Νέα κλιμάκωση από τις ΗΠΑ: Σφίγγει ο οικονομικός κλοιός γύρω από το Ιράν – Στο στόχαστρο και η Κίνα

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανέβασε χθες Πέμπτη κι άλλο την πίεση στους συμμάχους της και στην Κίνα να ενωθούν μαζί της στην προσπάθεια να ανέβει κατακόρυφα ο οικονομικός στραγγαλισμός, που θεωρεί πως μπορεί να οδηγήσει σε «πτώση του καθεστώτος» στην Τεχεράνη χωρίς επανάληψη των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν αντέδρασε κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για «οικονομική τρομοκρατία», σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.

«Όποια χώρα διατηρεί σχέση με την Τεχεράνη θα επισπεύσει την πορεία της οικονομίας της προς τη λήθη, είτε αυτή η σχέση οικοδομείται με κάποιον σκοπό είτε επειδή αγνοείται εσκεμμένα», απείλησε μέσω X ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.

Χωρίς να αποκαλύψει καμιά λεπτομέρεια για τα μέτρα που σχεδιάζει να λάβει η Ουάσιγκτον, προειδοποίησε νωρίτερα πως οι χώρες που δεν θα υποστηρίξουν τον «οικονομικό πόλεμο» του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα θεωρηθεί πως είναι «εναντίον μας», κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο CNBC.

Προγραμματίζει να παραχωρήσει τη Δευτέρα συνέντευξη Τύπου για τον τρόπο που η αμερικανική κυβέρνηση εννοεί να αυξήσει περαιτέρω την πίεση.

«Βρισκόμαστε (…) σε νέα φάση, όπου το πιο αποτελεσματικό εργαλείο που έχουμε είναι η οικονομική πίεση που μπορούμε να της επιβάλλουμε», ανέφερε ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς σε πόντκαστ απευθυνόμενο στους ψηφοφόρους της αμερικανικής δεξιάς. Αυτός ο χορός θα είναι «λεπτός», πρόσθεσε, καθώς το Ιράν «προσπαθεί επίσης να ασκήσει οικονομική πίεση σε εμάς».

Η Ουάσιγκτον, που επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο και σειρά άλλων κυρώσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία, ανακοίνωσε χθες νέα μέτρα σε βάρος του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά του Λιβάνου, προσκείμενη στην Τεχεράνη, λόγω των σχέσεών του με τους Φρουρούς της Επανάστασης,

Όσον αφορά το στενό, που ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαιώνει συχνά πως είναι «ανοικτό», μόλις επτά εμπορικά πλοία το διέσχισαν χθες Πέμπτη —πέντε εισήλθαν και δύο εξήλθαν—, σύμφωνα με δεδομένα της υπηρεσίας παρακολούθησης της εμπορικής ναυτιλίας Kpler.

«Κατάρρευση»

Στη συνέντευξη στο CNBC, ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών κατέστησε σαφές ότι αναμένει από την Κίνα να συμμορφωθεί.

«Θα οδηγήσουμε αυτό το καθεστώς στην κατάρρευση», είπε, επαναφέροντας στον αφρό στόχο που είχε διατυπώσει ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ όταν άρχιζε ο πόλεμος, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς την 28η Φεβρουαρίου.

«Αν εφαρμόσουμε τη μέγιστη οικονομική πίεση, αυτό σημαίνει πως πιθανόν δεν θα χρειαστεί η επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας, αλλά θέλω να υπογραμμίσω πως αυτό ισχύει για την ώρα», είπε.

Αντιμέτωπος με μειωμένες στρατιωτικές επιλογές, διπλωματικό αδιέξοδο και κοινή γνώμη που αντιμετωπίζει με εντεινόμενη δυσαρέσκεια αυτόν τον πόλεμο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ ανήγγειλε «οικονομικό πόλεμο άνευ προηγουμένου» εναντίον του Ιράν.

Ένδειξη του ότι ο πόλεμος των τελευταίων σχεδόν έξι μηνών ασκεί πίεση στους πόρους της ισχυρότερης στρατιωτικής δύναμης παγκοσμίως ήταν πως ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε χθες την έλευση άλλου αεροπλανοφόρου, προς αντικατάσταση του USS Abraham Lincoln, η μακρά ανάπτυξη του οποίου συνοδεύτηκε τελευταία από διάφορες ανησυχίες για τις συνθήκες ζωής του πληρώματός του στις ΗΠΑ.

Ο άγνωστος χ στη νέα εξίσωση που μοιάζει να επιδιώκει η Ουάσιγκτον είναι χωρίς αμφιβολία το Πεκίνο.

Πάνω από το ένα τέταρτο των εμπορικών ανταλλαγών του Ιράν το 2024 έγιναν με την Κίνα, σημαντική καταναλώτρια ιρανικού πετρελαίου, που η Τεχεράνη συνεχίζει να εξάγει, παρά τις κυρώσεις, με στόλο «φάντασμα».

Συσχετισμός δύναμης

Το εάν η Ουάσιγκτον θα εξασφαλίσει ή όχι το Πεκίνο να ευθυγραμμιστεί με τον «οικονομικό πόλεμο» αυτόν θα πει πολλά για τον συσχετισμό ισχύος των δυο μεγάλων δυνάμεων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αρέσκεται να λέει πως έχει πολύ καλή σχέση με τον κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, τον οποίο αναμένει την 24η Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ.

Στους κυριότερους εμπορικούς εταίρους του Ιράν συγκαταλέγονταν επίσης τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — που ανακοίνωσαν την Τρίτη πως αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας «όλες» οι διμερείς «εμπορικές ανταλλαγές» και «χρηματοπιστωτικές συναλλαγές».

Η Τουρκία και η Ρωσία έχουν επίσης διόλου ευκαταφρόνητες δοσοληψίες με το Ιράν.

Μένει εξάλλου να φανεί ποια θα είναι η θέση των συμμάχων των ΗΠΑ, που —με μόνη γνωστή εξαίρεση το Ισραήλ— δεν ενεπλάκησαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις παρά το ότι το απαιτούσε ο αμερικανός πρόεδρος.

Η οικονομία του Ιράν, ήδη σε κακή κατάσταση λόγω των κυρώσεων που επιβάλλονται για δεκαετίες σε βάρος της, δοκιμάζεται ακόμη περισσότερο αφότου άρχισε ο πόλεμος τον Φεβρουάριο.

Στην άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ αισθάνονται επίσης τις συνέπειες της ένοπλης σύρραξης, καταγράφουν ιδίως άνοδο του πληθωρισμού και του κόστους δανεισμού.