Η μοίρα του δεύτερου

Η προσαρμογή ενός κόμματος στα εκλογικά πράγματα δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Ιδίως όταν δεν προσδιορίζονται εύκολα τα μεγέθη και τα δεδομένα της συμμετοχής του παραμένουν ελαφρώς αδιευκρίνιστα.

Τα νέα και τα παλιά κόμματα καταλήγουν έτσι σε μια παρατεταμένη σύγχυση στόχων.

– Το κόμμα Καρυστιανού δεν επιβεβαιώνει τις προσδοκίες που είχε καλλιεργήσει στη σκιά του δυστυχήματος των Τεμπών. Εζησε δόξες σε δρόμους και πλατείες αλλά τώρα και σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις κινείται κάπου στο 3-4% – σε πτωτική τάση.

Θα δούμε πού θα καταλήξει…

– Το αναμενόμενο κόμμα Σαμαρά δεν έχει μετρηθεί ακόμη επισήμως αλλά παραμένει ακατανόητο.

Τι σόι κόμμα είναι αυτό; Για ποιο λόγο φτιάχνεται; Γιατί χρειάζεται να έχει κόμμα ο Σαμαράς; Πού ή σε ποιους απευθύνεται; Τι ζητάει; Τι επιδιώκει;

Άγνωστο.

– Τα άλλα, μικρότερα κόμματα είτε της άκρας Δεξιάς, είτε της άκρας Αριστεράς, πορεύονται επίσης σε έναν μπερδεμένο κι ακαθόριστο δρόμο. Χωρίς ελαφρυντικά, χωρίς σαφείς πολιτικούς στόχους, ίσως και χωρίς επιδιώξεις.

Όπου κι αν φιλοδοξούν να ανήκουν.

– Το νεοσύστατο κόμμα Τσίπρα προσπαθεί καταφανώς να διαμορφώσει ένα εκλογικό προφίλ μέσα από απροσδιόριστους στόχους και ελαφρώς αλαμπουρνέζικα χαρακτηριστικά.

Ετσι, το προφίλ παραμένει μετέωρο. Αλλωστε, ακόμη κι αν το κόμμα είναι νεοσύστατο, ο Τσίπρας δεν είναι.

– Το ΠΑΣΟΚ από την πλευρά του ξεκίνησε με τη φιλοδοξία να βγει πρώτο κόμμα «έστω με μία ψήφο διαφορά» και κατέληξε στην τρίτη θέση από όπου προσπαθεί να πιάσει τον ευρισκόμενο στη δεύτερη θέση Τσίπρα.

Συμπέρασμα; Κανένα από όλα τα κόμματα δεν έχει ξεσηκώσει ενθουσιασμό στο ακροατήριο, όπως κανείς δεν έχει αποσαφηνίσει τι θέλει ακριβώς να κάνει και γιατί.

Με εξαίρεση ίσως τη ΝΔ που έχει στρογγυλοκαθίσει καθαρά στην πρώτη θέση των δημοσκοπήσεων και αν μη τι άλλο δηλώνει ότι διεκδικεί μια τρίτη τετραετία. Ουδείς ξέρει αν θα το επιτύχει, αλλά πάντως το επιδιώκει.

Αυτά, όμως, έχει η ζωή. Οπως λένε και στο ΝΒΑ «ο πρώτος είναι πρώτος, ο δεύτερος δεν είναι τίποτα». Η μοίρα του δεύτερου.

Η σύγχυση φυσικά δεν είναι τυχαία. Και προσπερνώ το κόμμα της Καρυστιανού, του Σαμαρά ή τους διάφορους μικρούς και μικρομέγαλους.

Η σύγχυση δεν είναι τυχαία για έναν πολύ απλό λόγο.

Οι έως τώρα εκπεφρασμένες φιλοδοξίες των κομμάτων περιορίζονται στο «να φύγει ο Μητσοτάκης!», καμία αντίρρηση. Αλλά χωρίς την παραμικρή ιδέα ποιος θα τον αντικαταστήσει. Κανείς δεν έχει αρθρώσει, ούτε προτείνει το παραμικρό για την επόμενη μέρα!

Το ΠΑΣΟΚ είχε (κατά δήλωσή του) βάλει στόχο την πρώτη θέση όπου υποτίθεται θα σχημάτιζε «προοδευτική κυβέρνηση» με κάποιους ακατονόμαστους συνεταίρους αλλά στη βάση του δικού του προγράμματος!

Εως τώρα δεν έχει κάνει τον κόπο να αποσαφηνίσει ποιοι θα μετέχουν σε αυτήν την κυβέρνηση, ούτε αν έχουν ερωτηθεί ή αν έχουν αποδεχτεί την πρόταση και με ποιους όρους.

