Daşoguzda öýsüz itleri zäherleýärler, Aşgabatda sanjym edýärler
"Daşoguzda öýsiz pişikleri we eýesi bar bolan, emma öýünden daşarda gezip ýören itleri ýörite zäherlenen iýmitler bilen öldürip başladylar. Bu it awçylygyny häkimligiň, kommunal edarasynyň we sanepidemstansiýanyň işgärleri bilelikde alyp barýarlar. Meniň iki itimi we goňşularymyň howlusynyň daşynda gezip ýören itlerini zäherläp öldürip gidipdirler" diýip, habarçymyz gürrüň berdi. Ol häkimiýetleriň idegsiz öý haýwanlaryna garşy geçirýän häzirki çäreleriniň netijesinde öz töweregindäki itleriň tas ählisiniň gyrylyp, diňe iki sany maşgalada itleriň aman galandygyny aýdýar.
"Meniň özümde we beýleki goňşularymda it saklamaga rugsatnama bardy, olar weterinar barlagyndan hem geçirilipdi. Häzir şäher ýerlerindäki eýesiz itleri öldürip, indi obalarda hem itleri öldürmek plany berlene meňzeýär. Köp adam mal ogrulary köpeldi we umuman ykdysady kynçylyklar sebäpli ogurlyk güýçlendi diýip it saklaýar" diýip, habarçymyz aýdýar.
Türkmenistanda idegsiz itleriň guramaçylykly köçeden ýygnalmagy we ýok edilmegi ozal iri şäherlerde, ilkinji nobatda-da paýtagtda köp duş gelýärdi.
Aşgabatda köçede ýören itleriň kommunal hojalyklaryň işgärleriniň tutup ýygnaýandygy, soňky ýyllarda Aşgabadyň köçelerinde itleri we pişikleri ýygnaýan gyzgylt reňkli ýörite awtoulaglaryň hereket edip başlandygy habar berlipdi. Käbir halatlarda itleriň köçelerde ýaşaýjylaryň gözüniň öňünde demir taýaklar bilen urlup öldürilýändigi, ýa-da zäherlenip ýok edilýändigi habar berlipdi.
Aşgabatda öýsüz it-pişikleri köçeden ýygnamak we ýok etmek boýunça işleriň ýene-de batlanandygyny awgustyň başynda Azatlyk Radiosynyň paýtagtdaky habarçylary mälim edipdi.
Şonda Azatlyk Radiosynyň habarçylary bilen söhbetdeş bolan Türkmenistanyň paýtagtynyň öý dolandyryş müdirliginiň işgärleri özlerine köçelerde idegsiz ýören itleri we pişikleri tutup, olary edara tabşyrmak barada ýörite görkezmäniň berilendigi, şeýle-de tabşyrylmaly haýwanlaryň kesgitlenen planynyň bardygyny mälim edipdi.
Öz adynyň efirde tutulmazlygyny soran ýaşaýyş jaý müdirliginiň işgäriniň Azatlyk radiosyna aýtmagyna görä, müdirligiň tehniki işgärlerine, ýagny köçe süpürijilere, arassaçylyk we bagbançylyk işlerini edýän işgärlerine, şeýle-de suw üpjünçilik işlerini ýerine ýetirýän santehniklere her hepdede bir iti ýa-da bir pişigi diriligine ýa-da onuň maslygyny ýaşaýyş jaý ulanyş edarasyna tabşyrmagyna görkezme berilýär, bu "plany dolmadyklar" babatynda göz öňüne tutulan jerime bar.
"Itiň ýa pişigiň maslygyny tabşyryp bilmedik işgärlerden it üçin 16-manat, pişik üçin bolsa 10-manat pul talap edilýär. Maslygy ýa diri itdir-pişigi getirip tabşyrmadyk işgär aýdylan puly öz hasabyndan tölemäge borçly edilýär" diýip, ýaşaýyş jaý müdirliginiň Azatlyk bilen söhbetdeş bolan işgäri aýtdy.
Bu ýagdaýa şaýat bolan ýerli ýaşaýjylaryň biri Azatlyk Radiosyna şeýle gürrüň beripdi: "Itleri gyzgylt reňkli ýörite awtoulaglar bilen äkidýärler. Käwagt köpçüligiň gözüniň alnynda itleriň kellesine, oňurgasyna demir taýak bilen urýarlar, ýüpden we demir simden halka edip bogýarlar. Köçe süpürijiler bolsa pişikleri polietilen haltalara salýarlar, elbetde haýwanlaryň ählisi demigip ölýär. Howanyň gyzgyny günüň aşagynda 60 gradusa ýetýär. Polietilen haltalaryň içindäki bug daşyna suw bolup dökülýär".
Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçylary şu günler Aşgabatda idegsiz ýören öý haýwanlaryny ýok etmek boýunça çäreleriň dowam etdirilýändigini we haýwanlary tutýan ýörite awtoulaglaryň ýanynda polisiýa ulaglarynyň hem gatnap, itdir-pişikleri tutýan işgärleri ilatyň gahar-gazabyndan goramak wezipesini berjaý edýändigini belleýärler.
Mundan öň käbir raýatlaryň haýwanlara görkezilýän rehimsiziklere garşy çykýandygy we bu ýagdaýyň öňüni almaga synanyşýandygyny habar berlipdi.
Ýerli synçylar, öýsüz haýwanlary köçeden ýygnamak boýunça guramaçylykly işleriň döwlet tarapyndan ähmiýet berilýän çäreleriň we uly baýramçylyklaryň öňýany hasam batlanýandygyna ünsi çekýärler. Şu günler Türkmenistan "Amul-Hazar" awtorallisini geçirýär we gaýtadan dikeldilen Halk Maslahatyna taýýarlanýar.
Emma Türkmenistanyň häkimiýetleri öýsüz haýwanlaryň awlanmagy we ýok edilmegi baradaky habarlary ne şonda, ne-de häzir tassykladylar, şeýle-de Azatlyk Radiosynyň beren soraglaryny resmi taýdan kommentirlemekden ýüz öwürdiler.
Munuň bilen bir wagtda şu günler Aşgabatda öýlerde saklanýan haýwanlarynyň döwlet tarapyndan hökmany waksinasiýasy amala aşyrylýar.
"Häzir öz haýwanlarynyň dälilikden hökmany döwlet waksinasiýasy alnyp barylýar. Weterinar gulluklaryň işgärleri öýme-öý aýlanyp, "Biokan-R" dermanyň sanjymyny edýärler. Bu haýwan saklaýanlar üçin örän amatly" diýip, Azatlyk bilen söhbetdeş bolan Aşgabadyň ýaşaýjysy it eýesi 11-nji sentýabrda gürrüň berdi.