Ποιοι μπορούν να βγουν στη σύνταξη πριν από τα 62 και τα 67 έτη μέχρι το τέλος του έτους

Δυνατότητα εξόδου στη σύνταξη πριν από τα γενικά όρια ηλικίας των 62 και 67 ετών διατηρούν μέχρι το τέλος του έτους συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις της συνταξιοδοτικής νομοθεσίας.

Στο επίκεντρο βρίσκονται μητέρες με ανήλικα τέκνα, γονείς και τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι, παλαιοί ασφαλισμένοι με 25ετία στο Δημόσιο, αλλά και εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Το «κλειδί» για την έξοδο δεν είναι μόνο η σημερινή ηλικία του ασφαλισμένου. Καθοριστικό ρόλο παίζουν το έτος συμπλήρωσης των απαιτούμενων ημερών ή ετών ασφάλισης, η ηλικία που είχε συμπληρωθεί σε συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα και η κατηγορία του πρώην ασφαλιστικού φορέα.

Για όσους έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα με τις παλαιότερες διατάξεις, το 2026 μπορεί να είναι η χρονιά αποχώρησης. Ωστόσο, κάθε περίπτωση χρειάζεται έλεγχο με βάση το ατομικό ασφαλιστικό ιστορικό, καθώς η θεμελίωση δικαιώματος δεν ταυτίζεται πάντοτε με την άμεση δυνατότητα συνταξιοδότησης.

ΙΚΑ: Τα παράθυρα εξόδου για μητέρες με ανήλικα παιδιά

Ειδικές δυνατότητες συνταξιοδότησης διατηρούν οι μητέρες που είχαν ανήλικο τέκνο και είχαν συμπληρώσει τις απαιτούμενες 5.500 ημέρες ασφάλισης στο πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Πλήρης σύνταξη έως τα 61 έτη: Μητέρες που είχαν συμπληρώσει έως το 2010 τις 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο και είχαν κλείσει τα 55 έως το 2018 μπορούν, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις, να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη στο προβλεπόμενο όριο, το οποίο φτάνει έως τα 61 έτη. Η δυνατότητα αφορά και όσες συμπληρώνουν το συγκεκριμένο όριο μέσα στο 2026, εφόσον δεν έχουν ήδη συνταξιοδοτηθεί με μειωμένη σύνταξη.

Μειωμένη σύνταξη από τα 58,5 ή τα 60,2 έτη: Μητέρες με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο το 2010 ή το 2011, οι οποίες συμπλήρωσαν το 50ό ή το 52ο έτος της ηλικίας τους το 2017 ή το 2018, μπορούν να αξιοποιήσουν τα αντίστοιχα μεταβατικά όρια των 58 ετών και 6 μηνών ή των 60 ετών και 2 μηνών, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις της περίπτωσής τους.

Μειωμένη σύνταξη με όριο έως τα 61 έτη: Για μητέρες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2012 με ανήλικο τέκνο και είχαν κλείσει τα 55 έως το 2018, προβλέπεται δυνατότητα εξόδου με μειωμένη σύνταξη βάσει του αντίστοιχου μεταβατικού ορίου, το οποίο μπορεί να φτάσει έως τα 61 έτη.

Αντίθετα, για όσες συμπλήρωσαν το 55ο έτος από το 2019 και μετά, το όριο για μειωμένη σύνταξη διαμορφώνεται στα 62 έτη, σύμφωνα με τις συγκεκριμένες διατάξεις.

ΔΕΚΟ και τράπεζες: Ποιες μητέρες μπορούν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα

Ευνοϊκές μεταβατικές ρυθμίσεις ισχύουν και για μητέρες που ασφαλίστηκαν στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών και είχαν ανήλικο τέκνο κατά τη συμπλήρωση της απαιτούμενης 25ετίας.

