Υπουργός Άμυνας Ισραήλ: Δεν θα φύγουμε από τα εδάφη που καταλάβαμε στον Λίβανο
Το Ισραήλ δεν προτίθεται να αποσυρθεί από τα εδάφη που έχει καταλάβει στον Λίβανο, δήλωσε τη Δευτέρα ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραέλ Κατζ, αμφισβητώντας ενδεχομένως την προσωρινή συμφωνία που επετεύχθη λίγες ώρες νωρίτερα μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Η συμφωνία προβλέπει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την περαιτέρω επέκταση μιας εύθραυστης εκεχειρίας.
Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί, ενώ η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι η εφαρμογή της δεν θα ξεκινήσει πριν την υπογραφή της. Σύμφωνα με τον βασικό διαμεσολαβητή, το Πακιστάν, η υπογραφή αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στην Ελβετία.
Ωστόσο, το υπό διαμόρφωση μνημόνιο συνεννόησης για τον τερματισμό του πολέμου αντιμετωπίζει ήδη εμπόδια. Οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες του Ισραήλ με τη φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολά στον Λίβανο, όπου ισραηλινά πλήγματα έπληξαν τα νότια προάστια της Βηρυτού την Κυριακή, απείλησαν να τινάξουν τις διαπραγματεύσεις στον αέρα. Το Ισραήλ συμμετέχει στις επιχειρήσεις από τις 28 Φεβρουαρίου, μαζί με τις ΗΠΑ.
Το Τελ Αβίβ επιμένει στην παραμονή του
Στις πρώτες επίσημες δηλώσεις μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο Ισραέλ Κατζ τόνισε ότι η χώρα του δεν θα αποσυρθεί από τα εδάφη που έχει καταλάβει στον Λίβανο όσο η προσωρινή συμφωνία εκκρεμεί. Όπως είπε, το Ισραήλ σχεδιάζει να παραμείνει «επ’ αόριστον» στα εδάφη που κατέχει σε Λίβανο, Συρία και Λωρίδα της Γάζας. Το Ιράν έχει συνδέσει την εφαρμογή της συμφωνίας με τη διακοπή των ισραηλινών επιθέσεων κατά της Χεζμπολά.
Ο Κατζ προειδοποίησε επίσης ότι, σε περίπτωση ιρανικής επίθεσης εναντίον του Ισραήλ λόγω των επιχειρήσεων στον Λίβανο, η απάντηση θα είναι με «μεγάλη ισχύ».
Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, το Ισραήλ έχει θέσει υπό τον έλεγχό του περιοχές στη Γάζα, τον Λίβανο και τη Συρία συνολικής έκτασης περίπου 1.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων – λίγο μικρότερης από αυτή της Νέας Υόρκης.
Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και το πυρηνικό ζήτημα
Η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προβλέπει περιθώριο 60 ημερών για την επίλυση των εκκρεμοτήτων σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου. Το ζήτημα αυτό είχε χρειαστεί χρόνια διαπραγματεύσεων μέχρι την επίτευξη της συμφωνίας του 2015 στην Τεχεράνη. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε αποσύρει μονομερώς τη χώρα του από εκείνη τη συμφωνία κατά την πρώτη του θητεία, πυροδοτώντας τις εντάσεις που οδήγησαν στον πόλεμο.
«Συγχαρητήρια σε όλους!» έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γιορτάζοντας τα 80ά του γενέθλια με έναν αγώνα UFC στον Λευκό Οίκο. Πρόσθεσε ότι «εξουσιοδοτεί πλήρως το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ», που είχε επιβληθεί ως απάντηση στον ιρανικό έλεγχο της στρατηγικής διώρυγας.
Λίγο αργότερα, ωστόσο, διευκρίνισε ότι το άνοιγμα των Στενών δεν θα πραγματοποιηθεί πριν από την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή.
Ο ρόλος του Πακιστάν και του Κατάρ
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γκαριμπαμπαντί επιβεβαίωσε τη συμφωνία στην κρατική τηλεόραση, σημειώνοντας ότι η εφαρμογή της θα ξεκινήσει μετά την υπογραφή της. Πρόσθεσε ότι το αποτέλεσμα επήλθε ύστερα από συνομιλίες με το Κατάρ, επίσης διαμεσολαβητή.
Το Πακιστάν ανακοίνωσε πρώτο τη συμφωνία, με τον πρωθυπουργό Σεμπάζ Σαρίφ να δηλώνει πως «οι δύο πλευρές έχουν αποφασίσει την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Όπως είπε, οι διαμεσολαβητές θα διευκολύνουν συναντήσεις αυτή την εβδομάδα για να «τεθούν τα θεμέλια των τεχνικών συνομιλιών».
Πακιστανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι ευρύτερες διαπραγματεύσεις για τα εκκρεμή ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, θα συνεχιστούν τις επόμενες 60 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης αν δεν υπάρξει λύση.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι, σύμφωνα με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, «ο πόλεμος σε όλα τα μέτωπα θα λήξει άμεσα και μόνιμα απόψε» και ότι «ο αποκλεισμός των ΗΠΑ θα αρθεί πλήρως και αμέσως».
Οι Καταριανοί διαμεσολαβητές αποχώρησαν από την Τεχεράνη έπειτα από 17 ώρες διαπραγματεύσεων, ενώ προπαρασκευαστικές συναντήσεις με κάθε πλευρά χωριστά θα διεξαχθούν στη Ντόχα εντός της εβδομάδας.
Αβεβαιότητα για την υπογραφή και αντιδράσεις στις ΗΠΑ
Παραμένει ασαφές ποιος θα υπογράψει τη συμφωνία εκ μέρους του Ιράν την Παρασκευή. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει ακόμη τη σύνθεση της αμερικανικής αποστολής: «Σκοπεύω να είμαι εκεί, αλλά είναι πιθανό να παραστεί και ο ίδιος ο πρόεδρος».
Ήδη, ωστόσο, διαφαίνονται ανησυχίες μεταξύ Ρεπουμπλικανών στις ΗΠΑ. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ χαρακτήρισε τον Βανς «αρχιτέκτονα της συμφωνίας», εκφράζοντας επιφυλάξεις για τις διαφορετικές ερμηνείες των δύο πλευρών.
«Ανησυχώ κάπως ότι η ιρανική αντίληψη για τη συμφωνία φαίνεται να διαφέρει από αυτήν που παρουσιάζει η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα», έγραψε ο Γκρέιαμ σε ανάρτησή του.