Σε τραγωδία κατέληξαν παραδοσιακές τελετές περιτομής στη Νότια Αφρική – 43 νεκροί

Σε τραγωδία εξελίχθηκαν για ακόμη μία φορά οι παραδοσιακές τελετές περιτομής στη Νότια Αφρική, καθώς τουλάχιστον 43 έφηβοι έχασαν τη ζωή τους, ενώ δεκάδες ακόμη υπέστησαν σοβαρούς τραυματισμούς και ακρωτηριασμούς.

Οι θάνατοι καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της φετινής περιόδου των τελετών «Ulwaluko», οι οποίες αποτελούν εδώ και αιώνες μέρος της διαδικασίας μύησης των νεαρών ανδρών στην ενήλικη ζωή.

Πίσω από την παράδοση, ωστόσο, κρύβεται ένα σοβαρό πρόβλημα, καθώς οι Αρχές έχουν εντοπίσει παράνομες σχολές μυήσεως που λειτουργούν από εγκληματικά κυκλώματα, με ανειδίκευτα άτομα να πραγματοποιούν επικίνδυνες επεμβάσεις.

At least 43 boys have died in South Africa over the past 3 months, and dozens more were left mutilated, during traditional circumcision rites.

The ceremony, called Ulwaluko, is a centuries-old passage into manhood.

Boys are taken from their families for 3 weeks, smeared in… pic.twitter.com/V2huBs3oFX

— Mario Nawfal (@MarioNawfal) August 31, 2026

Τι είναι η «Ulwaluko»

Οι τελετές πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, όπου οι έφηβοι απομακρύνονται από τις οικογένειές τους και παραμένουν απομονωμένοι για περίπου τρεις εβδομάδες.

Οι νεαροί καλύπτονται με λευκό πηλό και συμμετέχουν σε μια διαδικασία που περιλαμβάνει εκπαίδευση γύρω από την επιβίωση, την ιστορία της φυλής και τις κοινωνικές υποχρεώσεις που συνοδεύουν την ενηλικίωση.

Κεντρικό μέρος της τελετής είναι η περιτομή, η οποία παραδοσιακά πραγματοποιείται από ειδικά εκπαιδευμένους και έμπειρους παραδοσιακούς χειρουργούς.

Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις παράνομες σχολές, όπου οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται από μη καταρτισμένα άτομα, ακόμη και με αυτοσχέδια ή ακατάλληλα εργαλεία, όπως παλιά δόρατα, ψαλίδια και ξυράφια.

322 θάνατοι μέσα σε τέσσερα χρόνια

Οι φετινοί 43 θάνατοι δεν αποτελούν μεμονωμένο περιστατικό.

Σύμφωνα με έκθεση που ανατέθηκε από την κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής, 322 αγόρια και νεαροί άνδρες έχασαν τη ζωή τους μεταξύ 2021 και 2024, ενώ χιλιάδες ακόμη χρειάστηκε να νοσηλευτούν και καταγράφηκαν περιστατικά ακρωτηριασμών.

Μόνο το 2024, ο συνολικός αριθμός των νεκρών κατά τις χειμερινές και θερινές τελετές έφτασε τους 93, ενώ καταγράφηκαν και 11 ακρωτηριασμοί πέους.

Οι Αρχές αποδίδουν σημαντικό μέρος των περιστατικών στη δράση εγκληματικών ομάδων, οι οποίες φέρονται να δημιουργούν παράνομα σχολεία και να χρησιμοποιούν ανεκπαίδευτο προσωπικό.

Γάγγραινα, σηψαιμία και αφυδάτωση

Οι κυριότερες αιτίες θανάτου είναι η γάγγραινα, η σηψαιμία και η σοβαρή αφυδάτωση.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι τραυματισμοί προκαλούνται από λανθασμένες πρακτικές κατά την επέμβαση. Αναφέρεται, μάλιστα, ότι το ίδιο σκουριασμένο εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιείται σε περισσότερα αγόρια, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι πληγές δένονται υπερβολικά σφιχτά με επιδέσμους, με αποτέλεσμα να διακόπτεται η κυκλοφορία του αίματος. Η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε νέκρωση και γάγγραινα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται ακρωτηριασμός.

Παράλληλα, αρκετά αγόρια φέρεται να στερούνται νερό μετά την επέμβαση, ώστε να μην ουρήσουν και μολύνουν τις πληγές, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αφυδάτωση.

Η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας καθυστερεί σε ορισμένες περιπτώσεις λόγω παραδοσιακών πεποιθήσεων και δεισιδαιμονιών, με αποτέλεσμα λοιμώξεις να εξελίσσονται σε σηψαιμία.

Ακόμη και απαγωγές παιδιών

Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι και οι καταγγελίες για απαγωγές ανηλίκων, οι οποίοι μεταφέρονται παρά τη θέλησή τους σε παράνομες σχολές μυήσεως.

Κάθε χρόνο καταγράφονται εκατοντάδες σχετικές αναφορές, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι δράστες ζητούν από τις οικογένειες λύτρα για την απελευθέρωση των παιδιών.

Παρά το γεγονός ότι ο νόμος απαγορεύει τη συμμετοχή παιδιών κάτω των 16 ετών, σε παράνομα σχολεία φέρεται να υποβάλλονται σε περιτομή ακόμη και 10χρονα παιδιά.

Οι πιέσεις της κοινωνίας

Η συμμετοχή στις τελετές μπορεί θεωρητικά να αποτελεί επιλογή, όμως στην πράξη τα αγόρια αντιμετωπίζουν έντονη κοινωνική πίεση.

Όσοι αρνούνται να συμμετάσχουν χαρακτηρίζονται «Inkwenkwe», δηλαδή «αγόρι», ένας χαρακτηρισμός που θεωρείται ιδιαίτερα προσβλητικός.