• 25ετία το 2010 και συμπλήρωση των 50 ετών έως το 2017: Δυνατότητα πλήρους σύνταξης με μεταβατικό όριο ηλικίας που φτάνει έως τα 58 έτη και 6 μήνες.
• 25ετία το 2011 και συμπλήρωση των 52 ετών έως το 2018: Εφαρμόζονται αντίστοιχα μεταβατικά όρια, ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης της ηλικίας.
• 25ετία το 2012 και συμπλήρωση των 55 ετών έως το 2018: Προβλέπεται δυνατότητα πλήρους σύνταξης με όριο ηλικίας που φτάνει έως τα 61 έτη.

Για όσες συμπλήρωσαν το κρίσιμο ηλικιακό όριο μετά τα προβλεπόμενα χρονικά ορόσημα, τα όρια αυξάνονται σταδιακά, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις. Συνεπώς, το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκαν τόσο η 25ετία όσο και η απαιτούμενη ηλικία καθορίζει εάν υπάρχει δυνατότητα εξόδου μέσα στο 2026.

Δημόσιο: Πλήρης σύνταξη για γονείς με ανήλικα τέκνα

Στο Δημόσιο, οι γονείς που είχαν ανήλικο τέκνο και συμπλήρωσαν 25ετία το 2011 ή το 2012 μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αξιοποιήσουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας.

Για ασφαλισμένους με ανήλικο τέκνο και 25ετία το 2011, οι οποίοι συμπλήρωσαν το 52ο έτος της ηλικίας τους το 2017, προβλέπεται δυνατότητα αποχώρησης από τα 58 έτη και 5 μήνες. Όσοι συμπλήρωσαν τα 52 το 2018 μπορούν να αποχωρήσουν από τα 60 έτη και 2 μήνες, εφόσον πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις.

Αντίστοιχα, γονείς με ανήλικο τέκνο και 25ετία το 2012, οι οποίοι συμπλήρωσαν το 55ο έτος το 2017, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 59 έτη και 6 μήνες.

Για όσους συμπλήρωσαν το 55ο έτος το 2019, το σχετικό μεταβατικό όριο διαμορφώνεται στα 62 έτη και 6 μήνες, με δυνατότητα πλήρους σύνταξης εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν από το γενικό καθεστώς συνταξιοδότησης, καθώς η δυνατότητα εξόδου συνδέεται με την κατοχύρωση δικαιώματος σε παλαιότερο έτος.

Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι: Τα όρια για έξοδο το 2026

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι, για τους οποίους προβλέπονται ειδικές μεταβατικές ρυθμίσεις όταν έχουν συμπληρωθεί οι απαιτούμενοι χρόνοι ασφάλισης.

Συγκεκριμένα:

• 21 έτη ασφάλισης το 2011 και ηλικία 52 ετών το 2017: Δυνατότητα συνταξιοδότησης από τα 58 έτη και 5 μήνες.
• 21 έτη ασφάλισης το 2011 και ηλικία 52 ετών το 2018: Δυνατότητα εξόδου από τα 60 έτη και 2 μήνες.
• 23 έτη ασφάλισης το 2012 και ηλικία 55 ετών το 2017: Δυνατότητα συνταξιοδότησης από τα 59 έτη και 6 μήνες.
• 23 έτη ασφάλισης το 2012 και ηλικία 55 ετών το 2018: Δυνατότητα εξόδου από τα 61 έτη.

Τα συγκεκριμένα όρια αφορούν ασφαλισμένους που πληρούν τις ειδικές προϋποθέσεις των αντίστοιχων διατάξεων. Η ύπαρξη τριών τέκνων, από μόνη της, δεν αρκεί για να εξασφαλίσει πρόωρη συνταξιοδότηση χωρίς τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και την κατοχύρωση του σχετικού δικαιώματος.

Μειωμένη σύνταξη από το Δημόσιο πριν από τα 62

Δυνατότητα μειωμένης σύνταξης πριν από τα 62 διατηρούν και ορισμένοι παλαιοί ασφαλισμένοι του Δημοσίου, δηλαδή όσοι είχαν ασφαλιστεί για πρώτη φορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993.

