Κυριάκος Πιερρακάκης: Η ρύθμιση για τις 72 δόσεις αφορά 1,5 εκατ. πολίτες – Η πλατφόρμα θα ανοίξει μέσα στο καλοκαίρι
Σε συνέντευξή του στον «Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής» και τον Τάσο Δασόπουλο, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης αναλύει τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, τις πρωτοβουλίες για το ιδιωτικό χρέος και τη στρατηγική της κυβέρνησης ενόψει των επόμενων ετών.
Ολόκληρη η συνέντευξη Πιερρακάκη
Κύριε υπουργέ, η ενεργειακή κρίση διανύει ήδη τον τέταρτο μήνα της και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τη διάρκειά της. Αν συνεχιστεί και το 2027, πόσο σοβαρός είναι ο κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία και πόσο ανθεκτική είναι η Ελλάδα;
Το 2% ανάπτυξης που κατέγραψε η ελληνική οικονομία το πρώτο τρίμηνο είναι ίσως η πιο ουσιαστική απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Και αυτό γιατί καταγράφηκε εν μέσω ενεργειακής κρίσης, γεωπολιτικών εντάσεων και ενός ευρωπαϊκού περιβάλλοντος που κινείται κοντά στη στασιμότητα.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι τι κρύβεται πίσω από αυτό το 2%. Οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 12,1%, πολύ πάνω από τις προβλέψεις, οι εξαγωγές συνέβαλαν θετικά στην ανάπτυξη και η κατανάλωση διατήρησε τη δυναμική της.
Αυτό δείχνει ότι η Ελλάδα είναι σήμερα πολύ πιο ανθεκτική από ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Δεν είμαστε άτρωτοι, καμία οικονομία δεν είναι άτρωτη, αλλά διαθέτουμε ισχυρότερα δημόσια οικονομικά, χαμηλότερη ανεργία, περισσότερες επενδύσεις και μεγαλύτερη εξωστρέφεια.
Αν η κρίση συνεχιστεί και το 2027, θα υπάρξουν προκλήσεις για όλη την Ευρώπη. Όμως η Ελλάδα θα τις αντιμετωπίσει από σαφώς καλύτερη θέση σε σχέση με το παρελθόν.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κινείται τους τελευταίους μήνες υψηλότερα από τις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πού το αποδίδετε και ποιες πρωτοβουλίες έχετε αναλάβει για να αντιμετωπισθούν οι συνέπειες του στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς;
Γνωρίζω ότι για πολλούς πολίτες η συζήτηση για την οικονομία ξεκινά και τελειώνει με ένα ερώτημα: βγαίνει ο μήνας ή δεν βγαίνει; Γι’ αυτό και η ακρίβεια παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.
Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα, όπως και ολόκληρη η Ευρώπη, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή διεθνή πληθωριστική κρίση, με τον σωρευτικό πληθωρισμό στη χώρα μας να φτάνει περίπου το 20%. Η απάντησή μας κινήθηκε σε δύο κατευθύνσεις: περιορισμός των πιέσεων στις τιμές και ενίσχυση των εισοδημάτων.
Στηρίξαμε την παραγωγή με μέτρα όπως η επιδότηση του αγροτικού πετρελαίου και η μείωση του κόστους των λιπασμάτων, ενώ ενισχύουμε τις οικογένειες με παρεμβάσεις όπως τα 150 ευρώ ανά παιδί.
Ταυτόχρονα, αυξήσαμε τα εισοδήματα. Ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 46% από το 2019, σημαντικά περισσότερο από τον σωρευτικό πληθωρισμό, ενώ μειώσαμε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές και εφαρμόζουμε τη μεγαλύτερη φορολογική μεταρρύθμιση των τελευταίων δεκαετιών.
Η μάχη με την ακρίβεια δεν έχει τελειώσει. Η μόνιμη απάντηση, όμως, είναι περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες δουλειές και η συνεχής αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.