Στην πραγματικότητα, λοιπόν, εναλλακτικό σχέδιο διακυβέρνησης δεν υπάρχει, ούτε έχει διατυπωθεί σοβαρά.

Οι περισσότεροι δεν έχουν προσδιορίσει καν τον στόχο τους.

Υπάρχουν φυσικά εκείνοι που θέλουν να μπουν στη Βουλή. Χωρίς περισσότερες  φιλοδοξίες ή σχέδια. Θεμιτό. Κάτι σαν διαγωνισμός επιβίωσης.

Οπως υπάρχουν το ΠΑΣΟΚ και το κόμμα Τσίπρα που ανταγωνίζονται για τη δεύτερη θέση. Ακόμη κι ο Τσίπρας όμως έχει δηλώσει ότι η κάλπη της ανατροπής θα είναι η δεύτερη κάλπη και όχι η πρώτη.

Πώς το έχει σκεφτεί, δεν είναι σαφές. Πάντως, το κομπαστικό «ή εμείς ή κανείς» δεν βοηθάει ιδιαίτερα.

Πόσο σημαντική, όμως, είναι η δεύτερη ή η τρίτη θέση στη δημοκρατία μας; Μεταξύ μας,  καθόλου – αν το δευτερότριτο κόμμα δεν μετέχει με κάποιο τρόπο στη διακυβέρνηση.

Προς το παρόν, κανείς δεν δηλώνει ότι ενδιαφέρεται. Ο καθένας ανταγωνίζεται απλώς τον διπλανό του μήπως πάρει καλύτερη θέση.

Και συνεπώς, ο διαγωνισμός του «ποιος θα βγει δεύτερος» είναι μια καλοδεχούμενη φιλοδοξία, που καλλιεργεί ίσως ευγενή άμιλλα, αλλά ελάχιστα αφορά το μέλλον του τόπου.

Διότι το βασικό ζητούμενο των εκλογών είναι πάντα τι κυβέρνηση θα προκύψει. Από ποιους και με ποιο πρόγραμμα. Ιδίως σε μια διαταραγμένη διεθνή συγκυρία όπως είναι η σημερινή.

Προς το παρόν, κανείς δεν δείχνει να ασχολείται. Ανακυκλώνονται απλώς διάφορες τερατολογίες για «θεσμούς», «διαφθορά», «καθεστώς», «παρακράτος», «εγκληματική οργάνωση», «δολοφόνους» κι άλλα λόγια να αγαπιόμαστε.

Εχουν όλα αυτά κάποια βάση; Δεν το ξέρω. Αλλωστε έχουμε Σύνταγμα, θεσμούς, νόμους, Δικαιοσύνη να κρίνουν ό,τι τεθεί υπόψη τους.

Επί της ουσίας, όμως, δεν δίνουν καμία απάντηση στο παλαιό ερώτημα του Κωνσταντίνου Καραμανλή «ποιος θα κυβερνήσει αυτόν τον τόπο;».

Αν και δεν είμαι αφελής. Ξέρω πολύ καλά πως οι προεκλογικοί αφορισμοί ελάχιστη σχέση έχουν συνήθως με τη μετεκλογική πραγματικότητα. Κάποια στιγμή τα μεγάλα λόγια μπαίνουν στο συρτάρι.

Τον Νοέμβριο του 1989, ο Ανδρέας Παπανδρέου διωκόμενος για το σκάνδαλο Κοσκωτά, έφτιαξε την κυβέρνηση Ζολώτα μαζί με τους διώκτες του της ΝΔ και του τότε Συνασπισμού.

Το 2012, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ πλακώνονταν για το μνημόνιο, αλλά τελικά έφτιαξαν την κυβέρνηση Σαμαρά και Βενιζέλου.

Σε τελευταία ανάλυση, το αίτημα της διακυβέρνησης προέχει ανάλογα με τις συνθήκες της κάθε συγκυρίας.

Φυσικά δεν βρισκόμαστε ακόμη εκεί. Εχουμε μπροστά μας εκλογές κι ουδείς μπορεί να προδικάσει το αποτέλεσμα. Πόσο μάλλον αν ακολουθήσουν και δεύτερες.

Τι ανησυχεί λοιπόν; Οχι οι φαφλατάδες. Αλλά η έλλειψη στοιχειώδους συνεννόησης όσων φιλοδοξούν κάποιο ρόλο. Λες και δεν υπάρχει επόμενη μέρα.

Παρόλο που όλοι θα κληθούν τελικά να απαντήσουν στο ερώτημα του Κωνσταντίνου Καραμανλή: Και τώρα, ποιος θα κυβερνήσει αυτόν τον τόπο;