Βασική προϋπόθεση είναι να είχαν συμπληρώσει 25ετία το 2010, το 2011 ή το 2012, με πραγματικό ή αναγνωρισμένο πλασματικό χρόνο ασφάλισης, καθώς και το αντίστοιχο ηλικιακό όριο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Ειδικότερα, μειωμένη σύνταξη μπορούν να διεκδικήσουν:

• Γυναίκες που συμπλήρωσαν το 55ο έτος έως το τέλος του 2022, με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
• Άνδρες και γυναίκες που συμπλήρωσαν το 56ο έτος έως το τέλος του 2022, εφόσον είχαν 25ετία το 2011.
• Άνδρες και γυναίκες που συμπλήρωσαν το 58ο έτος έως το τέλος του 2022, εφόσον είχαν 25ετία το 2012.
• Ασφαλισμένοι που υπάγονται στις αντίστοιχες διατάξεις για το 60ό έτος, εφόσον πληρούν τις ειδικές προϋποθέσεις.

Αν τα κρίσιμα ηλικιακά όρια συμπληρώθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2023 και μετά, εφαρμόζεται κατά κανόνα το όριο των 62 ετών για τη μειωμένη σύνταξη στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.

ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ: Τι ισχύει για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους

Για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ, δηλαδή των ταμείων ΤΕΒΕ, ΤΑΕ και ΤΣΑ, καθώς και του πρώην ΕΤΑΑ, στα οποία υπάγονταν μεταξύ άλλων μηχανικοί, γιατροί και νομικοί, η βασική διαδρομή για σύνταξη στα 62 προϋποθέτει 40 έτη ασφάλισης.

Ο απαιτούμενος χρόνος μπορεί να συμπληρωθεί με πραγματική ασφάλιση και, όπου επιτρέπεται, με αναγνώριση πλασματικών ετών.

Όσοι δεν συγκεντρώνουν 40 χρόνια ασφάλισης μπορούν, εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις, να συνταξιοδοτηθούν στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.

Ειδικές δυνατότητες υπάρχουν για όσους έχουν διαδοχική ασφάλιση σε διαφορετικούς φορείς, όπως το ΙΚΑ και ο ΟΑΕΕ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η δυνατότητα μειωμένης σύνταξης στα 62 εξαρτάται από το συνολικό ασφαλιστικό ιστορικό και τις ειδικές προϋποθέσεις που ισχύουν για τον ασφαλισμένο. Δεν αποτελεί αυτόματο δικαίωμα για όλους τους επαγγελματίες με διαδοχική ασφάλιση.

ΟΓΑ: Σύνταξη στα 62 ή στα 67

Για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ, το γενικό πλαίσιο προβλέπει δύο βασικές επιλογές.

Στα 67 έτη: Απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.

Στα 62 έτη: Απαιτούνται 40 έτη ασφάλισης, τα οποία μπορούν να περιλαμβάνουν χρόνο από διαφορετικούς ασφαλιστικούς φορείς, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις διαδοχικής ασφάλισης.

Η συμπλήρωση της 40ετίας μπορεί, όπου προβλέπεται, να υποστηριχθεί με αναγνώριση πλασματικών χρόνων, όπως στρατιωτική θητεία και χρόνος ανατροφής τέκνων, μέχρι τα επιτρεπόμενα όρια.

Για τους αγρότες, επομένως, η πρόωρη έξοδος σε σχέση με το γενικό όριο των 67 ετών εξαρτάται κυρίως από τη δυνατότητα συμπλήρωσης 40 ετών ασφάλισης μέχρι τα 62.

Βαρέα και ανθυγιεινά: Σύνταξη με ειδικά όρια ηλικίας

Ξεχωριστό καθεστώς ισχύει για τους ασφαλισμένους στο ΙΚΑ που έχουν εργαστεί σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Οι προϋποθέσεις διαφέρουν ανάλογα με το σύνολο των ημερών ασφάλισης, τον χρόνο που έχει πραγματοποιηθεί στα βαρέα, το φύλο και το έτος θεμελίωσης.

