“Қазақстан бұдан бас тартады“ - сарапшы Қырғызстанмен жер алмасу туралы

Саяси шолушы Ғазиз Әбішев Қазақстан мен Қырғызстан арасындағы жер алмасу туралы ұсынысқа қатысты пікір білдірді. Ол бұл мәселеге қатысты ойын өзінің Telegram-арнасында мәлімдеді, деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Бұған Қырғызстан президенті баспасөз хатшысының екі ел арасындағы тең құнды жер учаскелерін алмастыру мүмкіндігі туралы мәлімдемесі себеп болды. Сөз Тоқмақ қаласының маңындағы ұзындығы шамамен 800 метр болатын учаске туралы болып отыр. Қырғыз тарапының айтуынша, бұл жер ақылы автожол салу үшін қажет.
Қазақстан жер алмасуды неліктен қолдамауы мүмкін?
Әбішевтің пікірінше, Қазақстанның бұл мәселедегі ұстанымы нақты болады.

"Қазақстан тарапы бұл ұсыныстан бас тартады деп ойлаймын. Біріншіден, аумақ мәселесі – тыйым салынған тақырып. Қазақстан өз уақытында мемлекеттік шекарасын бекіту үшін орасан зор күш жұмсады. Әрбір шаршы шақырым егжей-тегжейлі талқыланып, кей жерде алмасулар болды, кей жерде жол берілді, ал кей жерде өз дегенімізді қорғап қалдық. Бұл Қазақстан тарихындағы маңызды кезең болды және ол сәтті аяқталды", - деп жазды Әбішев.

Ол Қазақстанның мемлекеттік шекаралары толығымен делимитацияланып, демаркацияланғанын, ал олардың халықаралық-құқықтық рәсімделуі аяқталғанын атап өтті.

"Мәселе жабық. Тіпті бірнеше шаршы шақырым үшін болса да, бұл тақырыпты қайта көтерудің еш мәні жоқ. Қазақстан мен Қырғызстан арасында ешқандай аумақтық қайшылықтар жоқ. Ортақ шекараға қол қойылды. Өзбекстан және Қытаймен түйісу нүктелері бекітілді. Нүкте", - деді Әбішев.

Қазақстанның жаңа Конституциясында не айтылған?
Әбішев жаңа Конституцияның преамбуласында Қазақстан шекарасының қолсұғылмаушылығы туралы айтылғанын еске салды. Ал екінші бапта "мемлекет өз аумағының тұтастығын, қолсұғылмаушылығын және бөлінбейтіндігін қамтамасыз етеді" деп көрсетілген.
Әбішев мұндай шешімдерге қарсы тағы бір уәж ретінде прецедент жасау қаупін атады.

"Қазақстан шекарасы берік. Егер оны бір елмен қайта қарауды бастасақ, ерте ме, кеш пе басқа елдер де осындай ұсыныстармен келуі мүмкін. Бүгін бизнесмендер мен бюрократтар саясаткерлерді статус-квоны өзгертуге көндіруге тырысуы мүмкін. Ертең мұндай шешімдер күтпеген салдарға әкелуі ықтимал. Жер, аумақ мәселесі – халықаралық қарым-қатынастардағы кешенді тұрақтылықтың негізі. Бұл талқыланбайтын мәселе", - деп түйіндеді саяси шолушы.

Айта кетейік, Қырғызстанда бұған дейін Өзбекстанмен шекара мәселелерін реттеу кезінде осындай тәсіл қолданылған болатын. Қырғызстан президентінің баспасөз хатшысының хабарлауынша, Өзбекстанмен мемлекеттік шекараны демаркациялау аясында Қырғызстан құрамына екі ауыл өткен. Оның орнына өзбек тарапына аумағы жағынан тең келетін жер учаскелері берілді.