Μέσα στον μήνα φέρνετε νέα μέτρα για το ιδιωτικό χρέος, όπως η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι 72 δόσεις και η απελευθέρωση δεσμευμένων λογαριασμών. Ποιος είναι ο στόχος αυτών των παρεμβάσεων; Μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστική αποκλιμάκωση του ιδιωτικού χρέους;
Η πολιτική δεν ασκείται αφ’ υψηλού. Όταν ένας πολίτης θέλει να πληρώσει αλλά δεν μπορεί, όταν μια οικογένεια αγωνιά για το σπίτι της ή μια επιχείρηση δυσκολεύεται να σταθεί στα πόδια της, τότε έχουμε υποχρέωση να παρέμβουμε. Το πρόβλημα τους είναι πρόβλημα μας. Γι’ αυτό σχεδιάζουμε ρυθμίσεις που δίνουν πραγματικές δεύτερες ευκαιρίες και όχι λύσεις στα χαρτιά.
Σε αυτή την κατεύθυνση μειώνουμε το κατώφλι του εξωδικαστικού μηχανισμού στα 5.000 ευρώ, διευρύνοντας την πρόσβαση σε περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες. Παράλληλα, προχωρούμε στις 72 δόσεις, αυξάνουμε το ακατάσχετο όριο από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, δίνουμε τη δυνατότητα απελευθέρωσης δεσμευμένων λογαριασμών και βελτιώνουμε το πλαίσιο προστασίας της κύριας κατοικίας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη δέσμη παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος από την κρίση και μετά.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αυτή η πολιτική αποδίδει. Από την έναρξη λειτουργίας του εξωδικαστικού μηχανισμού έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 62.600 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές ύψους 19,2 δισ. ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι δεκάδες χιλιάδες συμπολίτες μας βρήκαν έναν δρόμο για να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους και να προχωρήσουν μπροστά. Όσο υπάρχει έστω και ένας πολίτης, μία οικογένεια ή μία επιχείρηση που θέλει να είναι συνεπής αλλά δυσκολεύεται, έχουμε υποχρέωση να αναζητούμε νέες λύσεις.
Θέλω να σταθώ λίγο στη ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία αφορά στα χρέη μέχρι και το τέλος 2023. Η ένταξη, προϋποθέτει ρύθμιση με την πάγια ρύθμιση των νέων οφειλών από 1/1/2024 και μετά. Τι προσδοκίες για επιπλέον έσοδα έχει το υπουργείο από τη νέα ρύθμιση;
Η ρύθμιση των 72 δόσεων για τα παλαιά χρέη έως το τέλος του 2023 είναι κάτι που οι πολίτες ζητούσαν εδώ και καιρό. Ακούμε την κοινωνία. Για την ακρίβεια, οι ανάγκες των πολιτών είναι αυτές που καθοδηγούν τις αποφάσεις μας. Στόχος της ρύθμισης είναι να διευκολυνθούν οι πολίτες που θέλουν να παραμείνουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Γι’ αυτό και οι νεότερες οφειλές θα πρέπει να ενταχθούν στην πάγια ρύθμιση της ΑΑΔΕ, ώστε να μη δημιουργηθεί ένας νέος κύκλος χρεών αλλά μια βιώσιμη πορεία αποπληρωμής.
Δυνητικά, η ρύθμιση αφορά περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες. Βεβαίως, μέσα σε αυτόν τον αριθμό περιλαμβάνονται και οφειλές πολλών ετών, για τις οποίες γνωρίζουμε ότι σε αρκετές περιπτώσεις η είσπραξη είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Η πλατφόρμα θα ανοίξει μέσα στο καλοκαίρι και θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Δεν είμαστε εδώ για να τιμωρήσουμε όσους δυσκολεύτηκαν. Είμαστε εδώ για α βοηθήσουμε όσους θέλουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους, να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους και να προχωρήσουν μπροστά.
Πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια, δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για τα κράτη-μέλη. Πώς σκοπεύει να τον αξιοποιήσει η Ελλάδα; Θα συνεχιστούν, εφόσον χρειαστεί, τα έκτακτα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις;
Η επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για την άμυνα ώστε να συμπεριλάβει και τις επενδύσεις στην ενέργεια είναι μια σημαντική ευρωπαϊκή απόφαση, γιατί αναγνωρίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι μόνο εθνική υπόθεση αλλά ευρωπαϊκή προτεραιότητα.