1. Με 10.500 ημέρες ασφάλισης και 7.500 στα βαρέα

Για άνδρες και γυναίκες που πληρούν τις προϋποθέσεις της συγκεκριμένης διάταξης, απαιτούνται συνολικά 10.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων τουλάχιστον 7.500 στα βαρέα και ανθυγιεινά.

Το προβλεπόμενο όριο είναι τα 62 έτη για πλήρη σύνταξη. Στο συγκεκριμένο καθεστώς προβλέπεται επίσης δυνατότητα μειωμένης σύνταξης από τα 60, εφόσον πληρούνται όλες οι σχετικές προϋποθέσεις.

Σημαντική λεπτομέρεια: Ο συνολικός χρόνος ασφάλισης μπορεί, όπου επιτρέπεται, να συμπληρωθεί με πλασματικά έτη. Οι 7.500 ημέρες στα βαρέα, όμως, πρέπει να προέρχονται από πραγματική ασφάλιση σε αυτή την κατηγορία.

2. Άνδρες με 4.500 ημέρες ασφάλισης και 3.600 στα βαρέα

Για τους άνδρες ασφαλισμένους στο ΙΚΑ προβλέπεται δυνατότητα πλήρους σύνταξης στα 62, εφόσον έχουν συμπληρώσει 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά, από τις οποίες τουλάχιστον 3.600 ημέρες σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Οι συνολικές ημέρες μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να συμπληρωθούν με πραγματικό ή αναγνωρισμένο πλασματικό χρόνο. Ο χρόνος στα βαρέα πρέπει να είναι πραγματικός.

3. Γυναίκες με 4.500 ημέρες ασφάλισης και 3.600 στα βαρέα

Για τις γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ, το ηλικιακό όριο εξαρτάται από το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης.

• Θεμελίωση το 2010: Δυνατότητα συνταξιοδότησης από τα 55.
• Θεμελίωση το 2011: Δυνατότητα συνταξιοδότησης από τα 56.
• Θεμελίωση το 2012: Δυνατότητα συνταξιοδότησης από τα 57.
• Θεμελίωση από την 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά: Το όριο διαμορφώνεται στα 62.

Και σε αυτές τις περιπτώσεις, οι 4.500 ημέρες συνολικής ασφάλισης και οι 3.600 ημέρες στα βαρέα πρέπει να ελεγχθούν με βάση τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται σε κάθε ασφαλισμένο.

Τι πρέπει να ελέγξουν όσοι θέλουν να φύγουν το 2026

Για όσους εξετάζουν την έξοδο στη σύνταξη μέσα στο 2026, η σωστή σειρά ελέγχου είναι καθοριστική. Πριν από την υποβολή αίτησης, χρειάζεται να εξακριβωθούν:

1. Ο συνολικός χρόνος ασφάλισης: Πόσα έτη ή ημέρες έχουν καταγραφεί και αν υπάρχουν κενά ή χρόνοι που μπορούν να αναγνωριστούν.
2. Το έτος θεμελίωσης ή κατοχύρωσης: Πότε συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για την εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων.
3. Το ηλικιακό όριο: Ποια ημερομηνία συμπλήρωσης της ηλικίας προβλέπεται για τη συγκεκριμένη κατηγορία.
4. Το είδος της σύνταξης: Αν πρόκειται για πλήρη ή μειωμένη σύνταξη και ποια είναι η οικονομική επίπτωση της επιλογής.
5. Η διαδοχική και η πλασματική ασφάλιση: Αν ο χρόνος από διαφορετικά ταμεία ή οι αναγνωρίσεις μπορούν πράγματι να αξιοποιηθούν στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το 2026 εξακολουθούν να υπάρχουν διαδρομές συνταξιοδότησης πριν από τα γενικά όρια των 62 και 67 ετών, αλλά αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων και όχι το σύνολο των εργαζομένων. Η ηλικία από μόνη της δεν αρκεί: το ασφαλιστικό ιστορικό και οι μεταβατικές διατάξεις είναι εκείνα που καθορίζουν εάν υπάρχει πραγματικό παράθυρο εξόδου.