Нұрай Серікбайдың өлімі: полицейлерге қарсы іс туралы не белгілі?
7 ай өтті: полицейлерге қатысты іс не болды?
13 тамызда сот Шерхан Аймаханды өмір бойына бостандығынан айыру туралы үкім шығарғаннан кейін, Tengrinews.kz полицейлерге қатысты істің жай-күйін білуді жөн көрді.
Шымкент прокуратурасы істің әлі де тергеліп жатқанын хабарлады.
"2026 жылғы 19 қаңтарда Шымкент қалалық ПД Өзіндік қауіпсіздік басқармасы Қаратау аудандық полиция басқармасының қызметкерлеріне қатысты Қылмыстық кодекстің 371-бабы 2-бөлігі бойынша қылмыстық іс тіркеді (сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды – ред. ескертпесі). Қазіргі уақытта сотқа дейінгі тергеу амалдары жалғасуда", – деп мәлімдеді прокуратура.
Сонымен қатар ведомство тергеу құпиялылығына сүйеніп, іс бойынша қанша адамның өтіп жатқанын айтпады.
Полицейлерге қандай қауіп төнеді?
371-баптың 2-бөлігі "Абайсызда ауыр зардаптарға әкеп соққан салғырттық" бойынша мынадай жаза қарастырылған:
4000 АЕК-ке дейін айыппұл (2026 жылға 17 300 000 теңге);
1000 сағатқа дейінгі қоғамдық жұмыстар;
белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан 3 жылға дейін айыра отырып, 4 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеу немесе одан айыру.
Тергеушіге қатысты іс
Сотта Нұрайдың ұрланғаны туралы хабарлама бойынша шақыртуға келген тергеушінің өзі де іс бойынша өтіп жатқаны белгілі болды. Бұл туралы ол 31 шілдедегі жауап алу кезінде айтты. Сол кезде ер адам 20 қаңтарда – Нұрай өлтірілгеннен кейін тоғыз күн өткен соң – "заңсыз шешім қабылдағаны үшін" полициядан шығарылғанын хабарлады.
Дәл осы тергеуші бойжеткен қаза тапқаннан кейін әлеуметтік желілерде тараған видеоны жеке телефонына түсірген. Бейнежазбада Нұрай оны ешкім ұрламағанын және Аймаханның көлігіне өз еркімен отырғанын айтқан.
Нұрайдың ағалары сотта сол күні бойжеткен көрші бөлмеде отырғанда, тергеуші Аймаханның әкесімен "бауырсақпен шай ішіп отырған" мәлімдеді. Экс-тергеушінің өзі бұл айыпты жоққа шығарды.
Анықтама: Кейінірек, 7 тамызда, сотта видеоға жүргізілген сараптама нәтижелері жарияланды: мамандар жазбадағы Нұрайдың сөзі алдын ала дайындалған және алдын ала ойластыру элементтері бар деген қорытындыға келді.
Шымкент полициясы Tengrinews.kz-ке бұрынғы тергеушіге қатысты сотқа дейінгі тергеудің жалғасып жатқанын хабарлады, бірақ егжей-тегжейін ашпады.
Біз Нұрай түсірілген видеоның пайда болуы мен таралу мән-жайы бөлек тергеле ме деген сұраққа жауап іздедік. Бұл сұраққа Шымкент полициясы да, прокуратурасы да жауап берген жоқ.
Полицейлерге неге қылмыстық іс қозғалды?
Нұрай Серікбай 2026 жылы 11 қаңтарда кешке Шымкенттегі ата-анасының үйінің жанында өлтірілді. Тергеу мәліметтері бойынша, оның танысы, 28 жастағы Шерхан Аймахан бойжеткенге 35 жерден пышақ салып, қашып кеткен. Ол екі күннен кейін ұсталды.
Қайғылы оқиғадан кейін Нұрайдың туыстары ер адамның бойжеткенді 2025 жылдың жазынан бері аңдып жүргенін айтты. Күзде ол Нұрайды некеге мәжбүрлеу үшін Алматыдан Шымкентке алып кеткен. Нұрайдың ағалары полицейлермен бірге оны үйіне қайтарып ала алды.
