“Дауыстар естуі мүмкін еді“. Астана маңында отбасын өлтірді деген күдіктінің диагнозы туралы не белгілі?

Наурызда мессенджерлерде Астана маңындағы Жібек жолы ауылында бір отбасы мүшелерінің аяусыз өлтірілгені туралы жантүршігерлік хабарлама тараған еді. Оқиға қоғамда үлкен резонанс тудырды. Сол кезде күдіктінің психикалық ауытқуы болуы мүмкін екені де айтылды. Оның диагнозы туралы не белгілі - Tengrinews.kz материалында.
Полиция күдіктіні ізін суытпай ұстады. Ол уақытша ұстау изоляторына қамалып, іс бойынша сот-психиатриялық сараптама тағайындалды.
Қазіргі уақытта іске қатысушының жағдайы мен өткен өмірі туралы қосымша мәліметтер, соның ішінде сот материалдары мен құқық қорғау органдарының түсініктемелері белгілі болды.

Күдіктінің диагнозы
Tengrinews.kz редакциясының иелігінде бұрынғы қылмыстық істердің бірі бойынша сот қаулысы бар, онда күдіктінің сол кездегі диагнозы көрсетілген. Құжатқа сәйкес, ер адамда созылмалы психикалық бұзылыс - параноидты шизофрения, эпизодтық ағым түрі (F20.01).
Бұл диагноз не білдіреді?
Осы диагноздың мәнін түсіндіру үшін редакция медицина ғылымдарының докторы, психиатр-дәрігер Анар Қаражановаға жүгінді. Маманның айтуынша, асқынған кезеңдегі параноидты шизофрения - бұл қабылдау мен ойлаудың күрделі бұзылуы.
Оның айтуынша, мұндай жағдайда адамда галлюцинациялар пайда болуы мүмкін, ол дауыстарды естиді, олар шынайы болып қабылданады. Бұл дауыстар қорқытуы, іс-әрекеттерге түсініктеме беруі, өзара дауласуы немесе бұйрықтар беруі мүмкін.
Сонымен қатар сандырақ - пациенттің өзіне толықтай дәлелденгендей көрінетін тұрақты жалған сенімдері қалыптасады.

"Көбінесе бұл - қуғындау сандырағы: "мені арнайы қызмет бақылап жүр", "көршілерім у бергісі келеді", "басымдағы ойларымды оқиды". Айналадағының бәрі қастандықтың дәлеліне айналады: кездейсоқ өтіп бара жатқан адамның қарасы, лифт шуы, билбордтағы жарнама", - деп түсіндірді дәрігер.

Психиатрдың сөзінше, мұндай күйде науқастың миы тұзақ секілді жұмыс істейді: галлюцинациялар қорқытады, ал сандырақ бұл қорқынышты "сыртқы жаумен" түсіндіреді.

"Адам бірінші болып шабуыл жасауы мүмкін, өйткені ол: "мені қазір өлтіреді, мен қорғанып жатырмын" деп шын жүректен сенеді. Бұл есептелген қатыгездік емес, биологиялық апат", - деп толықтырды Қаражанова.

Бұл ретте маман шизофрениямен ауыратын адамдардың басым көпшілігі, тіпті асқынған күйінде де айналасындағыларға қауіп төндірмейтінін атап өтті. Мұндай жағдайлар, әдетте, емнің жоқтығынан немесе оның үзілуінен болады.
Реактивті психоз
ІІМ мәліметінше, қазіргі уақытта күдікті стационарлық сот-психиатриялық сараптамадан өтіп жатыр және реактивті психоз жағдайында.
Психиатр-дәрігер Ольга Николаеваның айтуынша, бұл - қатты стреске немесе жарақаттайтын жағдайға жауап ретінде туындайтын, шынайылықты қабылдаудың, мінез-құлық пен эмоционалдық реакциялардың уақытша бұзылуымен қатар жүретін өткір психикалық бұзылыс.
Әдетте реактивті психоз бағдардан жаңылу, үрей, шұғыл эмоционалдық реакциялар, ойлаудың бұзылуы түрінде көрінеді. Жекелеген жағдайларда бастан өткерген жағдайға байланысты қысқа мерзімді галлюцинациялар немесе сандырақ идеялар болуы мүмкін.
Маман мұндай жағдайдың өтпелі екенін және медициналық көмек көрсетілген жағдайда кері қайтуы мүмкін.
Айта кетейік, адамның психикалық жағдайы, сондай-ақ өз іс-әрекеттеріне есеп беру және оларды басқару қабілеті туралы қорытындыны тағайындалған сот-психиатриялық сараптама нәтижелері бойынша мамандар беруі тиіс.
Tengrinews.kz редакциясы күдіктінің мәжбүрлі емдеуге жіберілу-жіберілмеуін анықтау үшін ІІМ-ге ресми сауал жолдады. Материал жарияланған сәтте жауап келген жоқ.
Күдіктінің өткен өмірі туралы не белгілі?
Бұған дейін Tengrinews.kz күдіктінің өткен өмірі туралы эксклюзив деректерді хабарлады. Оның бірнеше рет жауапкершілікке тартылғаны белгілі болды. Сот материалдарына сәйкес, ол 2016 жылы билік өкілін қорлап, полиция қызметкеріне бағынбағаны үшін, сондай-ақ автокөлік ұрлағаны үшін сотталған.
2021 жылы ер адам полиция қызметкерлеріне шабуыл жасаған. Сол кезде сараптама параноидты шизофренияны анықтағандықтан, сот оны қылмыстық жауапкершіліктен босатқан. Ер адам мәжбүрлі емдеуге жіберілген.
Сондай-ақ ол әкімшілік жауапкершілікке, соның ішінде мас күйінде көлік айдағаны және қоғамдық тәртіпті бұзғаны үшін тартылған.
Бұған дейін ІІМ кісі өлтіру дерегі бойынша тергеудің қазір аяқталу сатысында екенін хабарлаған болатын. Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов күдіктінің бұрын сотталғанын, ал басқа қылмыстық іс аясында оның есі дұрыс емес деп танылғанын нақтылады. Қазір полиция психиатрлардың негізгі қорытындысын күтіп отыр.

Тағы оқыңыз: "Неге оларды оқшауламайды?" Психиатр пациенттер қандай жағдайда клиникаға жатқызылатынын айтты