Ιράν: Ενα τραγούδι, μια γυναίκα και 74 μαστιγώσεις

Ηταν μια συναυλία χωρίς κοινό στην αίθουσα, αλλά με εκατομμύρια θεατές στις οθόνες. Μια νέα γυναίκα, με μαύρο φόρεμα και ακάλυπτα μαλλιά, στάθηκε μπροστά στο μικρόφωνο και τραγούδησε. Σε μια άλλη χώρα, η εικόνα δύσκολα θα είχε πολιτική σημασία.

Στο Ιράν, όμως, ήταν αρκετή για να οδηγήσει σε μια ποινή 74 μαστιγώσεων. Η Παράστου Αχμαντί, 29 ετών, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της μουσικής. Ιρανικό δικαστήριο επικύρωσε την καταδίκη της για τη διαδικτυακή συναυλία του 2024, η οποία έγινε viral. Μαζί της είχαν καταδικαστεί οκτώ μέλη της παραγωγής και μουσικοί που συμμετείχαν στην εμφάνιση.

Για τις Αρχές, είχαν παραβιαστεί οι «νομικές και πολιτιστικές νόρμες» της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Για τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι 74 μαστιγώσεις αποτελούν βασανιστήριο και μια προειδοποίηση προς όσες γυναίκες επιλέγουν να αψηφήσουν τον υποχρεωτικό ενδυματολογικό κώδικα.

Υπήρχε όμως και ένας δεύτερος συμβολισμός. Η Αχμαντί δεν τραγούδησε μόνο χωρίς χιτζάμπ. Επέλεξε παλιά δημοφιλή τραγούδια από την εποχή πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Η εικόνα μιας νεαρής γυναίκας να ερμηνεύει ελεύθερα μουσική από ένα διαφορετικό Ιράν ήταν αρκετή για να προσδώσει στη συναυλία χαρακτήρα που υπερέβαινε την τέχνη. Η υπόθεσή της φωτίζει ταυτόχρονα ένα παράδοξο της σημερινής ιρανικής κοινωνίας. Το κράτος εξακολουθεί να διαθέτει αυστηρούς νόμους, δικαστήρια και μηχανισμούς καταστολής για την επιβολή της μαντίλας.

Στους δρόμους, ωστόσο, η πραγματικότητα αλλάζει. Ολο και περισσότερες γυναίκες κυκλοφορούν με ακάλυπτα μαλλιά, παρά τον κίνδυνο σύλληψης και δίωξης. «Δεν είναι το καθεστώς που χαλάρωσε. Είμαστε εμείς που συνεχίζουμε να πιέζουμε», λέει χαρακτηριστικά μια 36χρονη τραγουδίστρια από την Τεχεράνη.

Η Αχμαντί αναμένεται να υποστεί τη μαστίγωση μέσα στους επόμενους τρεις μήνες. Εβδομήντα τέσσερα χτυπήματα για μια συναυλία, για ακάλυπτα μαλλιά, για μερικά τραγούδια.