Για την Ελλάδα δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο τα επόμενα χρόνια, τον οποίο εξετάζουμε να αξιοποιήσουμε πάντα με υπευθυνότητα και στρατηγική στόχευση. Η ρήτρα είναι εργαλείο για επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, μειώνουν το κόστος της ενέργειας, τις εξαρτήσεις και βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Από εκεί και πέρα, τα έκτακτα μέτρα στήριξης δεν αποτελούν μόνιμη πολιτική. Όταν προκύπτουν έκτακτες συνθήκες, όπως συνέβη τα προηγούμενα χρόνια, η κυβέρνηση παρεμβαίνει για να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Καθώς πλησιάζουμε προς τη ΔΕΘ, υπάρχουν πληροφορίες ότι θα δοθεί έμφαση σε μέτρα υπέρ της αγοράς και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Θα υπάρξει χώρος για μισθωτούς και συνταξιούχους που συνεχίζουν να πιέζονται από την ακρίβεια ή θεωρείτε ότι τα οφέλη της περσινής φορολογικής μεταρρύθμισης είναι επαρκή;
Καταρχάς, δεν αποδέχομαι αυτόν τον διαχωρισμό. Μια οικονομία δεν προχωρά όταν επιλέγει ανάμεσα στις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους. Προχωρά όταν δημιουργεί περισσότερο πλούτο και φροντίζει αυτός να επιστρέφει δίκαια στην κοινωνία.
Από τον Ιανουάριο υλοποιείται η μεγαλύτερη φορολογική μεταρρύθμιση των τελευταίων δεκαετιών, ύψους 1,76 δισ. ευρώ. Στηρίζει τις οικογένειες, τους νέους και την περιφέρεια, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τα κίνητρα για επενδύσεις.
Οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι έχουν ήδη δει αυξήσεις στο διαθέσιμο εισόδημά τους μέσω των φορολογικών ελαφρύνσεων. Από εκεί και πέρα, οι αποφάσεις για τη ΔΕΘ θα ληφθούν με βάση τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Ο Πρωθυπουργός έχει ξεκαθαρίσει ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Παρ’ όλα αυτά, η εκλογολογία επιμένει και αρκετοί θεωρούν ότι η χώρα έχει ήδη μπει σε προεκλογική περίοδο. Πότε θα στηθούν τελικά οι κάλπες;
Ο Πρωθυπουργός έχει απαντήσει πολλές φορές σε αυτό το ερώτημα. Οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας, την άνοιξη του 2027.
Καταλαβαίνω ότι η εκλογολογία είναι ένα αγαπημένο σπορ της πολιτικής ζωής. Όμως, η χώρα έχει μπροστά της σημαντικές προκλήσεις. Έχουμε έναν πόλεμο στη γειτονιά μας, ένα αβέβαιο διεθνές περιβάλλον και, παρ’ όλα αυτά, η οικονομία αναπτύσσεται, η ανεργία μειώνεται και υλοποιούνται σημαντικές μεταρρυθμίσεις.
Η δική μας προτεραιότητα δεν είναι οι επόμενες εκλογές. Είναι να αξιοποιήσουμε κάθε μέρα της εντολής που μας έδωσαν οι πολίτες και να τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας απέναντί τους. Όταν έρθει η ώρα της κάλπης, οι πολίτες θα κρίνουν το έργο μας.
Ο κ. Τσίπρας επέστρεψε στο πολιτικό σκηνικό. Θεωρείτε πως η ΕΛΑΣ είναι ένα νέο κόμμα ή μια συνέχεια του ΣΥΡΙΖΑ; Αποτελεί ο κ. Τσίπρας τον κύριο αντίπαλο της Ν.Δ. στις κάλπες;
Δεν θα υποδείξω στον κ. Τσίπρα πώς θα περιγράψει το πολιτικό του εγχείρημα. Αυτό που γνωρίζουν, όμως, οι πολίτες είναι το πολιτικό του αποτύπωμα.
Το πλεονέκτημα των πολιτών σήμερα είναι ότι δεν χρειάζεται να φανταστούν τον κ. Τσίπρα. Τον θυμούνται.
