Τανάγρα: Το σχέδιο πτήσης του μοιραίου Phantom – Τα σενάρια της συντριβής, στο μικροσκόπιο τα τελευταία δευτερόλεπτα και τα βίντεο

Πολεμική Αεροπορία και ολόκληρη η Ελλάδα θρηνούν μετά τη συντριβή του μοιραίου F-4E Phantom στην Τανάγρα, κατά τη διάρκεια του Athens Flying Week, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο των δύο χειριστών, του 40χρονου επισμηναγού Ιωάννη Μπλέτσα και του 37χρονου σμηναγού Δημήτρη Πέτρου.

Η Πολεμική Αεροπορία έχει ήδη ξεκινήσει έρευνα για να διαπιστωθούν τα αίτια του δυστυχήματος, που σημειώθηκε στα τελευταία δευτερόλεπτα της πτήσης. Το Phantom, κατά την επίδειξη στο πλαίσιο του Athens Flying Week, βρέθηκε σε χαμηλό ύψος με σημαντική κλίση, πριν προσκρούσει στο έδαφος.

Διαβάστε επίσης: Τανάγρα: Γιατί έπεσε το F-4 Phantom – Όλα τα σενάρια που εξετάζονται – Η αυτοθυσία των δύο πιλότων

Το τραγικό περιστατικό συνέβη στη διάρκεια δεξιάς στροφής που αποτελούσε μέρος του σεναρίου της επίδειξης. Η πτήση, από την απογείωση ως τη συντριβή, διήρκεσε λιγότερο από δύο λεπτά.

Οι ερευνητές έχουν στη διάθεσή τους τα συντρίμμια του αεροσκάφους, τεχνικά δεδομένα, τις επικοινωνίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου, καθώς και μεγάλο όγκο βίντεο από κάμερες και κινητά τηλέφωνα.

Τα σενάρια για τα αίτια του δυστυχήματος

Ένα από τα βασικά ενδεχόμενα που εξετάζονται αφορά την αεροδυναμική κατάσταση του Phantom κατά τη δεξιά στροφή. Σε ελιγμό με μεγάλη κλίση, το αεροσκάφος χρειάζεται περισσότερη άντωση για να διατηρήσει το ύψος του, αυξάνοντας τη φόρτιση σε g και τη γωνία προσβολής.

Ακόμη και με υψηλή ταχύτητα, ένα μαχητικό μπορεί να φτάσει στην κρίσιμη γωνία προσβολής, με αποτέλεσμα να υπάρξει απώλεια στήριξης. Εάν το αεροσκάφος υπερβεί τα αεροδυναμικά περιθώρια, μπορεί να εμφανιστούν φαινόμενα όπως buffet, απώλεια ταχύτητας και τελικά απώλεια ελεγχόμενης πτήσης.

Στην περίπτωση της Τανάγρας, όλα αυτά θα μπορούσαν να συμβούν σε πολύ χαμηλό ύψος, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο για ανάκτηση.

Το δεύτερο σενάριο αφορά τον ελιγμό της δεξιάς στροφής και το κατά πόσο οι παράμετροι της πτήσης άλλαξαν με τρόπο που οδήγησε σε απότομη απώλεια ύψους. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το Phantom θα ανέβαινε στα 2.000 πόδια και στη συνέχεια θα ξεκινούσε κάθοδο, πραγματοποιώντας δεξιά στροφή για να επανέλθει στην πορεία του διαδρόμου.

Η επόμενη φάση προέβλεπε χαμηλή διέλευση στα 300 πόδια και ταχύτητα περίπου 550 μιλίων την ώρα, πριν από νέα άνοδο. Η συντριβή συνέβη λίγο πριν.

Το αεροσκάφος βρισκόταν στη δεξιά στροφή, στο κατερχόμενο τμήμα του ελιγμού, όταν έχασε απότομα ύψος. Οι ερευνητές θα εξετάσουν αν γωνία κλίσης, ταχύτητα, g και ύψος παρέμειναν εντός προβλεπόμενων παραμέτρων ή αν δημιουργήθηκε μια κατάσταση από την οποία δεν μπορούσε να ανακτηθεί το αεροσκάφος.

