FT: «Υπνοβατούμε» προς έναν Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; – Τα τρία επικίνδυνα μέτωπα
Η γεωπολιτική αστάθεια χαρακτηρίζει τη σημερινή διεθνή πραγματικότητα, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία εντείνουν τον κίνδυνο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.
Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, οι εξελίξεις σε αυτές τις περιοχές διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ένα τέτοιο σενάριο δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά αντικείμενο ιστορικών μελετών ή στρατιωτικών σχεδιασμών, αλλά βρίσκεται όλο και συχνότερα στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ κυβερνήσεων, διπλωματών και ειδικών στις διεθνείς σχέσεις.
Οι περιφερειακές κρίσεις συνδέονται ολοένα και περισσότερο μεταξύ τους, ενισχύοντας τις ανησυχίες για τη διεθνή ασφάλεια.
Σε εκτενή ανάλυσή του στους Financial Times, ο επικεφαλής σχολιαστής διεθνών υποθέσεων της εφημερίδας Γκίντεον Ράχμαν, εξετάζει τις ομοιότητες της σημερινής συγκυρίας με τις περιόδους που προηγήθηκαν των δύο Παγκοσμίων Πολέμων.
Κεντρικό ερώτημα είναι κατά πόσο οι λανθασμένοι υπολογισμοί των μεγάλων δυνάμεων, η αβεβαιότητα γύρω από τις συμμαχίες και η αδυναμία αποτροπής νέων συγκρούσεων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια γενικευμένη πολεμική αναμέτρηση.
Αφορμή για την ανάλυση αποτελούν πρόσφατα γεγονότα σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, όπως πυραυλικές επιθέσεις που οδήγησαν στο κλείσιμο του αεροδρομίου του Ριάντ, ρωσικά πλήγματα με βαρύ απολογισμό στην Ουκρανία, προειδοποιήσεις της Πολωνίας για πιθανές ρωσικές επιθέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και πολυήμερες κινεζικές στρατιωτικές ασκήσεις με πραγματικά πυρά.
Παρά τη γεωγραφική απόσταση μεταξύ τους, τα γεγονότα αυτά συνθέτουν μια εικόνα αυξανόμενης διεθνούς αστάθειας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ειρήνη και η ασφάλεια δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένες.
Τα τρία μέτωπα που απειλούν με γενικευμένη σύγκρουση
1. Ευρώπη: Ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο κίνδυνος σύγκρουσης με το ΝΑΤΟ
Η Ευρώπη αποτελεί το πρώτο και πιο άμεσο μέτωπο, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και η αντιπαράθεση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης παραμένει έντονη.
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο ουκρανικό έδαφος. Κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, υβριδικές επιχειρήσεις και αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα εντείνουν τις ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης.
Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί το ενδεχόμενο μια ρωσική ενέργεια να προκαλέσει θύματα στο έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Ένα τέτοιο περιστατικό θα μπορούσε να εντείνει τις πιέσεις για την ενεργοποίηση της αρχής της συλλογικής άμυνας, φέρνοντας τη Συμμαχία αντιμέτωπη με μια δύσκολη απόφαση.
Η πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ παραμένει μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ακόμη και ένα μεμονωμένο περιστατικό θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις.
2. Μέση Ανατολή: Ο πόλεμος με το Ιράν και η διεθνοποίηση της κρίσης
Το δεύτερο μέτωπο βρίσκεται στη Μέση Ανατολή, όπου η σύγκρουση με το Ιράν και οι επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων έχουν εντείνει την περιφερειακή αστάθεια.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι διασυνδέσεις της κρίσης με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που εξετάζει ο Ράχμαν, η Ρωσία φέρεται να έχει συνδράμει το Ιράν στον εντοπισμό στόχων, ενώ η Ουκρανία έχει προσφέρει σε χώρες του Κόλπου τεχνογνωσία για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν ότι οι πολεμικές συγκρούσεις δεν εξελίσσονται πλέον ως απομονωμένες κρίσεις. Η στρατιωτική εμπειρία, η τεχνολογία και η υποστήριξη που αναπτύσσονται σε ένα μέτωπο μπορούν να επηρεάσουν τις επιχειρήσεις σε μια διαφορετική περιοχή.
Επίσης, η Μέση Ανατολή αποτελεί, επομένως, κρίσιμο παράγοντα για τη διεθνή ασφάλεια. Μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει στην εμπλοκή περισσότερων χωρών και να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
3. Ασία: Η Ταϊβάν και η αυξανόμενη στρατιωτική ισχύς της Κίνας
Το τρίτο μέτωπο εντοπίζεται στον Ειρηνικό, όπου η Κίνα ενισχύει συστηματικά τις στρατιωτικές της δυνατότητες και αυξάνει την πίεση προς την Ταϊβάν.
Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν τμήμα της επικράτειάς του, ενώ το νησί διαθέτει δική του κυβέρνηση και λειτουργεί στην πράξη ως αυτοδιοικούμενη οντότητα. Μια κινεζική στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την κατάληψή του θα μπορούσε να προκαλέσει μία από τις σοβαρότερες διεθνείς κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι ΗΠΑ θα καλούνταν να αποφασίσουν πώς θα αντιδράσουν σε μια ενδεχόμενη κινεζική επίθεση, αντιμετωπίζοντας ένα ιδιαίτερα δύσκολο στρατηγικό δίλημμα.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μετατρέψει μια περιφερειακή σύγκρουση σε άμεση αντιπαράθεση μεταξύ των δύο ισχυρότερων στρατιωτικών και οικονομικών δυνάμεων του κόσμου, με συνέπειες που θα εκτείνονταν πολύ πέρα από την Ασία.