Адамдар неге шаршап жүр: зерттеу
Кейінгі жылдары шаршау сезімі басты түйткілдердің біріне айналғандай. Адамдар жұмыстан ғана емес, ақша тапшылығынан, болашаққа деген алаңдаушылықтан, геосаяси шиеленіс пен экологиялық мәселелерден де қажып жүргенін жиі айтады. WGSN бұл күйді The Great Exhaustion - "ұлы шаршау" деп атады, деп хабарлайды Tengri Life.
Сарапшылар Future Consumer 2026 болжамында созылмалы шаршаудың алдағы жылдары адамдардың өмірі мен мінез-құлқына қалай әсер ететінін баяндады. Сонымен қатар тағы бір трендті атап өтті: үлкен мәселелер аясында адамдар кішігірім қуаныш сәттерін бағалай бастаған.
"Ұлы шаршаудың" астарында не жатыр?
2022 жылы WGSN жүргізген сауалнамада қатысушылардың 65 пайызы қажып кеткенін айтқан. Бұған себеп ретінде олар жеке өмірі мен кәсіби қызметіне қойылатын талаптардың артуын көрсеткен.
Зерттеуге сәйкес, бұл күйді тек әдеттегі жұмыс жүктемесімен түсіндіру жеткіліксіз. Оған бірнеше стресс көзі қосылады: өмір сүру құнының өсуі, қаржылық белгісіздік, геосаяси шиеленіс және экологиялық мәселелерге уайымдау.
WGSN мұны "полидағдарыс" деп сипаттайды - бірнеше дағдарыс бір мезгілде болып, жалпы тұрақсыздық сезімін күшейтеді.
Нәтижесінде адамға бір ғана нақты мәселемен емес, бірнешеуімен қатар күресуге тура келеді.
Жастар мен әйелдер көбірек шаршайды
Бұл ретте шаршау сезімі халықтың әртүрлі тобы арасында біркелкі таралмаған. WGSN деректері бойынша, бұл әсіресе Z ұрпағына, кіші миллениалдарға және әйелдерге қатты әсер етеді.
Дүние жүзінде 30 жасқа дейінгі адамдардың 48 пайызы жұмыста қажып жүргенін айтты. Оңтүстік Африкада жұмыс істейтін әйелдердің 40 пайызы қажу белгілерін атап өткен. Сарапшылардың пікірінше, бұл көрсеткіштер адамдардың жұмысқа, әл-ауқатқа және жеке ресурстарға деген көзқарасының ауқымды өзгеруін көрсетеді. Тұрақты белгісіздік жағдайында күш жинап, қалпына келу мүмкіндігінің өзі күнделікті өмірдің маңызды бөлігіне айналды.
Зерттеуге сәйкес, мәселе жұмыс қарқындылығында ғана емес. Көңіл-күйге тұрмыстық жағдайлар да әсер етеді: үнемдеу қажеттілігі, болашаққа деген алаңдаушылық, кірістің тұрақсыздығы және сыртқы оқиғаларды бақылаудың қиындығы. Салдарынан адамдарға белсенділіктің үйреншікті деңгейін сақтап, демалуға уақыт табу қиындай түсті.
Үлкен мақсаттың орнын кішкентай қуаныш басып жатыр
Үнемі шаршау күйіне жауап ретінде WGSN "glimmers" - кішігірім қуаныш сәттері мен позитивті эмоцияларды атайды. Сарапшылар мұны бірнеше дағдарыс қатар жүріп жатқан әлемде эмоционалдық жүктемені еңсерудің маңызды тәсілі болады деп есептейді.
"Glimmer" терминін психотерапевт Деб Дана енгізді. Егер триггерлер жағымсыз эмоционалды реакция тудырса, glimmers-ті оның қарама-қарсысы - жайлылық пен қауіпсіздік сезімін сыйлайтын кішкентай қуаныш пен позитив сәттері ретінде қарастыруға болады.
Бұл міндетті түрде үлкен нәрсе болуы шарт емес. Бұл қысқа уақытқа болса да адамның көңіл-күйін көтеруге көмектесетін жағымды сәттер.
WGSN 2026 жылға арналған болжамында glimmers-ті негізгі тұтынушылық көңіл-күй қатарына қосты.
Үнемі шиеленісте жүрмеу үшін сарапшылар жағымсыз жаңалықтарды аз оқуды, жақындармен көбірек уақыт өткізуді және өз бақылауыңыздағы нәрселерге назар аударуды ұсынады. Бұл сенімділік сезімін қайтаруға және мазасыздық деңгейін төмендетуге көмектеседі.
Үлкен үміт артпай, "бақытты қайта анықтау"
Glimmers идеясы бақыт пен өмірге қанағаттану туралы түсініктің өзгеруімен де байланысты.
WGSN болжамында 2026 жылға қарай қалыптасатын төрт тұтынушылық профильді атап өтеді. Соның бірі - The Gleamers. Бұл қуанышқа кішігірім себептер іздейтін, күнделікті жетістіктерін байқайтын және бақыт пен өзін-өзі жүзеге асыру сезімін өз талаптарына сай анықтауға тырысатын адамдар.
Үнемі ауқымды мақсаттарға ұмтылудың орнына, назар өмірде бар кішігірім нәтижелер мен сәттерге ауады. Мұндай тәсіл шаршау мен үйреншікті бағдар тым көп ресурсты талап етеді деген сезім басым кезде ерекше өзекті болып отыр.
Неге бұл тренд маңызды?
WGSN "ұлы шаршауды" адамдардың эмоционалдық күйі ғана емес, олардың тұтынушылық әдеттеріне әсер ететін фактор ретінде қарастырады.
Егер адам үнемі артық жүктемені сезінсе, оның тауарлардан, қызметтерден және брендтерден күтетін нәрсесі де өзгереді. Жағымды эмоциялар алуға, жайлылықты сезінуге немесе шағын жеке жетістігін атап өтуге көмектесетін ұсыныстар алдыңғы қатарға шыға алады.
Тағы оқыңыз: Зумерлер неге демалыс күндері қыдыруды қойды? Ғалымдар анықтады