Να ελπίζουμε

Σε μια εποχή τόσο ταραγμένη όσο η δική μας, όπου οι κακές ειδήσεις πολλαπλασιάζονται και οι βεβαιότητες καταρρέουν, έχει σημασία να πιανόμαστε από κάπου για να μη χάνουμε το θάρρος μας. Ας κάνουμε έναν κατάλογο λοιπόν μ’ αυτά που, ακόμη κι αν μοιάζουν συχνά με ευσεβείς πόθους, μας επιτρέπουν πάντως να ελπίζουμε.

1. Η ευρεία χρήση της αναλογικής εκπροσώπησης στις εκλογές, επισημαίνει ο Γκίντεον Ράχμαν στους Financial Times, έχει οδηγήσει ακροδεξιά κόμματα όπως το PVV του Βίλντερς στην Ολλανδία και το Κόμμα της Ελευθερίας στην Αυστρία να αποδυναμωθούν. Το ΑfD μπορεί να έρχεται πρώτο στις δημοσκοπήσεις της Γερμανίας, αλλά με ποσοστό 30% δύσκολα θα βρεθεί στην κυβέρνηση.

2. Ο τρόπος που έχει κυβερνήσει μέχρι σήμερα η Τζόρτζια Μελόνι δείχνει ότι όταν τελικά ένα ακροδεξιό κόμμα φτάνει στην εξουσία, συνήθως βάζει νερό στο κρασί του. Το ίδιο ελπίζεται ότι θα συμβεί και με τη σαμπάνια της Μαρίν Λε Πεν.

3. Υπάρχει βέβαια το αντιπαράδειγμα του Τραμπ. Εκεί όμως δεν υπάρχει ο παράγων που λέγεται Ευρώπη. Η αρχηγός της Εθνικής Συσπείρωσης μπορεί να έχει ακραίες θέσεις, όπως η διακοπή της οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία, αλλά το πολιτικό και οικονομικό κόστος μιας σύγκρουσής της με την ΕΕ θα είναι βαρύ.

4. Οι δημοκρατίες δέχονται επίθεση, αυτό είναι γεγονός. Η οργή των ψηφοφόρων σε μια σειρά από χώρες όπου θα γίνουν εκλογές μπορεί να τους οδηγήσει σε αντιφιλελεύθερα σχήματα. Το μεγάλο πλεονέκτημα, όμως, των ελευθέρων κοινωνιών είναι ότι διοχετεύουν την οργή στην πολιτική. Βοηθά φυσικά και το μοίρασμα χρημάτων.

5. Πολλοί κεντρώοι πολιτικοί νιώθουν μοναξιά. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο Μακρόν και ο Μερτς. Ο Economist τούς θυμίζει όμως ότι είναι σίγουρα πιο τυχεροί από τον Αλντο Μόρο, ο οποίος απήχθη από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, «δικάστηκε» και εκτελέστηκε. Η πολιτική βία αυτού του είδους έχει σήμερα υποχωρήσει. Οι βομβιστικές επιθέσεις και οι απαγωγές έχουν περιοριστεί αισθητά. Οι δημοκρατίες ξεπέρασαν τα «μολυβένια χρόνια» τους.

6. Και πάλι μπορεί να αντικρούσει κανείς ότι στην Αμερική έγινε προσπάθεια ανατροπής του εκλογικού αποτελέσματος του 2020, δολοφονήθηκε ο Τσάρλι Κερκ και έγιναν απόπειρες δολοφονίας του Τραμπ. Ολοι οι πολιτικοί επιστήμονες όμως συμφωνούν ότι η χώρα αυτή αποτελεί εξαίρεση. Καμιά άλλη πλούσια δημοκρατία δεν δείχνει μια τέτοια ανοχή προς την οπλοφορία.

7. Από την άλλη μεριά, τα θεσμικά αντίβαρα λειτουργούν καλύτερα απ’ ό,τι περιμένουμε. Στην Αμερική έχει χυθεί πολύ μελάνι για την άλωση του δικαστικού συστήματος από τον Τραμπ, όμως τόσο τα πολιτειακά όργανα όσο και το Ανώτατο Δικαστήριο δεν διστάζουν συχνά να του αντιταχθούν. Στην Ελλάδα το πιο σύντομο ανέκδοτο θεωρείται η «ανεξάρτητη Δικαιοσύνη», όπως δείχνουν όμως το σκάνδαλο των υποκλοπών ή η υπόθεση του «μπαζώματος» στα Τέμπη οι δικαστές ορθώνουν ξανά και ξανά το ανάστημά τους απέναντι στην κεντρική εξουσία.