και στον Λίβανο, και θέτοντας σε σκληρή δοκιμασία τη διεθνή οικονομία.

«Πιστεύω σθεναρά ότι αυτή η κατάπαυση του πυρός θα γίνει κατάπαυση του πυρός με διάρκεια», δήλωσε χθες σε τηλεοπτική ομιλία του ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ, η χώρα του οποίου έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή και παραμένει «σε μόνιμη επαφή με το Ιράν και τις ΗΠΑ, μέρα και νύχτα».

Απούσης απτής προόδου στις έμμεσες διαπραγματεύσεις, οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν μεν χθες, αλλά όχι τόσο πολύ, με το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλία αναφοράς στις διεθνείς αγορές, να κινείται λίγο κάτω από τα εκατό δολάρια στο κλείσιμο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έκρινε την Τετάρτη όπως είναι «πολύ πιθανή» η σύναψη συμφωνίας ειρήνης με την Ισλαμική Δημοκρατία αναφερόμενος σε «πολύ καλές συνομιλίες τις τελευταίες 24 ώρες», ωστόσο επέσεισε—ταυτόχρονα—την απειλή νέων βομβαρδισμών.

«Πρόοδος»;

Την Τρίτη ο αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι λόγω της «μεγάλης προόδου» στην πορεία προς τη σύναψη συμφωνίας, αποφάσισε να αναστείλει «προσωρινά» την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση συνοδείας πλοίων που θέλουν να φύγουν από τον Κόλπο μέσω του στενού του Ορμούζ, που κράτησε λιγότερες από 24 ώρες.

Σύμφωνα με το NBC News και τη Wall Street Journal, ο αμερικανός πρόεδρος πήρε την απόφαση αυτή εξαιτίας πιέσεων της Σαουδικής Αραβίας και του Κουβέιτ. Η Τζέρναλ έκανε λόγο μάλιστα για τη σοβαρότερη ρήξη μεταξύ του Ριάντ και της Ουάσιγκτον εδώ και χρόνια.

Στην άλλη πλευρά, παρότι το Ιράν εκτιμά πως οι ΗΠΑ επιδιώκουν την «παράδοσή του», δεν έχει βροντήξει την πόρτα. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ είπε προχθές Τετάρτη ότι η Τεχεράνη «εξετάζει ακόμη το σχέδιο και την πρόταση» των Αμερικανών και θα επιδώσει τη θέση της «στην πακιστανική πλευρά» αφού την διαμορφώσει.

Ο πρώτος και μοναδικός ως τώρα—άκαρπος—γύρος απευθείας συνομιλιών των ΗΠΑ και του Ιράν έγινε στο Ισλαμαμπάντ πριν από σχεδόν έναν μήνα, την 11η Απριλίου.

Στον Κόλπο παραμένουν «παγιδευμένα» κάπου 1.500 πλοία με περίπου 20.000 μέλη πληρωμάτων, ανέφερε χθες ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ), μέρος του συστήματος του ΟΗΕ.

Η Ουάσιγκτον επιβάλλει από τη δική της πλευρά αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια από τη 13η Απριλίου.

Συνομιλίες Ισραήλ-Λιβάνου

Στο άλλο κύριο θέατρο του πολέμου, στον Λίβανο, αναγγέλθηκε από την Ουάσιγκτον συνάντηση για νέες συνομιλίες των κυβερνήσεων της χώρας αυτής και του Ισραήλ, τη 14η και 15η Μαΐου στην αμερικανική πρωτεύουσα, παρότι η υποτιθέμενη κατάπαυση του πυρός δεν έχει σταματήσει τις εχθροπραξίες ανάμεσα στον ισραηλινό στρατό και το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στην Τεχεράνη.

Ήδη έγιναν δυο συναντήσεις, σε επίπεδο πρεσβευτών, τη 14η Απριλίου στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και την 23η Απριλίου στον Λευκό Οίκο. Μετά τις συναντήσεις αυτές, ανακοινώθηκε από την Ουάσιγκτον κατάπαυση του πυρός, η οποία τέθηκε σε ισχύ, στη θεωρία, τη 17η Απριλίου.

Τα δυο κράτη παραμένουν από τεχνική άποψη σε εμπόλεμη κατάσταση από το 1948· οι συναντήσεις του Απριλίου ήταν οι πρώτες έπειτα από 33 χρόνια.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν είπε τη Δευτέρα ότι θα πρέπει να υπογραφτεί συμφωνία ασφαλείας με το Ισραήλ και να υπάρξει «τερματισμός των ισραηλινών επιθέσεων» προτού προγραμματιστεί συνάντηση κορυφής των δυο χωρών. Η Χεζμπολά, που κατηγορείται από πολιτικούς της αντιπάλους ότι έσυρε τον Λίβανο στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή επιτιθέμενη εναντίον του Ισραήλ τη 2η Μαρτίου, σε υποστήριξη στο Ιράν, τον κυριότερο σύμμαχό της, προσάπτει στην κυβέρνηση στη Βηρυτό πως επιλέγει την «παράδοση».

Η υποτιθέμενη εκεχειρία δεν έχει σταματήσει τις εχθροπραξίες. Αεροπορικοί βομβαρδισμοί του Ισραήλ στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον δώδεκα ανθρώπους, ανάμεσά τους δυο παιδιά, χθες στον νότιο Λίβανο, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό.

Από την πλευρά της η Χεζμπολά ανέλαβε την ευθύνη για νέες επιθέσεις εναντίον στοιχείων του ισραηλινού στρατού που κατέχουν τομείς του νοτίου Λιβάνου.