Συνταξιούχοι: 90 δισ. ευρώ πλήρωσαν τον νόμο Κατρούγκαλου
Σε ισχύ εξακολουθούν να παραμένουν οι βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου με τις μεγάλες περικοπές δέκα χρόνια μετά την εφαρμογή του. Κι αυτό καταγράφεται παρόλο που η σημερινή κυβέρνηση είχε δεσμευθεί προεκλογικά ότι θα καταργήσει αυτό τον νόμο. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι περισσότεροι από τους μισούς συνταξιούχους οδηγήθηκαν σε βίαιη φτωχοποίηση, αφού ο νόμος Κατρούγκαλου (ν.4387/2016 ) – κατ’εφαρμογή του τρίτου Μνημονίου της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ (ν. 4336/2015) – θεσμοθέτησε πρωτοφανούς έντασης και βαρβαρότητας συνδυασμένες νομοθετικές αντισυνταξιοδοτικές παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα.
Μάλιστα τεράστια αφαίμαξη ύψους 90 δισ. ευρώ, που δημιούργησε τη νέα γενιά των φτωχών συνταξιούχων, επέφερε ο νόμος Τσίπρα – Κατρούγκαλου με τις 22 δραματικές περικοπές στις συντάξεις. Ο νόμος αυτός εφαρμόζεται κανονικά και σήμερα παρά την προεκλογική δέσμευση του Κυρ. Μητσοτάκη ότι η ΝΔ θα τον καταργήσει.
Ειδικότερα τα στοιχεία της ΕΝΥΠΕΚΚ δείχνουν ότι κατά την περίοδο 2015-2025, τη δεκαετία δηλαδή ισχύος του τρίτου Μνημονίου (ν. 4336/2015) και του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), οι πραγματικές απώλειες για τους συνταξιούχους ανέρχονται στο ιλιγγιώδες ποσό των 90 δισ. ευρώ.
Τονίζεται ότι οι τρεις βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου οι οποίες βρίσκονται σε ισχύ είναι οι παρακάτω :
Υπολογισμός επικουρικών συντάξεων: Η κατάρρευση των μισθών του ιδιωτικού τομέα κατά την περίοδο των Μνημονίων και η ρύθμιση – κόφτης του νόμου Κατρούγκαλου (σύνταξη με βάση τους μισθούς ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι τον μισθό τού τελευταίου έτους ή της τελευταίας πενταετίας, όπως ίσχυε πριν από το τρίτο Μνημόνιο), είχαν άμεσο αντίκτυπο στο ύψος των νέων συντάξεων μετά το 2019 και ιδιαίτερα στις νέες συντάξεις των ασφαλισμένων του ιδιωτικού τομέα (εργάτες, υπάλληλοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, επιστήμονες).
Ειδικά όσον αφορά τους μισθωτούς, ο νόμος Βρούτση όχι μόνο διατήρησε τη ρήτρα όπως θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου 4387/2016, δηλαδή τον θεσμό τής σύνταξης με βάση τους μισθούς ολόκληρου του εργασιακού (ασφαλιστικού) βίου, αλλά και τον ενίσχυσε θεσμικά. Αυτό σημαίνει ότι ο υπολογισμός των συντάξιμων αποδοχών με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου συνεχίζει ουσιαστικά να οδηγεί στη μεγάλη μείωση των νέων συντάξεων.
Επικουρικές: Από το 2015 και μετά ο υπολογισμός των επικουρικών συντάξεων έγινε δυσμενέστερος για τους νέους συνταξιούχους. Ετσι από 1/1/2015 εφαρμόζεται διπλός τρόπος υπολογισμού στις επικουρικές συντάξεις.
Για τα έτη ασφάλισης ως το 2014, η επικουρική σύνταξη προκύπτει με συντελεστή 0,45% ανά έτος και με βάση τις συντάξιμες αποδοχές που είχαν οι ασφαλισμένοι από το 2002 ως το 2014. Για τα έτη από το 2015 και μετά μετρούν οι εισφορές και η ηλικία συνταξιοδότησης.
Όσο περισσότερες είναι οι εισφορές και όσο πιο αργά (προς τα 67) βγαίνει κάποιος τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η επικουρική του. Στο τμήμα σύνταξης για τα έτη ως το 2014 επιβάλλεται μείωση 6% ως 30% στην επικουρική όταν ο ασφαλισμένος αποχωρεί με καθεστώς μειωμένης σύνταξης.
Αντίθετα, για τα έτη από 2015 και μετά η ποινή πρόωρης εξόδου «αντικαταστάθηκε» από τους συντελεστές μείωσης των επικουρικών ανάλογα με την ηλικία αποχώρησης.
Παράλληλα οι επικουρικές παραμένουν παγωμένες από το 2010. Η μη καταβολή αυξήσεων στις επικουρικές (από το 2010), σε 1,3 εκατ. συνταξιούχους, οφείλεται στη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που έχει επιβληθεί από το 2016 (νόμος Κατρούγκαλου) και η οποία απαγορεύει να δοθούν αυξήσεις παρά μόνο όταν ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) του ΕΦΚΑ εμφανίζει πλεόνασμα.
Εφαξαπ: Όσοι εργαζόμενοι εισήλθαν στην αγορά εργασίας μετά την 1-1-2014, θα λάβουν (λόγω του νόμου Κατρούγκαλου) ως εφάπαξ μόνο τις εισφορές που έχουν καταβάλει και μάλιστα άτοκα. Στην ουσία, αυτοί οι ασφαλισμένοι θα λάβουν κατά τον χρόνο της συνταξιοδότησής τους ποσό εφάπαξ πολύ μικρότερο των εισφορών που κατέβαλαν αφού σημαντικό τους τμήμα θα έχει εξανεμιστεί από τον υψηλό πληθωρισμό και την ισχνή αγοραστική τους δύναμη.
Για τα έτη μετά το 2014, επιστρέφονται μόνο οι εισφορές και μάλιστα άτοκα! Πέραν των 22 περικοπών που επέφερε ο νόμος Κατρούγκαλου, άλλαξε επί τα χείρω τον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ (δημόσιος και ιδιωτικός τομέας), με τη μείωση να αγγίζει το 23%.
Το εφάπαξ βαίνει μειούμενο για τα έτη συνταξιοδότησης που συμπληρώνονται από 1/1/2014 και μετά, καθώς οι εισφορές που πληρώνονται από το 2014 και εντεύθεν στα Ταμεία Πρόνοιας του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα δεν έχουν ανταποδοτικότητα.
Ο κανόνας που εισήγαγε ο νόμος Κατρούγκαλου (4387/2016) και διατηρήθηκε από τη σημερινή κυβέρνηση είναι ότι το εφάπαξ για τα ίδια έτη ασφάλισης βαίνει μειούμενο κάθε χρόνο για όσους συνταξιοδοτούνται από 1ης Ιανουαρίου 2014 και μετά. Για να «ισοφαρίσουν» οι ασφαλισμένοι τις απώλειες, θα πρέπει να παραμείνουν περισσότερα χρόνια στην εργασία.