Dolar yeniden 3,06'yı gördü
Petrol fiyatlarındaki düşüş küresel riskten kaçışı tetikliyor. 3,5 aylık aradan sonra dolar dün yine 3,06 liranın üzerini gördü. 24 Eylül'de gördüğü 3,07'lik rekor seviyeye yaklaştı. Varili 27 dolara düşen petrol Türkiye'nin cari açığını azaltıyor. Petroldeki düşüş TL'nin, dolara karşı değer kaybını sınırlı tutuyor.
Merkez Bankası'nın siyasi nedenlerle bazı para politikası adımlarını atamayacağı endişelerinin önceki gün Para Politikası Kurulu kararı ile bir kez daha teyit edilmesi ve petrol fiyatlarında yaşanan sert düşüşün Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yönelik varlıklardan çıkışı tetiklemesiyle dolar/TL 29 Eylül'den beri ilk kez dün 3,06 seviyesini aştı. Dolar/TL 24 Eylül 2015'te 3,0750'yi test ederek tarihî zirveyi görmüştü. Dolar/TL dün sabah güne 3,0450 civarında başladıktan sonra gün içinde 3,0613 seviyesini gördü. TL kapanışa doğru kayıplarının bir kısmını telafi etti ve saat 17.01 itibarıyla 3,0528 seviyesinde işlem gördü. Borsa İstanbul ise yüzde 2,07 kayıpla günü 69 bin 603 puandan tamamladı.
Her ne kadar Türkiye için petrol fiyatlarındaki düşüş en büyük ithalat kalemi olan enerji maliyetinde hatırı sayılır bir azalma anlamına gelse de düşüşün ABD borsaları ve tüm gelişmekte olan ülkelerde riskten kaçışı tetiklemesi dolar/TL'ye de yükseliş olarak yansıyor. Önceki gün bir ara yüzde 5 civarı yükselen ham petrol fiyatı dün yüzde 4'ten fazla değer kaybetti. ABD türü ham petrolün varil fiyatı küresel arzın fazla olduğu endişesiyle 2003 yılından bu yana en düşük seviyelere indi. Brent ham petrolünün varil fiyatı ise yüzde 4'ü aşan kayıpla 27 dolar seviyesine geriledi.
Brent petrol, Haziran 2014'te 115 doların üzerinde işlem görmesinden beri aşağı yönlü bir seyir izliyor. Sadece 2016'daki değer kaybı yüzde 25'e ulaşmak üzere.
Petrol fiyatlarındaki düşüş TL'yi neredeyse tamamının ekonomileri petrole bağlı olan benzer gelişmekte olan ülke para birimlerine göre daha sınırlı etkiliyor. Türkiye'nin ithalatında yıllardan beri en büyük kalem olan enerji maliyeti 2015 yılının ilk 11 ayında yüzde 31 azalarak 35 milyar dolara geriledi. Bu nedenle küresel piyasalarda petrol fiyatlarından kaynaklı riskten kaçış eğiliminde TL'deki değer kaybı ruble gibi para birimlerine göre daha sınırlı kalıyor. Dün de ruble dolar karşısında yüzde 2'nin üzerinde değer kaybederek tarihî zirvesini yineledi. TL yüzde 0,4 değer kaybetti.
TCMB'Yİ SİYASET ENGELLİYOR
Bir diğer taraftan ise güvenlik endişeleri ve TCMB'nin para politikasında gerekli görülen adımları siyasi çekinceler nedeniyle atamayabileceği endişeleri ve bu endişelerin önceki günkü faiz kararı ile teyit edilmesi de piyasada satış baskısı oluşturan bir diğer unsur olmaya devam ediyor. TCMB, küresel para politikalarındaki normalleşmenin başlaması ile birlikte oynaklıklarda gözlenen düşüşün kalıcı olması halinde bu toplantıdan itibaren para politikasındaki sadeleşme adımlarına başlanabileceğini belirtti. Ancak TCMB, söylemlerinin aksine piyasada etkili olacak somut bir adım atmadı.