Κυνισμός

Μέχρι τώρα τους κατέτασσαν στην κατηγορία «αντισυστημικοί». Τα παραδοσιακά κόμματα τους έτρεμαν – γιατί είχαν συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορούν πια να τους προσεγγίσουν, όσο κι αν ανεβάσουν τα ντεσιμπέλ κατά των ιδεολογικών τους αντιπάλων. Αυτοί οι ψηφοφόροι είναι χαμένοι, έλεγαν. Το νούμερό τους μεγάλωνε σταθερά, παρότι σκορπίζονταν μεταξύ διαφόρων κομματικών επιλογών. Το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό.

Από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη, ο θυμός με το πολιτικό κατεστημένο δεν καταλαγιάζει. Πλέον όμως, ξένοι μελετητές των ποιοτικών δημοσκοπικών στοιχείων ψυχανεμίζονται ότι αυτού του είδους το εκλογικό κοινό (μαζί με άλλα ακροατήρια) δεν στρέφεται κατά του επάρατου συστήματος γενικά. Το ενοχλούν ειδικά οι ηγέτες του. Σχεδόν οι μισοί Βρετανοί, το 45%, σύμφωνα με γκάλοπ του Politico, θεωρούν ότι αλλάζουν συνέχεια οι πρωθυπουργοί στη Ντάουνινγκ Στριτ «επειδή κανένας τους δεν είναι αρκετά καλός», ενώ το 56% της βρετανικής κοινής γνώμης πιστεύει πως το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα του Νησιού είναι «οι πολιτικοί που δεν κάνουν το σωστό». Το 52% των Αμερικανών κατηγορεί τον ίδιο τον Τραμπ για τις οικονομικές τους δυσκολίες. Το δε 71% υποστηρίζει ότι οι πολιτικοί ενδιαφέρονται μόνο για τους εαυτούς τους. Στα εκλογικά σώματα και των δύο χωρών φαίνεται να θριαμβεύει ο κυνισμός.

Διαθέσεις

Μια ανάλυση των παραπάνω ποσοστών υποστηρίζει ότι θα ήταν πιο ακριβές να περιγράφονται τα συναισθήματα όλων αυτών των ανθρώπων με τον όρο «αντι-πολιτική», όχι σαν αντισυστημισμός. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, η μεγαλύτερη μεταβολή παρατηρείται σε όσους δεν έχουν ισχυρή ταύτιση με το ένα ή το άλλο κόμμα – σε όσους μετακινήθηκαν προς τους Ρεπουμπλικανούς το 2024 ελπίζοντας σε μια βελτίωση των οικονομικών τους όπως εκείνη που είδαν την πρώτη τραμπική θητεία, για την ακρίβεια· αυτοί είναι οι πιο απογοητευμένοι σήμερα. Είχαν αφήσει τον Μπάιντεν εξαιτίας της οικονομικής του πολιτικής και διαψεύστηκαν οι προσδοκίες τους από τον νυν πρόεδρο.

Οι κίνδυνοι για τους επαγγελματίες της πολιτικής που κάνουν καμπάνια ως εκφραστές της λαϊκής οργής – ή έστω εμφανίζονται έτοιμοι να γίνουν υποδοχείς της – διακρίνονται καθαρά πια. Η αποτυχία τους, να παραδώσουν τα αποτελέσματα τα οποία υπόσχονται, πυροδοτεί αντιδράσεις σαν κι εκείνες που εκμεταλλεύτηκαν, προκειμένου να πάρουν την εξουσία. Με την πρώτη ματιά, οι πολιτικές σκηνές Αμερικής και Μεγάλης Βρετανίας απέχουν αρκετά απ’ της Ελλάδας. Ωστόσο, οι διαθέσεις των ψηφοφόρων τους δεν μοιάζουν και πολύ διαφορετικές. Παντού το αίτημα για αλλαγή ακούγεται δυνατά, τα πρόσωπα δεν γοητεύουν, η ίδια η πολιτική έχει απαξιωθεί. Οι κυνικοί είναι περισσότεροι απ’ τους πολέμιους του συστήματος.