Πανικός για τα F-35
Ένα είδος «ηρωικού πανικού» έχει, ως φαίνεται, καταλάβει ορισμένους στην προοπτική απόκτησης από την Τουρκία των αεροσκαφών F-35. Με εντελώς ανορθολογικό το μέγεθος και την έκταση των φοβικών αντιδράσεων που αποτυπώνονται σε διάφορα όργανα του επικοινωνιακού συστήματος, σε αναλύσεις και εκτιμήσεις (κυρίως από αποστρατευθέντα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων). Κι όμως, κι αν ακόμη υποθέσουμε ότι ξεπερνιούνται όλα τα εμπόδια (πώληση από Τουρκία S-400, κ.λπ.) και η Τουρκία αποκτά τα F-35, αυτό δεν θα πρέπει βεβαίως να προκαλεί φόβο, ανησυχία, πολύ περισσότερο πανικό στη χώρα για σειρά λόγων.
Πρώτον, η Ελλάδα ως ήδη ισχυρή χώρα, θα προηγηθεί στην απόκτηση των F-35 και επομένως θα είναι σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε πρόκληση έξωθεν από παρόμοιο όπλο. Οι έλληνες πιλότοι έχουν άλλωστε αρχίσει τη σχετική εκπαίδευση (όπως έχει ήδη γραφτεί).
Δεύτερον, παρά τις οποιεσδήποτε διεκδικήσεις της, η απόκτηση των F-35 από την Τουρκία δεν γίνεται προκειμένου να στοχεύσει την Ελλάδα ως άμεση προτεραιότητα να προωθηθούν οι επιδιώξεις της. Εάν η Τουρκία ήθελε να χτυπήσει την Ελλάδα (νησιά Αιγαίου, κ.λπ.), ορθολογικώς θα το έκανε τώρα. Δεν θα περίμενε να αποκτήσει πρώτα η Ελλάδα τα F-35 και μετά να προχωρήσει σε τέτοια ενέργεια (χωρίς να αποκλείεται βεβαίως αυτό ως ένα σενάριο του μέλλοντος). Αντίθετα ο πρόεδρος Ερντογάν έστειλε ένα διαφορετικό μήνυμα μιλώντας στο περιθώριο της διάσκεψης κορυφής του ΝΑΤΟ. Ζήτησε από τους ηγέτες των δύο χωρών να ασχοληθούν προκειμένου να επιλύσουν τα προβλήματα του Αιγαίου.
Βεβαίως η Τουρκία έχει μια ευρεία ατζέντα «προβλημάτων», ορισμένα εκ των οποίων δεν είναι καν διαπραγματεύσιμα (π.χ. γκρίζες ζώνες). Υπάρχει όμως σειρά άλλων (οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, εύρος χωρικών υδάτων) που είναι είτε διαπραγματεύσιμα ή δυνητικά παραπομπής στη διεθνή Δικαιοσύνη για επίλυση (πάντοτε με βάση τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας – UNCLOS). Οι πολιτικές δυνάμεις εκείνες που έχουν ως αφετηρία στη σκέψη τους τον ορθολογισμό θα πρέπει μετά τις εκλογές να εστιάσουν στη λογική της επίλυσης αφήνοντας στην άκρη τον οποιονδήποτε πανικό και φοβίες για τα F-35.
Εν τω μεταξύ, προκειμένου να ακυρωθεί ο εικαζόμενος κίνδυνος από τα F-35 της Τουρκίας προτείνεται να υπάρξει ρύθμιση που θα προβλέπει ότι «τα όπλα αυτά δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από συμμαχική χώρα εναντίον άλλης συμμαχικής χώρας». Χρήσιμη ρύθμιση που φυσικά αναποφεύκτως θα καλύπτει και τα ελληνικά F-35 με οτιδήποτε μπορεί να σημαίνει αυτό.
Δεν υπάρχει επομένως κανένας σοβαρός λόγος πανικού. Αυτό που πρέπει να προβληματίσει την Αθήνα ως προτεραιότητα είναι η εξελισσόμενη δυναμική των σχέσεων ΗΠΑ – Τουρκίας και οι συνέπειες για τη χώρα μας. Και βέβαια η Ελλάδα δεν μπορεί να βλέπει τη σχέση της με ΗΠΑ, Τουρκία (περιλαμβανομένων και των F-35) μέσα από την οπτική του Ισραήλ. Ούτε να επιτρέπει στο Τελ Αβίβ να εργαλειοποιεί τη σχέση του με την Αθήνα για τη δική του στρατηγική σε σχέση με την Τουρκία όπως τείνει να κάνει.
Η Ελλάδα με άλλα λόγια δεν μπορεί να είναι όπως διατείνεται ο Μπ. Νετανιάχου μέρος άξονα εναντίον της Τουρκίας (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ), πολύ περισσότερο τώρα που η συγκρουσιακή δυναμική Τουρκίας – Ισραήλ οξύνεται…
Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ. Από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης κυκλοφορεί το νέο του βιβλίο με τίτλο «Πέρα από τα στερεότυπα. Νέα προοδευτική εξωτερική και ευρωπαϊκή πολιτική»