Το ζήτημα της «ενεργειακής κατάστασης» του Phantom θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, αφού ύψος και ταχύτητα λειτουργούν ως αλληλοεξαρτώμενες παράμετροι. Σε απαιτητικό ελιγμό, η απώλεια ύψους μπορεί να είναι άμεση όταν δεν υπάρχει επαρκές περιθώριο ενέργειας.

Διαβάστε επίσης: Τανάγρα: To Phantom F-4 είχε περάσει όλους τους απαραίτητους ελέγχους – Έκανε πτήση διέλευσης και όχι αεροπορική επίδειξη

Το τρίτο σενάριο αφορά πιθανό τεχνικό πρόβλημα. Η έρευνα θα εξετάσει το ίδιο το αεροσκάφος και συγκεκριμένα κρίσιμα συστήματα και εξαρτήματα. Στο μικροσκόπιο θα βρεθούν οι δύο κινητήρες J79, η τροφοδοσία καυσίμου, τα υδραυλικά συστήματα, τα χειριστήρια πτήσης, τα συστήματα stability augmentation και κάθε εξάρτημα που μπορεί να δώσει στοιχεία για την κατάσταση του μαχητικού πριν την πρόσκρουση.

Μια βλάβη ή δυσλειτουργία σε κρίσιμο σύστημα, ειδικά κατά τη διάρκεια ελιγμού με μεγάλη κλίση και φόρτιση, θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες. Ωστόσο, μέχρι να εξεταστούν τα ευρήματα, δεν υπάρχει βάση για να αποδοθεί η συντριβή σε μηχανική βλάβη.

Ένα τέταρτο ενδεχόμενο που παραμένει ανοιχτό είναι ο συνδυασμός περισσότερων παραγόντων. Σε ένα αεροπορικό δυστύχημα δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει μία και μοναδική αιτία.

Μια τεχνική δυσλειτουργία, μεταβολή της ταχύτητας ή της κλίσης, η κατάσταση της πτήσης και το εξαιρετικά χαμηλό ύψος μπορούν, θεωρητικά, να συνδυαστούν και να δημιουργήσουν μια κατάσταση που εξελίσσεται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Το σχέδιο πτήσης του μοιραίου Phantom

«Κλειδί» για τα αίτια του αεροπορικού δυστυχήματος μπορεί να αποτελέσουν οι δεκάδες κάμερες, φωτογραφικές μηχανές και κινητά έχουν καταγράψει την πτήση. Οι ερευνητές θα εξετάσουν καρέ καρέ την απογείωση, την απότομη απώλεια ύψους, την πορεία του αεροσκάφους μέχρι την πρόσκρουση, καθώς και τις συνομιλίες των χειριστών με τον πύργο ελέγχου.

Το σχέδιο πτήσης προέβλεπε απογείωση, ταχεία άνοδο, αριστερή στροφή και πέρασμα πάνω από τους θεατές του Athens Flying Week, πριν την κρίσιμη δεξιά στροφή που θα επανέφερε το αεροσκάφος σε ευθεία με τον διάδρομο σε πολύ χαμηλό ύψος και υψηλή ταχύτητα.

Ακριβώς σε αυτή τη δεξιά στροφή, περίπου 2-3 ναυτικά μίλια από τον διάδρομο της Τανάγρας, το Phantom έχασε απότομα ύψος. Οι ερευνητές εξετάζουν συντρίμμια, καθίσματα, οπτικό υλικό και τις συνομιλίες με τον πύργο ελέγχου, με όλα τα ενδεχόμενα να παραμένουν ανοιχτά. Το αεροσκάφος καρφώθηκε στο έδαφος μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ανάμεσα σε δύο αποθήκες που στη συνέχεια τυλίχθηκαν στις φλόγες.

Στο ερώτημα γιατί οι πιλότοι δεν εγκατέλειψαν τον Phantom, το πιθανότερο σενάριο είναι είτε ότι δεν πρόλαβαν, είτε ότι απέφυγαν να το χρησιμοποιήσουν σε μία ύστατη προσπάθεια να ελέγξουν το αεροσκάφος και να το επαναφέρουν σε ελεγχόμενη πορεία, αποφεύγοντας μια ανεξέλεγκτη πτώση προς την περιοχή γύρω από το αεροδρόμιο.