Қытай автокөлік экспорты бойынша рекорд орнатты, бірақ себебі аса жағымды емес
Экспорттың рекорд көрсеткіші ішкі нарықтағы дағдарыстың екінші жағына айналды. Қытайда автокөлік саудасы тоғызыншы ай қатарынан төмендеп жатқанда, жергілікті автоөндірушілер шетелден сатып алушыларды белсенді іздестіріп жатыр. Нәтижесінде, маусымда ел тарихында алғаш рет бір айда 1 миллионнан астам автокөлік экспортталды, деп хабарлайды Tengri Auto Қытай автоөндірушілер қауымдастығының (CAAM) мәліметтеріне және carnewschina-ке сілтеме жасап.
2026 жылғы маусым қорытындысы бойынша шетелдік сатып алушыларға 1 037 000 автокөлік жөнелтілді. Бұл алдыңғы аймен салыстырғанда 11,6 пайыз, ал былтырғы маусыммен салыстырғанда 75,1 пайыз жоғары.
Бірінші жартыжылдықта Қытай 5 096 000 автокөлік экспорттады, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 65,3 пайыз артық.
Неге экспорт күрт өсті?
Рекорд көрсеткіш көбіне елдің ішкі нарығындағы жағдаймен түсіндіріледі. Қытайда жаңа автокөліктер саудасы тоғызыншы ай қатарынан құлдырап жатыр.
Қытай жеңіл автокөліктер қауымдастығы (CPCA) мәліметінше, маусымда елде 1 620 000 жаңа жеңіл көлік сатылған, бұл бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 23,4 пайыз аз. Бірінші жартыжылдық қорытындысы бойынша нарық одан сайын - 20,4 пайызға, 8 800 000 автокөлікке дейін қысқарды.
Ішкі сұраныстың төмендеуі аясында көптеген қытайлық өндіруші негізгі басымдықты экспортқа қойды. Бұл ел ішіндегі сауданың азаюын ішінара өтеп, өндіріс көлемін жоғары деңгейде сақтап қалуға мүмкіндік берді.
Электрмобильдер басты экспорттық тауарға айналды
Тарихта алғаш рет экспортталатын автокөліктердің жартысынан астамы жаңа энергия көздерімен жүретін көліктер (NEV) болды. Бұған электрмобильдер, гибридтер және сутегі отынымен жұмыс істейтін модельдер жатады.
Маусымда Қытай мұндай көліктердің 523 мыңын экспорттады - бұл былтырмен салыстырғанда 1,6 есе көп. Нәтижесінде айлық экспорттағы NEV үлесі 50 пайыздан асты. Басқаша айтқанда, Қытайдан шетелге жөнелтілген әрбір екінші көлік электрмобиль немесе гибрид болып шықты.
2026 жылдың алғашқы алты айында NEV санатындағы автокөліктер экспорты 2 355 000 данаға жетіп, екі еседен астам өсті. Олардың жалпы жеткізілім көлеміндегі үлесі 46,2 пайыз болды.
Бұл ретте Қытайдың ішкі нарығында мұндай көліктерге деген сұраныс әлі де жоғары. Маусымда ішкі нарықтағы электрмобильдер мен гибридтер үлесі 62 пайыз деңгейінде сақталып, мамырдағы нәтижені қайталады.
Қытайлық өндірушілерге не көмектесті?
CPCA бас хатшысы Цуй Дуншудың пікірінше, Қытай автоөндірісінің жетістігі бірнеше факторға байланысты.
Біріншіден, Қытай электрмобиль шығаруға қажетті толық өндірістік тізбекке ие - аккумуляторлар мен электр қозғалтқыштарынан бастап күштік электроникаға дейін өзінде шығарылады. Бұл өзіндік құнды бәсекелестік деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік береді.
Екіншіден, қытайлық компаниялар көптеген дәстүрлі автоөндірушіде әлі жаппай қолданысқа енбеген технологияларды белсенді ұсынады: 800 вольттық электр архитектуралары, өте жылдам қуаттау, жүргізушіге көмектесетін интеллектуалды жүйелер және меншікті аккумуляторлық технологиялар.
Сонымен қатар Оңтүстік-Шығыс Азия, Таяу Шығыс елдері мен Ресейде қытайлық көліктерге сұраныстың артуы маңызды рөл атқарып отыр, бұл өңірлерде жергілікті брендтер өз позицияларын нығайтып келеді.
Өсім баяулауы мүмкін
Рекорд көрсеткіштерге қарамастан, сарапшылар экспорттың мұндай жоғары қарқыны жыл аяғына дейін сақталуы екіталай деп есептейді.
Тәуекел факторлары қатарында Еуропадағы сауда саясатының қатаюы, соның ішінде субсидияға қатысты тергеу мен жаңа көміртегі алымын енгізу, сондай-ақ 2025 жылдың екінші жартысындағы жоғары база аталады.
Дегенмен, ел ішіндегі сауданың төмендеуі жалғасып жатқан тұста экспорт Қытай автоөндірісінің басты драйвері болып қала беретіні анық. Бүгінде дәл осы шетелдік нарықтар Қытайдың ірі автоконцерндеріне өндіріс көлемін сақтап, бүкіл әлем бойынша өз ықпалын кеңейтуге мүмкіндік беріп отыр.
Айта кетейік, Қазақстан да әлемдік үрдістерден қалыс қалып жатқан жоқ - біздің елде жаңа энергия көздерімен жүретін (NEV) көліктердің саудасы артып келеді: 2026 жылдың алғашқы төрт айының қорытындысы бойынша ресми дилерлер NEV сегментіндегі 2 122 жеңіл автокөлікті сатты (Қазақстан автокөлік одағының мәліметі). Бұл былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда шамамен бес есе көп.
Тағы оқыңыз: Жаңа немесе жүрілген көліктер: Қазақстанда 2026 жылы 6 миллион теңгеге не сатып алуға болады?