Νίκος Ανδρουλάκης στα «ΝΕΑ»: «Δίκαιη λύση στο ιδιωτικό χρέος – Τέλος στην ασυδοσία των funds»
Υπάρχει η Ελλάδα των οικονομικών δεικτών και υπάρχει η Ελλάδα της καθημερινής ζωής. Και πολύ συχνά, αυτές οι δύο εικόνες απέχουν μεταξύ τους.
Την ώρα που η κυβέρνηση σπάει αλλεπάλληλα ρεκόρ στα υπερπλεονάσματα, η κοινωνία βουλιάζει στα χρέη και στις ανεξόφλητες υποχρεώσεις. Σχεδόν 80 δισ. ευρώ δανείων έχουν φύγει από τους τραπεζικούς ισολογισμούς και βρίσκονται σήμερα στα χαρτοφυλάκια funds, υπό τη διαχείριση servicers. Το πρόβλημα των κόκκινων δανείων μπορεί να περιορίστηκε στους ισολογισμούς των τραπεζών, αλλά δεν εξαφανίστηκε από την οικονομία και από τις υποχρεώσεις των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Οι servicers, που στη χώρα μας καταγράφουν ρεκόρ κερδοφορίας, διαχειρίζονται συνολικά περισσότερα από 92 δισ. ευρώ δανείων, που αφορούν πάνω από 2,6 εκατομμύρια οφειλέτες. Και την ίδια στιγμή, 3,5 εκατομμύρια πολίτες χρωστούν στην Εφορία, ενώ πάνω από 1,6 εκατομμύριο βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχουν οικογένειες που κινδυνεύουν να χάσουν την κατοικία τους, μικρομεσαίοι επαγγελματίες και επιχειρήσεις που αδυνατούν να κάνουν μια νέα αρχή επειδή δεν διαθέτουν την απαραίτητη ρευστότητα.
Το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους δεν είναι μόνο οικονομικό. Απειλεί την κοινωνική συνοχή και υπονομεύει την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Γι’ αυτό χρειάζονται πραγματικές δυνατότητες ρύθμισης και μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία για όσους αποδεδειγμένα την έχουν ανάγκη. Γιατί άλλο ο στρατηγικός κακοπληρωτής και άλλο ο πολίτης που θέλει να πληρώσει, αλλά δεν μπορεί με τους σημερινούς όρους. Αλλο η επιχειρηματική αφερεγγυότητα και άλλο μια βιώσιμη μικρομεσαία επιχείρηση που πνίγεται από παλιές οφειλές.
Μια δίκαιη πολιτεία οφείλει να ξεχωρίζει τις δύο περιπτώσεις. Να είναι αυστηρή με όσους συστηματικά αποφεύγουν τις υποχρεώσεις τους, αλλά να δίνει διέξοδο σε εκείνους που μπορούν να επανέλθουν σε μια βιώσιμη οικονομική πορεία.
Οι δανειολήπτες γνωρίζουν πλέον πολύ καλά την πολιτική αξιοπιστία καθενός μας.
Το ΠΑΣΟΚ δεν έμεινε στις διακηρύξεις. Το απέδειξε στην πράξη με τον ν. 3869/2010, σε μία από τις πιο δύσκολες δημοσιονομικά περιόδους για τη χώρα, θεσπίζοντας αποτελεσματικό πλαίσιο προστασίας για την κύρια κατοικία χιλιάδων πολιτών.
Η παράταξή μας δεν εργαλειοποίησε ποτέ τα αδιέξοδα της κοινωνίας μοιράζοντας ανέξοδες υποσχέσεις και εξαπατώντας τους πολίτες προς χάριν της εξουσίας. Ηταν ο Αλέξης Τσίπρας και η κυβέρνησή του που μολονότι υπόσχονταν «σεισάχθεια» και «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη», άνοιξαν την αγορά των κόκκινων δανείων στα funds, κατάργησαν ουσιαστικά το καθεστώς προστασίας της πρώτης κατοικίας και θεσμοθέτησαν τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς. Το μονοπάτι που άνοιξαν οι ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το μετέτρεψε σε λεωφόρο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με πλήρη απουσία προστασίας της πρώτης κατοικίας, παρότι η ευρωπαϊκή Οδηγία 1023/2019, έδινε τη δυνατότητα για ειδικά μέτρα προστασίας, και διαμόρφωσε ένα πλαίσιο εξαιρετικά ευνοϊκό για τα funds και τους servicers, φτάνοντας μέχρι την παροχή ειδικών φορολογικών προνομίων.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, χρειάζεται σχέδιο και καθαρές λύσεις.
