Ιρλανδία: το τσιράκι τεχνολογικών εταιρειών
Εκ πρώτης όψεως, η Ιρλανδία συμπεριφέρεται σαν καλός Ευρωπαίος, καθώς αποτελεί ένθερμο υποστηρικτή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και φάρο προοδευτισμού στο δυτικό άκρο της ηπείρου. Υπάρχει όμως ένας ζωτικός τομέας στον οποίο το ιστορικό της δεν είναι τέλειο – ένας τομέας που θα πρέπει να προκαλέσει ανησυχία όταν η ιρλανδική κυβέρνηση αναλάβει την εκ περιτροπής εξάμηνη προεδρία της ΕΕ την 1η Ιουλίου. Το εγχειρίδιο κανόνων της ΕΕ για την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη θα επαναδιαπραγματευτεί κατά την ίδια περίοδο, αλλά το ιρλανδικό κράτος και η οικονομία έχουν αιχμαλωτιστεί από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας. Η Ιρλανδία είναι τόσο εκτεθειμένη που, ως πρόεδρος του Συμβουλίου της ΕΕ, θα πρέπει να αποσυρθεί απ’ όλες τις διαπραγματεύσεις για την τεχνολογική και ψηφιακή κυριαρχία.
Η τελευταία φορά που η Ιρλανδία άσκησε την προεδρία της ΕΕ ήταν το 2013, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR). Υπόμνημα του Facebook που διέρρευσε περιγράφει συνάντηση του 2013 με στελέχη και με τον τότε πρωθυπουργό της Ιρλανδίας για να παραπονεθούν για τους προτεινόμενους κανόνες περί απορρήτου δεδομένων. Έφυγαν κατανοώντας ότι είχαν τη διαβεβαίωση του Έντα Κένι ότι η Ιρλανδία θα χρησιμοποιούσε τη «σημαντική επιρροή» της ως προέδρου του Συμβουλίου της ΕΕ για να επιτύχει αυτό που το Facebook χαρακτήρισε «θετικό αποτέλεσμα». Τα στελέχη παρευρέθηκαν επίσης σε «δείπνο που παρέθεσαν ανώτεροι ιρλανδοί πολιτικοί για να εξετάσουν τους διάφορους τρόπους με τους οποίους οι Ιρλανδοί θα μπορούσαν να είναι χρήσιμοι».
Δελεασμένες από τις φορολογικές ελαφρύνσεις και μια κουλτούρα ήπιας προσποίησης, γίγαντες όπως η Google, η Meta, η Apple, η Microsoft, η OpenAI, το TikTok και η X εγκατέστησαν όλες τις ευρωπαϊκές έδρες τους στην Ιρλανδία. Η αρχή της «χώρας προέλευσης» της ΕΕ ορίζει ότι η χώρα που φιλοξενεί την ευρωπαϊκή έδρα μιας εταιρείας είναι η χώρα που είναι υπεύθυνη για τη εποπτεία της σε ολόκληρη την ΕΕ. Αυτή η νομική ιδιορρυθμία έχει μετατρέψει την ιρλανδική επιτροπή προστασίας δεδομένων (DPC) στον κύριο εποπτικό φορέα της Ευρώπης για τον τεχνολογικό τομέα.
Τα αποτελέσματα αυτής της ρύθμισης είναι συγκλονιστικά. Εκτός από «φιλικές λύσεις» σε ασήμαντα ζητήματα, η Ιρλανδία δεν έχει ολοκληρώσει ούτε μία έρευνα της ΕΕ για την Google ή οποιαδήποτε από τις θυγατρικές της στα 10 χρόνια από την έναρξη ισχύος του GDPR. Οι προστασίες σε ολόκληρη την ΕΕ έχουν παραλύσει επειδή κάθε άλλο κράτος μέλος πρέπει να περιμένει την Ιρλανδία να αναλάβει δράση σε επίπεδο ΕΕ.
Υπήρχε μια εποχή που η Ευρώπη έμοιαζε με την απάντηση του κόσμου στις χειρότερες υπερβολές των μεγάλων τεχνολογιών. Η Ιρλανδία έχει σαμποτάρει αυτό το όνειρο για μια τεράστια ανταμοιβή. Εάν δεν αποσυρθεί από όλες τις συζητήσεις για την τεχνολογία κατά τη διάρκεια της εξάμηνης προεδρίας της, τότε το Βερολίνο, το Παρίσι, η Βαρσοβία, η Μαδρίτη και οι Βρυξέλλες θα πρέπει να ασκήσουν την ίδια πίεση στην Ιρλανδία που άσκησαν μερικές από αυτές μετά την τραπεζική κρίση. Αυτό που ήταν άδικο τότε θα ήταν απολύτως δίκαιο αυτή τη φορά.