Γι’ αυτό και το ερώτημα των επόμενων εκλογών δεν είναι ποιος επιστρέφει. Είναι ποιος μπορεί να κυβερνήσει. Η ψήφος είναι ανάθεση ευθύνης.
Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι δεν θα συνεργαζόταν με τη Νέα Δημοκρατία, την ώρα που δέχεται ισχυρές δημοκοπικές πιέσεις από τα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού. Πιστεύετε ότι αυτή η στρατηγική μπορεί να του κοστίσει ακόμη και τη δεύτερη θέση στις εκλογές;
Δεν θα μπω στη συζήτηση για το ποιος θα βγει δεύτερος. Συνήθως όσοι συζητούν διαρκώς για τη δεύτερη θέση είναι επειδή έχουν ήδη αποδεχθεί ότι δεν διεκδικούν την πρώτη.
Το ΠΑΣΟΚ θα χαράξει τη στρατηγική που θεωρεί σωστή και οι πολίτες θα την αξιολογήσουν. Εμείς είμαστε προσηλωμένοι στο δικό μας έργο.
Στο τέλος της ημέρας, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος ηγείται της αντιπολίτευσης. Είναι ποιος μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα πιο αβέβαιος.
Πριν από λίγες ημέρες το Gov.gr συμπλήρωσε έξι χρόνια λειτουργίας. Ήσασταν ο υπουργός που ηγήθηκε της δημιουργίας του. Κοιτώντας σήμερα αυτή τη διαδρομή, θεωρείτε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους έχει αλλάξει οριστικά την Ελλάδα και ποιο είναι το επόμενο μεγάλο βήμα;
Για δεκαετίες είχαμε συμβιβαστεί με την ιδέα ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν αλλάζει και ότι η γραφειοκρατία είναι ανίκητη. Το Gov.gr απέδειξε το αντίθετο. Απέδειξε ότι η Ελλάδα μπορεί να σχεδιάζει, να υλοποιεί και να πετυχαίνει μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Ότι μπορεί να περνά από το «δεν γίνεται» στο «γίνεται».
Τώρα ανοίγεται μπροστά μας το επόμενο μεγάλο κεφάλαιο: το «ευφυές κράτος». Ένα κράτος που θα αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα δεδομένα για να προβλέπει ανάγκες, να μειώνει ακόμη περισσότερο τη γραφειοκρατία και να προσφέρει καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες. Αν το Gov.gr ήταν η απόδειξη ότι το «δεν γίνεται» μπορεί να γίνει «γίνεται», το «ευφυές κράτος» είναι το επόμενο μεγάλο βήμα.
Πρόσφατα ο Άρειος Πάγος εξέδωσε την απόφασή του για τους τόκους των δανείων του νόμου Κατσέλη. Έχετε δηλώσει ότι το υπουργείο εξετάζει προσεκτικά τις συνέπειές της. Θα πρέπει να αναμένουμε κάποια νομοθετική παρέμβαση για το συγκεκριμένο ζήτημα;
Η απόφαση του Αρείου Πάγου είναι μια σημαντική εξέλιξη και γι’ αυτό την εξετάζουμε με τη δέουσα προσοχή. Πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά χιλιάδες δανειολήπτες, αλλά ταυτόχρονα συνδέεται με τη συνολική αρχιτεκτονική διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους στη χώρα.
Αυτήν τη στιγμή αξιολογούμε προσεκτικά τις νομικές και πρακτικές συνέπειες της απόφασης. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι η κυβέρνηση πάντα κινείται με αίσθημα ευθύνης, μακριά από εύκολες υποσχέσεις και απλουστεύσεις.
Η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί ισορροπίες. Στόχος μας είναι να προστατεύουμε τους πολίτες που πραγματικά έχουν ανάγκη, χωρίς όμως να δημιουργούμε νέους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή να μεταφέρουμε το κόστος στους φορολογούμενους.
Γνωρίζω ότι η αντιπολίτευση συχνά επιλέγει εύκολες απαντήσεις σε σύνθετα προβλήματα. Εμείς δεν θα κινηθούμε έτσι. Θα εξετάσουμε όλα τα δεδομένα με σοβαρότητα και θα πάρουμε τις αποφάσεις που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, τους δανειολήπτες και τη σταθερότητα της οικονομίας συνολικά.