Алайда, отбасының айтуынша, содан кейін олар полиция мен прокуратураға адам ұрлау туралы бірнеше рет арызданғанымен, тиісті реакция болмаған. Бірнеше айдан кейін Нұрай өлтірілді.
20 қаңтарда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бұл жағдайға үн қатты. Ол полицияның іс-әрекетіне баға беруді тапсырды. Сол кезде Шымкент қалалық полиция департаментінің бастығы Нұрлан Алмасбековтің қызметінен босатылғаны хабарланды.
22 қаңтарда Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов некеге тұруға мәжбүрлеу туралы істі тіркемеген қызметкерлерге қатысты қылмыстық іс қозғалғанын мәлімдеді.
"Кісі өлтіру", "Некеге тұруға мәжбүрлеу" және "Сталкинг"
Судья Саммидин Темиралиев Аймаханды Қылмыстық кодекстің бірден үш бабы бойынша кінәлі деп танып, әр эпизод бойынша мынадай жаза тағайындады:
99-баптың 2-бөлігі 5-тармағы "Аса қатыгездікпен жасалған адам өлтіру" бойынша – өмір бойына бас бостандығынан айыру;
125-1-бап "Некеге тұруға мәжбүрлеу" бойынша – 2 жылға бас бостандығынан айыру;
115-1-бап "Сталкинг" бойынша – 200 сағаттық қоғамдық жұмыс.
"Шерхан Аймахан өмір бойына бас бостандығынан айырылып, жазасын қылмыстық-атқару жүйесінің төтенше қауіпсіздік мекемесінде өтеу тағайындалсын", – деп төрағалық етуші судья үкімді оқыды.
Бұған дейін прокурор Мадияр Әбілқасымов сотталушыға өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын сұраған болатын.
"Аффект жағдайында болдым": сотталушы сотта не деді?
28 жастағы сотталушы Ш. А. Нұрайды ұрлау және аңду туралы айыптарды жоққа шығарған еді.
Ол қызбен қарым-қатынаста болғанын, оған тұрмысқа шығу туралы ұсыныс жасағанын, ал қайғылы оқиға болған күні жүзікті қайтарып, айырылысу үшін келгенін мәлімдеді.
Оның нұсқасы бойынша, Нұрай оған бірінші болып пышақ жұмсаған, содан кейін ол аффект жағдайына түсіп, оған қалай өлімші жарақат салғаны есінде жоқ екенін айтады. Сондай-ақ Ш. А. 2019 жылдан бастап басынан алған жарақатынан кейін психикалық ауытқуы барын мәлімдеді.
Сотталушының соттағы сөзі / Соттың онлайн отырысынан скриншот
Бір жарым сағат ішінде 76 қоңырау: бұған дейін не белгілі болды?
Бұған дейін прокурор айыптау актісін оқыды, ол үш эпизодтан тұрады.
Тергеу мәліметінше, 2025 жылдың жазында сотталушы Нұраймен танысып, күзде оны Алматыда ұрлап кеткен және некеге тұруға мәжбүрлеу үшін Түркістан облысындағы туыстарының үйіне апарған. Сол кезде қыздың ағалары полициямен бірге оны үйіне қайтарып алған.
Бұдан кейін, тергеу деректері бойынша, ер адам қыздың соңына түскен: бірнеше күн ішінде оған 154-тен астам рет қоңырау шалып, Алматыдағы үйі маңында аңдып жүрген.
2026 жылғы 11 қаңтарда кешке Шымкентте Нұрайдың ата-анасының үйі маңында ер адам оған пышақ жарақаттарын салған. Қыз оқиға орнында көз жұмды, ал күдікті екі күннен кейін ұсталды.
Анықтама: Бұған дейін тергеу барысында күдікті тергеу изоляторынан Алматы облысының Ақтас ауылындағы мамандандырылған психиатриялық ауруханаға сот-психиатриялық сараптама жүргізу үшін ауыстырылған болатын . Сол кезде Нұрайдың туыстары күдікті психикалық ауытқуды желеу етіп, жауапкершіліктен жалтаруы мүмкін деп қауіптенген. Бірақ сараптама күдіктінің есі дұрыс деп таныды.
Соттың онлайн-отырысынан скриншот