Γι’ αυτό ανέλαβα την πρωτοβουλία και παρουσίασα 11 συγκεκριμένες δεσμεύσεις – ένα συμβόλαιο τιμής με τους δανειολήπτες.
Η προστασία της κύριας κατοικίας, στα πρότυπα του νόμου του 2010, θα επιστρέψει. Οι οφειλές προς το Δημόσιο θα μπορούν να ρυθμίζονται σε 120 δόσεις, με ουσιαστικό κίνητρο για τον συνεπή οφειλέτη που τηρεί τη συμφωνία του.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός θα πάψει να είναι ένας γραφειοκρατικός προθάλαμος νέων αδιεξόδων και θα γίνει πραγματικό εργαλείο ρύθμισης και δεύτερης ευκαιρίας.
Θα θεσπίσουμε σαφές πλαίσιο κανόνων, διαφάνειας και λογοδοσίας για τους servicers. Γιατί ο πολίτης έχει δικαίωμα να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή την ξεκάθαρη εικόνα της οφειλής του, να έχει πλήρη πρόσβαση στον φάκελό του και να μπορεί να επικοινωνεί ουσιαστικά με εκείνον που διαχειρίζεται το δάνειό του. Δεν μπορεί η διαχείριση μιας οφειλής να λειτουργεί ως μαύρο κουτί.
Δεσμευόμαστε να θεσπίσουμε δικαίωμα προαίρεσης για τον δανειολήπτη: τη δυνατότητα να ρυθμίσει το δάνειο του με όρους λογικούς και εύλογους σε σχέση με το τίμημα που το δάνειό του μεταβιβάζεται σε fund. Να έχει, δηλαδή, μια πραγματική τελευταία ευκαιρία οριστικής διευθέτησης πριν η απαίτησή του περάσει στη δευτερογενή αγορά.
Και αυτό δεν προσκρούει σε κανέναν ευρωπαϊκό κανόνα. Το αντίθετο: είναι πολιτική επιλογή που μπορεί να θεσπιστεί με σαφείς προϋποθέσεις και κανόνες. Η κυβέρνηση επικαλείται προσχηματικά την Ευρώπη για να δικαιολογήσει τη δική της απροθυμία να προστατεύσει τον συνεπή οφειλέτη.
Εχουμε επεξεργαστεί δίκαιη και συγκεκριμένη λύση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, με επιμερισμό του συναλλαγματικού κινδύνου κατά τα 2/3 στην τράπεζα και κατά το 1/3 στον δανειολήπτη.
Παράλληλα, θεσπίζουμε προστασία της αγροτικής γης, δικαιότερους κανόνες για τους εγγυητές και ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό. Γιατί μια βιώσιμη επιχείρηση δεν μπορεί να ασφυκτιά από κατασχέσεις στον λογαριασμό από τον οποίο πρέπει την επόμενη μέρα να πληρώσει μισθούς, φόρους, ασφαλιστικές εισφορές και προμηθευτές.
Με το ΠΑΣΟΚ το πάρτι κερδοσκοπίας θα τελειώσει. Δεν μπορεί να υπάρχει ένας μηχανισμός που διαχειρίζεται το δάνειο, κινεί τον πλειστηριασμό και ταυτόχρονα συνδέεται με την απόκτηση του ακινήτου. Αυτές οι τριγωνικές σχέσεις θα ελεγχθούν.
Αμέσως μετά τη ΔΕΘ, θα καταθέσουμε το σχέδιό μας για το ιδιωτικό χρέος ως πρόταση νόμου στη Βουλή και τότε θα πέσουν οι μάσκες. Θα δούμε ποιος υπηρετεί τον λαό και ποιος τους ισχυρούς.
Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα αρχή.
Μια κυβέρνηση που θα βάζει κανόνες στην αγορά, θα συγκρούεται όπου χρειάζεται με ισχυρά συμφέροντα και θα δίνει πραγματικές ευκαιρίες στους πολίτες να δημιουργήσουν και να προχωρήσουν.
Αυτή την πολιτική αλλαγή μπορεί να την εγγυηθεί μόνο το ΠΑΣΟΚ.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής