Σε «κλιματικά καταφύγια» μετατρέπει τα σχολεία του ο Δήμος Χαλανδρίου
Ο χώρος όπου δοκιμάστηκε το όραμα για ένα σχολείο ανθεκτικό στην κλιματική κρίση και για ένα σχολείο με περισσότερο πράσινο και λιγότερο τσιμέντο έγινε το προαύλιο του 4ου Δημοτικού, καθώς και του 4ου και 10ου Νηπιαγωγείου Χαλανδρίου.
Σε αυτήν την πρώτη φάση ολοκληρώθηκε το πιλοτικό πρόγραμμα και έγινε το πρώτο βήμα για τη μετατροπή του προαυλίου του σχολείου σε κλιματικό καταφύγιο, στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου «MAINCODE: Σχεδιάζοντας Κλιματικά Καταφύγια Εμπνευσμένα από τη Φύση». Πρόκειται για ένα συνεργατικό ερευνητικό έργο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χρηματοδοτικού Προγράμματος DUT (Driving Urban Transitions), στο οποίο συμμετέχουν ενεργά ο Δήμος Χαλανδρίου, ο Δήμος του Τορίνο, με εταίρους το Politechnico di Torino, University of Southern Denmark, Urban LAB και commonspace. Στα σχέδια του Δήμου είναι να συνεχιστεί αυτό το πρόγραμμα και σε άλλα σχολεία της πόλης.
Στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος, ανακατασκευάστηκε μέρος του προαυλίου με αποξήλωση του τσιμέντου, επίστρωση με υδατοδιαπερατά υλικά και φύτευση πρασίνου.
Η κατασκευή ήταν αποτέλεσμα ενός εκτεταμένου προγράμματος συμμετοχικού σχεδιασμού, στο οποίο συμμετείχαν οι μαθητές του 4ου Δημοτικού, του 4ου και 10ου Νηπιαγωγείου Χαλανδρίου, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς τους, καταθέτοντας τις προτάσεις και τις σκέψεις τους για το πώς θα ήθελαν το προαύλιο του σχολείου τους.
Στη διάρκεια του προγράμματος υλοποιήθηκαν 58 εργαστήρια με τη συμμετοχή 300 παιδιών, εκπαιδευτικών και του Συλλόγου Γονέων. Μέσω αυτής της διαδικασίας, τα παιδιά γνώρισαν το έργο και συζήτησαν για τις αξίες του συμμετοχικού σχεδιασμού ως μία σημαντική απάντηση στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Αρχικά ζωγράφισαν και αναζήτησαν στο διαδίκτυο πώς φαντάζονται το προαύλιο των ονείρων τους, αλλά και τι τους αρέσει να κάνουν την ώρα του διαλείμματος. Στη συνέχεια σχεδίασαν μαζί με τους συμμαθητές τους τις ιδέες τους για το νέο προαύλιο και το αποτύπωσαν σε τρισδιάστατη μακέτα.
Στο τέλος των εργαστηρίων, στην τελική γιορτή του συλλόγου, παρουσιάστηκαν τα σχεδιαστικά αποτελέσματα πάνω στα οποία έγινε συζήτηση με όλους τους ενδιαφερόμενους διά ζώσης και ηλεκτρονικά, ενώ το καλοκαίρι υλοποιήθηκε και μέρος του σχεδίου στο προαύλιο.
«Ο Δήμος Χαλανδρίου εφαρμόζει, με σταθερά βήματα, από το 2015 ένα στρατηγικό σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης, που αφορά από την κινητικότητα στην πόλη έως την κυκλική διαχείριση των τροφικών αποβλήτων, την επανάχρηση του νερού του Αδριάνειου Υδραγωγείου και την εξοικονόμηση ενέργειας σε κατοικίες και δημόσια κτήρια», ανέφερε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτεορείο Ειδήσεων ο δήμαρχος Χαλανδρίου, Σίμος Ρούσσος, και πρόσθεσε: «Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η προσπάθεια για τη μετατροπή του προαυλίου του 4ου Δημοτικού σε κλιματικό καταφύγιο. Στόχος όλων αυτών των δράσεων είναι να εξασφαλίσουμε ένα πιο βιώσιμο μέλλον για την πόλη και τα παιδιά μας. Ευχαριστώ θερμά τους συνεργάτες του έργου MAINCODE και την commonspace για την ολοκλήρωση αυτού του πρώτου, αλλά πολύ σημαντικού, βήματος για τη μετατροπή του προαυλίου του 4ου Δημοτικού σε κλιματικό καταφύγιο».
Στην επόμενη φάση θα ολοκληρωθεί η μελέτη για την πλήρη ανακατασκευή ολόκληρου του προαυλίου του σχολείου και θα ξεκινήσει η κατασκευή του από τον δήμο, με τελικό στόχο τη δημιουργία του πρώτου ολοκληρωμένου κλιματικού καταφυγίου στην πόλη.
Μεταξύ άλλων προβλέπονται:
– Υδατοπερατά δάπεδα για βιώσιμη διαχείριση των όμβριων και επαναφόρτιση του υδροφόρου ορίζοντα.
– Προστασία του ριζικού συστήματος των δέντρων.
– Τοποθέτηση εξοπλισμού, όπως ξύλινα σκίαστρα, καθιστικά, δεντρόσπιτα και εξοπλισμός άθλησης.
– Συνολικά 3.800 τ.μ. ελεύθερου, πράσινου χώρου.
Το ερευνητικό έργο MAINCODE επικεντρώνεται στη μεταμόρφωση των σχολικών αυλών σε κλιματικά καταφύγια μέσω Λύσεων Εμπνευσμένων από τη Φύση (Nature-Based Solutions – NbS) και Συμμετοχικού Σχεδιασμού, με στόχο να γίνουν ο «κύριος κώδικας» στην ανάδειξη ενός μοντέλου αναγεννητικής αστικής ανάπτυξης, με εφαρμογές – πιλότους στις σχολικές αυλές του Χαλανδρίου (Ελλάδα) και του Τορίνο (Ιταλία).
Σε συνέχεια του MAINCODE, που είχε πιλοτικό χαρακτήρα και αφορούσε ένα μόνο σχολείο, ο Δήμος Χαλανδρίου έχει καταθέσει πρόταση χρηματοδότησης από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE στην κατηγορία της Κλιματικής Προσαρμογής, για τη διαμόρφωση των αυλών ακόμα τριών δημοτικών σχολείων σε κλιματικά καταφύγια.
Τα σχολεία που θα αφορά το νέο πρόγραμμα, LIFE sCOOLyards, έχουν επιλεγεί με βάση τον βαθμό της κλιματικής ευαλωτότητας τους, όπως αυτή προέκυψε από την αξιολόγηση που έγινε κατά την υλοποίηση του MAINCODE, με γνώμονα τα πιο εκτεθειμένα σχολεία στις υψηλές θερμοκρασίες, με τη μικρότερη δυνατότητα αντιμετώπισης τους.
Το MAINCODE είναι ένα από πέντε νέα ευρωπαϊκά προγράμματα που «έτρεξε» τη χρονιά που πέρασε το Τμήμα Προγραμματισμού και Διεθνών Σχέσεων του Δήμου Χαλανδρίου, στα οποία προστέθηκαν ακόμα δύο από τις αρχές της χρονιάς. Στο πλαίσιο της εξωστρέφειας που δείχνει, ο Δήμος Χαλανδρίου διατηρεί, πλέον, συνεργασίες με 25 πόλεις από 18 διαφορετικές χώρες, καλύπτοντας όλο το γεωγραφικό φάσμα της ευρωπαϊκής ηπείρου.