Λειψυδρία στα νησιά: Δομικό πρόβλημα η διαχείριση υδάτων – Τι προτείνουν Βαρελίδης και Λέκκας

Σοβαρές προειδοποιήσεις για τη λειψυδρία, ιδιαίτερα στα νησιά, απηύθυναν ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Πέτρος Βαρελίδης και ο καθηγητής Διαχείρισης Καταστροφών και πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας. Οι δύο επιστήμονες τόνισαν ότι πρόκειται για ένα διαχρονικό και δομικό ζήτημα που απαιτεί άμεσες και μόνιμες λύσεις.

«Θα γυρίσει μπούμερανγκ η άναρχη ανάπτυξη»

Ο Πέτρος Βαρελίδης υπογράμμισε ότι η λειψυδρία δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά μόνιμη πραγματικότητα σε πολλά νησιά. Το πρόβλημα, όπως είπε, εντείνεται λόγω κακής διαχείρισης και ανεξέλεγκτης ανάπτυξης.

Επεσήμανε ακόμη ότι η κατασκευή νέων τουριστικών υποδομών, όπως ξενοδοχεία και πισίνες, δεν μπορεί να προχωρά χωρίς την ύπαρξη βασικών δικτύων ύδρευσης και επαρκούς διαχείρισης απορριμμάτων. Αναφέρθηκε επίσης στην έννοια της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής, δηλαδή στα όρια που μπορούν να αντέξουν οι υποδομές και οι φυσικοί πόροι.

Αφαλάτωση: Λύση ανάγκης με υψηλό κόστος

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αφαλάτωση αποτελεί συχνά τη μοναδική άμεση λύση σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, ειδικά στα απομονωμένα νησιά. Ωστόσο, πρόκειται για μια δαπανηρή μέθοδο με σημαντικό λειτουργικό και περιβαλλοντικό κόστος, ιδίως όταν χρησιμοποιείται θαλασσινό νερό.

Ο κ. Βαρελίδης τόνισε ότι πριν την εγκατάσταση νέων μονάδων αφαλάτωσης, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στον εκσυγχρονισμό των δικτύων ύδρευσης, καθώς σε πολλές περιοχές χάνεται έως και το 60% του νερού λόγω διαρροών.

Λέκκας: Να δώσουμε έμφαση σε δίκτυα, υδροφορείς και ταμιευτήρες

Από την πλευρά του, ο Ευθύμιος Λέκκας συμφώνησε ότι οι μόνιμες λύσεις είναι καθοριστικές, επισημαίνοντας τρεις βασικούς άξονες δράσης: τη μείωση των απωλειών στα δίκτυα, τον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων μέσω επιφανειακών έργων και τη δημιουργία ταμιευτήρων όπου αυτό είναι εφικτό.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον κίνδυνο υφαλμύρωσης των υδροφορέων, δηλαδή στη διείσδυση θαλασσινού νερού, που μπορεί να καταστρέψει οριστικά τα αποθέματα γλυκού νερού — φαινόμενο που ήδη παρατηρείται σε αρκετές περιοχές.

Προβληματισμός για γεωτρήσεις και ενεργειακό αποτύπωμα

Ο Πέτρος Βαρελίδης επισήμανε ότι οι γεωτρήσεις αποτελούν σοβαρό περιβαλλοντικό ζήτημα, καθώς συχνά πραγματοποιούνται ανεξέλεγκτα, χωρίς να γίνεται αντιληπτή η επιβάρυνση, δεδομένου ότι πρόκειται για υπόγειους πόρους.

Παράλληλα, υπογράμμισε πως η αφαλάτωση έχει υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα, αν και η σύνδεσή της με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να αποτελέσει θετική προοπτική για το μέλλον.

«Δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στις καλές χρονιές»

Κλείνοντας, ο γενικός γραμματέας σημείωσε ότι, αν και η φετινή χρονιά ήταν ευνοϊκή υδρολογικά, αυτό δεν αρκεί για τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «οφείλουμε να σχεδιάζουμε για τις κακές χρονιές», ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια νερού και να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις.