Ελ Νίνιο… επιπέδου «Γκοτζίλα»: Σπάει ρεκόρ πριν καν κορυφωθεί – «Θερμότερο έτος στην ιστορία» το 2027
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο καταγράφει ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας, ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο, αρκετούς μήνες πριν την αναμενόμενη κορύφωσή του, σύμφωνα με τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα. Η άνοδος της θερμοκρασίας στον πυρήνα του φαινομένου στον Ειρηνικό Ωκεανό έφτασε πλέον τους 3,05°C, υπερβαίνοντας το προηγούμενο υψηλό των 3,02°C του Νοεμβρίου 2015, με μέτρο σύγκρισης τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
Η προτιμώμενη μέθοδος μέτρησης από τους περισσότερους μετεωρολόγους, που βασίζεται σε κυλιόμενο μέσο όρο 30 ετών και λαμβάνει υπόψη την ανθρωπογενή υπερθέρμανση, δείχνει ότι ο δείκτης ONI (Nino3.4) βρίσκεται μόλις ένα εκατοστό του βαθμού κάτω από το ρεκόρ του 2015. Και οι δύο δείκτες στηρίζονται σε στοιχεία της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA).
Οι τελευταίες προβλέψεις, σύμφωνα με ανάλυση του επιστήμονα κλίματος Zeke Hausfather, εκτιμούν κορύφωση στους 4,0°C τον Νοέμβριο και Δεκέμβριο, επίπεδο που χαρακτηρίστηκε από τον ίδιο ως «mind-blowing», ενώ άλλοι το περιγράφουν ως «Godzilla-level». Οποιαδήποτε άνοδος άνω των 0,5°C θεωρείται El Niño, ενώ πάνω από 2°C χαρακτηρίζεται επίσημα ως «πολύ ισχυρό» ή «super» Ελ Νίνιο.
Σύμφωνα με το Guardian, το φετινό εκτιμάται πως θα είναι το μεγαλύτερο των τελευταίων 1.000 ετών, προσθέτοντας επιπλέον θερμότητα στην ήδη θερμαινόμενη ατμόσφαιρα λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ως αποτέλεσμα, το 2027 αναμένεται να “blow apart” όλα τα προηγούμενα ρεκόρ και να καταγραφεί ως το θερμότερο έτος στην ιστορία.
Η κλιματική κρίση, που προκαλείται από τη ρύπανση λόγω ορυκτών καυσίμων, ενισχύει ήδη τα ακραία καιρικά φαινόμενα και προκαλεί απώλειες ζωών. Το El Niño επιτείνει ακόμη περισσότερο τις επιπτώσεις, με ήδη εμφανείς αλλαγές στα καιρικά μοτίβα σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
Παγκόσμιες επιπτώσεις και ανησυχία επιστημόνων
Οι προηγούμενες ισχυρές εκδηλώσεις El Niño, όπως το 1997/1998 και το 2015/2016, συνδέθηκαν με ζημιές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Hausfather. Το τρέχον φαινόμενο φαίνεται να ξεπερνά κατά πολύ τα προηγούμενα.
Η καθηγήτρια Friederike Otto του Imperial College London σημειώνει πως πρόκειται για «μια τεράστια ανακατανομή ενέργειας στο κλιματικό σύστημα», η οποία εξελίσσεται πάνω σε μία ήδη θερμότερη, ανθρωπογενή βάση. Αυτό σημαίνει πρωτοφανή θερμικά κύματα με επιπτώσεις στην υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια και το νερό.
Ήδη στην Ινδονησία καταγράφονται ρεκόρ πυρκαγιών και επικίνδυνα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ενώ στην Ινδία οι κρίσιμες μουσώνες έχουν περιοριστεί. Η ξηρασία στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική προκαλεί απώλειες καλλιεργειών και επιβραδύνει το εμπόριο λόγω χαμηλής στάθμης στον Διώρυγα του Παναμά. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα εκτιμά ότι οι επιπτώσεις του El Niño ενδέχεται να οδηγήσουν 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε οξεία πείνα και να αυξήσουν τις τιμές.
Παράλληλα, σε ορισμένες περιοχές το Ελ Νίνιο προκαλεί έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες, όπως ήδη παρατηρείται σε Περού και Χιλή, ενώ η πρόσβαση στο Μάτσου Πίτσου έχει διακοπεί. Η Αφρική και ο νότιος Ειρηνικός αναμένουν αυξημένες βροχοπτώσεις, ενώ ο νότιος χειμώνας στις ΗΠΑ προβλέπεται να είναι ιδιαίτερα βροχερός.
Το καλοκαίρι του νοτίου ημισφαιρίου, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα είναι θερμότερο και ξηρότερο, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιών και ξηρασίας σε Αυστραλία και Νότια Αφρική. Οι τυφώνες στον Ειρηνικό αναμένεται να ενταθούν, ενώ στον Ατλαντικό καταγράφεται ασυνήθιστα μικρή δραστηριότητα λόγω του Ελ Νίνιο.
Ανησυχία για το μέλλον και διεθνής κινητοποίηση
Οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία ότι η πολλαπλασιαστική επίδραση της κλιματικής κρίσης ενδέχεται να μεταβάλει τα γνωστά μοτίβα του El Niño, δυσχεραίνοντας την προετοιμασία των χωρών. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός του ΟΗΕ έχει ξεκινήσει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία του για την υποστήριξη των εθνικών μετεωρολογικών υπηρεσιών και την παροχή “ζωτικής σημασίας” προγνώσεων.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ António Guterres δήλωσε πως “το El Niño ενισχύεται μπροστά στα μάτια μας. Η επιστήμη δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και ο κόσμος στη ζώνη κινδύνου για ακραία καιρικά φαινόμενα”.
Ο καθηγητής Bill McGuire υπογράμμισε πως όσα συμβαίνουν στον ισημερινό Ειρηνικό “μπορεί να σηματοδοτήσουν μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες καιρικές αναταραχές της χιλιετίας”, ενώ εκτίμησε ότι οι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσουν κατά πολύ ακόμη και τη μεγάλη ύφεση του 2008.
Η πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι η παγκόσμια υπερθέρμανση ενισχύει πλέον τους κύκλους του El Niño, με αποτέλεσμα να μεγεθύνονται και οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Αναλύσεις από κοράλλια, δακτυλίους δέντρων και ιστορικά έγγραφα δείχνουν ότι δεν έχει υπάρξει αντίστοιχο φαινόμενο τα τελευταία χίλια χρόνια, σύμφωνα με τον Hausfather.
Όπως σημειώνει ο καθηγητής Kevin Trenberth, “όλες οι επιπτώσεις του El Niño μεγεθύνονται από την παγκόσμια κλιματική αλλαγή”. Το καλοκαίρι του βόρειου ημισφαιρίου με υπερβολική ζέστη και πυρκαγιές σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική και Ασία αποτελεί μόνο ένα δείγμα όσων έρχονται.