'İhracat hedeflerinin çok uzağında kaldık'
Türkiye ekonomisi iki yıldır ihracat hedeflerine ulaşamıyor. 2014'te 157 milyar dolar olarak gerçekleşen ihracat, 2015'te yüzde 8,7 azalarak 144 milyar dolar seviyesine indi. Alan Yatırım Araştırma Uzmanı Burçak Gezgin, bölgedeki siyasi istikrarsızlık, komşularla yaşanan sorunlar ve küresel ticaretteki yavaşlamanın bu duruma sebep olduğunu söyledi.
Yakın ihracat pazarlarında yaşanan sorunlar, komşu ülkelerdeki gerginlik, paritedeki değişim ve emtia fiyatlarındaki düşüşler ihracat rakamlarını olumsuz etkiledi. İhracatta son iki yılda iyi performans sergileyemeyen Türkiye ekonomisinin, 2015'te de patinaj çektiğini söyleyen Alan Yatırım Araştırma Uzmanı Burçak Gezgin, “Bölgedeki siyasi istikrarsızlık ve küresel ticaretteki yavaşlama belirtileri, son üç yıldır Türkiye'nin ihracat hedeflerine ulaşmasını engelledi.” dedi.
Rusya pazarımız yüzde 40 eridi
Türkiye'nin 2014'te 157 milyar dolar olarak gerçekleşen ihracatı, 2015'te yüzde 8,7 azalarak 144 milyar dolar seviyesine indi. 2015'te en fazla ihracat yaptığımız ilk üç ülke Almanya, İngiltere ve Irak oldu. Almanya'ya ihracatımız dolar bazında yüzde 11,3 azalırken İngiltere'ye ihracat yüzde 4,2 azaldı. En fazla mal sattığımız 3. ülke olan Irak'a ihracatımız yüzde 21,9 düşüş kaydetti. Rusya Federasyonu'na yapılan ihracattaki kayıp ise yüzde 39,5'a ulaştı. Öte yandan en fazla ihracat yapılan ilk 10 ülke içinde, ihracatımızın arttığı sadece iki ülke oldu. Bunlardan İspanya'ya ihracatımız yüzde 0,2 artarken, Suudi Arabistan'a ihracat ise yüzde 14,3 arttı. Türk Lirası'nda yaşanan değer kaybının ihracatta oluşturduğu fırsatların değerlendirilemediğine dikkat çeken Gezgin, “2015'te hem bölgedeki siyasi istikrarsızlık hem de ticari ortaklarımızdaki sorunlar nedeniyle, TL'de yaşanan değer kayıplarını ihracat anlamında lehimize çeviremedik. 2016'da ise Avrupa ekonomisinin ve talebinin çok hızlı bir iyileşme sergilemesini beklememeliyiz. Küresel ticaretteki yavaşlama ve Avrupa'daki iç tüketimin yetersiz olması, Avrupa'ya yönelik ihracatımızın 2016 yılında da beklenen performansı sergilememesine neden olabilir.” dedi.
İhracatın artması için Avrupa önemli
Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı (TİM) Mehmet Büyükekşi de, 2015 ihracat rakamlarını ve 2016 ihracat hedeflerini değerlendirdi. İhracatı artırmak için Latin Amerika, Afrika ve Uzakdoğu gibi yeni pazar arayışlarına devam ettiklerini hatırlatan Büyükekşi, esas olarak AB ülkelerinin hedeflendiğini söyledi.
Büyüme trendine giren AB'ye yüzde 46 olan ihracat payını tekrar yüzde 50'ye çıkartmak istediklerini belirten Büyükekşi, “Almanya, İngiltere, İtalya gibi 10 milyar doların üzerinde ihracat yaptığımız AB ülkeleri bizim için çok önemli. Bu ülkelere yaptığımız ihracatın yüzde 10 artması, bir milyar dolar artış getiriyor. Ancak 1 milyar dolar ihracat yaptığınız bir ülkeye ihracatınızı yüzde 10 artırsanız etkisi cüzi oluyor.” diye konuştu. AB ile yapılacak vize görüşmelerinin, Gümrük Birliği'nin yeniden düzenlenmesinin ve Kıbrıs sorununun bir nebze çözülmesinin AB ile ticaretimize olumlu yansıyacağını kaydeden Büyükekşi, “Yeni pazar olarak bunların dışında İsrail ve Mısır ile ticarette tekrar düzelme olmasını bekliyoruz. İran'da daimi temsilcilik için Tahran'da bina bakıyoruz. İran 40 milyar dolar ithalat yapan bir ülke. Ambargonun kalkmasıyla da para transferinde iyileşmeler elimizi güçlendiriyor.” dedi.
Türkiye'nin 2015 ihracatında en yüksek paya sahip sektörlerdeki düşüş dikkat çekti.
Geçen yıl çelik ihracatı yüzde 25,1, elektrik ve elektronik ihracatı yüzde 13,3, hazır giyim yüzde 9,4 ve otomotiv ihracatı yüzde 5 eridi. Buna göre geçen sene ihracattaki toplam kayıp 14 milyar doları aştı. GRAFİK: ZAMAN, ADNAN SARIKABAK