Η μη συμμετοχή μπορεί επίσης να έχει σημαντικές κοινωνικές συνέπειες, καθώς όσοι δεν ολοκληρώνουν την τελετή δεν μπορούν να συμμετέχουν στις φυλετικές συνελεύσεις και σε ορισμένες κοινωνικές δραστηριότητες, ενώ επηρεάζονται ακόμη και οι δυνατότητές τους να παντρευτούν.

«Ήθελα να με βλέπουν ως άνδρα»

Ο 19χρονος Σκότι Ντάβκα αποφάσισε να συμμετάσχει σε σχολή μυήσεως, παρότι γνώριζε τους κινδύνους από τηλεοπτική εκπομπή που είχε παρακολουθήσει για τους ακρωτηριασμούς.

«Φυσικά και φοβόμουν πολύ να πάω. Στην κοινότητά μου πολλά αγόρια πέρασαν από τη μύηση πριν από μένα και ήθελα να είμαι σαν αυτούς. Ήθελα οι γέροντες στο χωριό μου να με βλέπουν ως άνδρα», ανέφερε.

Ο ίδιος περιέγραψε την εμπειρία ως ιδιαίτερα επώδυνη, σημειώνοντας ότι αρρώστησε, αλλά τελικά έλαβε θεραπεία και επέζησε.

«Μου ζήτησαν 1.000 ραντ για να τον πάρω πίσω»

Η Αν Κουμάλο περιέγραψε μια διαφορετική πτυχή της υπόθεσης, καθώς ο 16χρονος γιος της φέρεται να απήχθη μαζί με άλλα 22 αγόρια ενώ κατευθυνόταν σε τοπικό κατάστημα.

Τα παιδιά μεταφέρθηκαν σε παράνομη σχολή περίπου 20 χιλιόμετρα μακριά, στην περιοχή του Σοβέτο.

«Χρεώθηκα 1.000 ραντ, περίπου 52 ευρώ, για να τον πάρω πίσω ή με προειδοποίησαν ότι θα τον σκοτώσουν», ανέφερε η μητέρα.

Όταν η αστυνομία εντόπισε τη σχολή, τα παιδιά, σύμφωνα με την ίδια, είχαν υποστεί κακομεταχείριση, μαστιγώσεις και ξυλοδαρμούς.

Πέρυσι, ο 13χρονος Σιγιαμθάντα Σιγιαμθάντα από το Μπουμαλάνγκα πέθανε σε σχολή μυήσεως, με την οικογένειά του να καταγγέλλει ότι είχε μεταφερθεί εκεί παρά τη θέλησή της.

Παράδοση αιώνων και μυστικότητα

Η πρακτική έχει βαθιές ρίζες στην κοινωνία της Νότιας Αφρικής. Ακόμη και ο πρώην πρόεδρος Νέλσον Μαντέλα είχε αναφερθεί στην αυτοβιογραφία του στη συμβολική και πνευματική σημασία της δικής του περιτομής κατά την εφηβεία.

Οι τελετές πραγματοποιούνται παραδοσιακά μακριά από τα χωριά, σε ειδικά κατασκευασμένες καλύβες, ενώ η πρόσβαση σε αυτές περιορίζεται στους γέροντες της φυλής, τον παραδοσιακό «χειρουργό» και τους μυούμενους.

Οι συμμετέχοντες δεσμεύονται να τηρούν μυστικότητα και σε ορισμένες περιπτώσεις όσοι αποκαλύπτουν όσα συμβαίνουν στις τελετές κινδυνεύουν με ξυλοδαρμό ή ακόμη και θάνατο.

42 παράνομα σχολεία έκλεισαν οι Αρχές

Η κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου, έχοντας ποινικοποιήσει τη λειτουργία μη εγγεγραμμένων σχολών μυήσεως και απαιτώντας από τους παραδοσιακούς χειρουργούς να διαθέτουν εκπαίδευση και πιστοποίηση.

Η αστυνομία έχει πλέον τη δυνατότητα να κλείνει παράνομα σχολεία και να συλλαμβάνει τους υπεύθυνους.

Μέχρι στιγμής, 42 παράνομες σχολές έχουν σφραγιστεί, 40 άτομα έχουν συλληφθεί και 180 αγόρια έχουν διασωθεί.

«Πρέπει να εργαστούμε για μηδενικούς θανάτους»

Ο υπουργός Παραδοσιακών Υποθέσεων της Νότιας Αφρικής, Βελενκοσίνι Χλαμπίσα, χαρακτήρισε τα στοιχεία «βαθιά ανησυχητικά» και εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων.

«Πρέπει να γίνουν συλλογικά πολλά περισσότερα για την εξάλειψη των αποτρέψιμων θανάτων, των τραυματισμών και των εγκληματικών δραστηριοτήτων που συνδέονται με την παραδοσιακή μύηση», δήλωσε.

Ο ίδιος καταδίκασε τη λειτουργία των παράνομων σχολών, τονίζοντας ότι όσοι τις ιδρύουν ή συμμετέχουν στη λειτουργία τους παραβιάζουν τον νόμο και πρέπει να αντιμετωπίζουν τις προβλεπόμενες ποινές.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ο σεβασμός στην παράδοση πρέπει να συνδυάζεται με τον σεβασμό στη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ασφάλεια των νέων.

Η χειμερινή περίοδος των τελετών διαρκεί από τα μέσα Μαΐου έως τα μέσα Ιουλίου, περίοδος κατά την οποία καταγράφηκαν οι 43 θάνατοι, ενώ η θερινή περίοδος πραγματοποιείται από τον Νοέμβριο έως τον Ιανουάριο.