Трамп ва Рим папаси ўртасидаги зиддият янада кучаймоқда
АҚШ президенти Доналд Трамп Truth Social ижтимоий тармоғи орқали Рим папаси Лев XIV’га нисбатан кескин танқидлар билдирди. У папани жиноятчиликка қарши курашда сустликда ва ташқи сиёсатда самарасизликда айблаб, унинг позицияларини очиқ танқид қилди.
Трамп ўз баёнотида айрим геосиёсий масалаларга ҳам тўхталиб ўтди. У Эроннинг ядро қуролига эга бўлишига нисбатан юмшоқ қараш билдирган папани қабул қилмаслигини айтди. Шунингдек, АҚШ томонидан Венесуэлага қарши эҳтимолий ҳарбий ҳаракатларни қоралаган позицияни ҳам кескин танқид қилди. Унинг фикрича, Рим папаси АҚШ раҳбарияти фаолиятини баҳолаш ўрнига, ўз диний миссиясига эътибор қаратиши лозим.
Трамп яна бир баҳсли фикрни илгари суриб, Лев XIV’нинг папаликка сайланишида унинг америкалик экани асосий омил бўлганини таъкидлади. У ҳатто “агар мен Оқ уйда бўлмаганимда, у Ватиканда бўлмас эди” дея кескин баёнот берди. Шу билан бирга, у папага “радикал сўл кучларга мойилликни тўхтатиш” ва “сиёсатчи эмас, ҳақиқий дин раҳбари бўлиш” лозимлигини уқтирди.
Маълумот учун, 2026 йил январь ойида Рим папаси Лев XIV Ватикандаги дипломатик корпусга анъанавий мурожаатида замонавий дипломатия ҳақида фикр билдирган эди. Унинг таъкидлашича, мулоқот ва келишувларга асосланган дипломатия ўрнини куч ва босимга асосланган ёндашувлар эгалламоқда. Шунингдек, у қочқинлар, муҳожирлар ва маҳбусларнинг ҳуқуқларини ҳурмат қилишга чақирган.
Орадан кўп ўтмай, АҚШ Мудофаа вазирлигида ҳам мазкур масала муҳокама қилинди. Сиёсий масалалар бўйича вазир ўринбосари Элбриж Колби Ватиканнинг АҚШдаги вакили кардинал Кристоф Перни Пентагонга таклиф қилди. ОАВ маълумотларига кўра, учрашув давомида папанинг АҚШ сиёсатига нисбатан танқидий чиқишлари юзасидан норозиликлар билдирилган.
Яқин Шарқдаги вазиятга тўхталган Рим папаси эса барча давлатларни тинчликка чақириб, урушдан воз кечиш ва мулоқот орқали ечим топиш зарурлигини таъкидлади. У одамларни сиёсий етакчилар билан мулоқот қилиб, тинчлик учун ҳаракат қилишга ундади.
Шу билан бирга, Лев XIV Трамп томонидан билдирилган танқидларга жавоб қайтаришни истамаслигини маълум қилди. У ўз миссияси сиёсат эмас, балки Инжил ғояларини тарқатиш эканини таъкидлаб, ҳеч қандай босимдан қўрқмаслигини билдирди.
“Биз сиёсатчи эмасмиз. Биз дунёга тинчлик ва ярашиш ғояларини етказиш учун мавжудмиз”, — деди у журналистларга берган интервьюсида.
Трампнинг баёнотлари халқаро сиёсатчилар томонидан ҳам эътирозларга сабаб бўлди. Жумладан, Италия бош вазири Жоржа Мелони папани ҳимоя қилиб, унинг тинчликка чақириши табиий ва тўғри эканини таъкидлади. У Трампнинг сўзларини қабул қилиб бўлмас деб баҳолади.
Италия бош вазири ўринбосари Маттео Салвини ҳам ушбу масалага муносабат билдириб, папа миллиардлаб католикларнинг маънавий етакчиси эканини эслатди. Унинг фикрича, тинчликни тарғиб қилаётган шахсга нисбатан ҳужумлар мантиққа зид ҳисобланади.
Бу орада яна бир баҳсли ҳолат кузатилди. Доналд Трамп 12 апрель куни ўзини Исо Масиҳ қиёфасида тасвирланган сунъий интеллект орқали яратилган суратни эълон қилди. Суратда у беморни даволаётган шифокор сифатида акс этган бўлса-да, жамоатчилик томонидан бу ҳолат турлича талқин қилинди.
Бу пост христианлар, жумладан, АҚШ президенти тарафдорлари томонидан кескин танқидга учради. Fox News бошловчиси ва консерватив шарҳловчи Райли Гейнс «у бу суратни нега эълон қилганини тушуна олмаслиги»ни айтди ва Трампга «бироз камтарроқ бўлиш»ни тавсия қилди.
Консерватив Daily Wire нашри муаллифи Меган Башам Трампнинг постини «шаккоклик» деб баҳолаган. Ўнг қанотдаги BlazeTV телеканали бошловчиси Стив Дис эса ушбу постга «Йўқ» сўзи билан муносабат билдирган.
Кейинроқ Трамп танқидга учраган суратни саҳифасига ўзи жойлаштирганини тасдиқлади. У суратни ўчириб юборган ва унда аслида Исо қиёфасида эмас, Қизил Хоч қўмитаси шифокори қиёфасида тасвирланганини айтган. «Фақат фейк янгиликлар айнан шундай талқинни [Исо қиёфасини] ўйлаб топиши мумкин. Мен бу ҳақда ҳозиргина эшитдим ва дедим: „Бу уларнинг хаёлига қандай келди?“ У ерда мен одамларга соғайишга ёрдам берадиган шифокор қиёфасида эканим назарда тутилган», – деган Трамп.
Шу тариқа, Трамп ва Рим папаси ўртасидаги қарама-қаршилик нафақат сиёсий, балки маънавий ва ижтимоий муҳокамалар марказига айланди. Бу зиддият қандай давом этиши эса ҳали номаълум, аммо у жаҳон жамоатчилиги диққат марказида қолмоқда.