Οι δυσαρεστημένοι της ΝΔ δοκιμάζουν το Μαξίμου – Τα διλήμματα στρατηγικής
Κάποια κομμάτια του γαλάζιου παζλ, που σχηματίζει την εικόνα της εκλογικής στρατηγικής του Κυριάκου Μητσοτάκη, μπήκαν στη θέση τους οριστικά: η επιμονή στο «δεν υπάρχουν διπλές ή τριπλές κάλπες» αλλά μόνο μία κρίσιμη μάχη και στο «είναι εφικτός» ο στόχος της αυτοδυναμίας. Ακόμα, το καρφί ότι μόνο το ΠΑΣΟΚ θα ήταν δυνητικός κυβερνητικός εταίρος για τη ΝΔ αλλά δεν θέλει γιατί «μετατρέπεται σε κόμμα διαμαρτυρίας», καθώς και το έμμεσο μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση (από τον Νίκο Ανδρουλάκη έως τον Αντώνη Σαμαρά) ότι απορρίπτεται σενάριο αλλαγής αρχηγού εν κινήσει γιατί «Πρωθυπουργό εκλέγουν οι πολίτες, όχι οι ηττημένοι των εκλογών».
Κάποια άλλα κομμάτια του παζλ είτε δεν έχουν τοποθετηθεί είτε μπαινοβγαίνουν στο κάδρο με παραλλαγές και σχετίζονται με τη μεγαλύτερη δοκιμασία του Μαξίμου: πώς θα απαντήσει στα διλήμματα που θέτουν οι δυσαρεστημένοι της ΝΔ; Μήνες πριν από την εθνική αναμέτρηση, ο Μητσοτάκης βλέπει άλλοτε «δικά» του ακροατήρια είτε να αποδοκιμάζουν συστηματικά πια την κυβέρνηση είτε να εμφανίζουν σημάδια κόπωσης, τηρώντας στάσης αναμονής, ενώ οι αναλυτές σχολιάζουν επίμονα το τοπίο κρίσης αντιπροσώπευσης ως καμπανάκι για όλο το πολιτικό σύστημα. Με δεδομένες επιπλέον τις πρώτες αναταράξεις στην κεντρική σκηνή από την ίδρυση της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και της Ελπίδας της Μαρίας Καρυστιανού, ενόσω καιροφυλακτεί ο Σαμαράς, περιπλέκεται η μητσοτακική προσπάθεια αφύπνισης ψηφοφόρων του από το 2023 – δεξιόστροφων και κεντρογενών. Στο Μαξίμου ξέρουν ότι για να ξεφύγουν τα ποσοστά της ΝΔ από το περιβάλλον των ευρωεκλογών, στο οποίο κινούνται σήμερα οι επιδόσεις της, υπάρχουν δύο δρόμοι: είτε θα επαναπατρίσουν τους αποσυσπειρωμένους ψηφοφόρους, είτε θα βρουν νέους με βουτιές σε καινούργιες δεξαμενές. Και, αναλύοντας τη γαλάζια εκλογική επιρροή σε κυλιόμενες μετρήσεις μηνών, έχουν εμπεδώσει τη σκληρή αλήθεια ότι ο δεύτερος δρόμος δεν μπορεί να ανοίξει πια.
«Σκιάχτρα», «προσδοκίες» κι άλλες δύσκολες ισορροπίες
Εξού και αναζητούνται πειστικά σινιάλα επαναπροσέγγισης των απογοητευμένων, υπό τον φόβο της αποχής και της τιμωρητικής ψήφου. Εν ολίγοις, χωρίς να ομολογείται δημόσια από τους κυβερνητικούς (για ευνόητους λόγους) αναζητούνται εκείνα τα συνθήματα που θα προσείλκυαν ξανά στην κάλπη υπέρ της ΝΔ τους εσχάτως χαμένους, δικούς τους ψηφοφόρους. Αυτό θα ανέβαζε τη συμμετοχή στις εκλογές, αλλά ταυτόχρονος στόχος ή ακριβέστερα επιθυμία είναι να μη μεγαλώσει περισσότερο η πίτα με ψηφοφόρους που συνηθίζουν να απέχουν από τις εκλογικές διαδικασίες και με ψηφοφόρους που συνηθίζουν να περνούν το εκλογικό παραβάν για να «μαυρίσουν» τους συστημικούς εκπροσώπους. Η δυσκολία της ΝΔ να καλύψει όσα (πιστεύει ότι) θέλουν οι αποστασιοποιημένοι φαίνεται μεταξύ άλλων από την αγωνία της να κρατάει δύσκολες ισορροπίες:
- Πρώτον, ανάμεσα στα «φόβητρα» και στην «προοπτική». Το Μαξίμου παίζει και με σκιάχτρα και με προσδοκίες. Μπορεί να προβάλλει το 2015, έχοντας ανάγκη από ένα δίπολο με τον Τσίπρα που σε πρώτη φάση φέρνει συσπείρωση, ωστόσο αγωνιά ότι η συνεχής παρελθοντολογία μπορεί να της γυρίσει μπούμερανγκ. Εξού και υιοθετείται ρητορική «μέλλοντος» στο φόντο μετρήσεων ότι οι προσδοκίες για την επόμενη ημέρα αποτελούν βασικό κριτήριο ψήφου οριζόντια σε ηλικιακές ομάδες και σε ψηφοφόρους άλλων κομμάτων, όπως του ΠΑΣΟΚ.
- Δεύτερον, παρόμοια ισορροπία επιχειρείται ανάμεσα στις «επιθέσεις» στους πολιτικούς αντιπάλους, που κρίνονται αναγκαίες, αλλά με την αγωνία να μην μπαίνει η ΝΔ στο κάδρο ευθύνης για ακραία πόλωση και στο «δεν μας αφορά» η αντιπολίτευση με την ανησυχία ότι δημιουργείται εικόνα αλαζονείας. Οχι τυχαία, ο Μητσοτάκης επιλέγει να κρατά τον εαυτό του έξω από τα πεδία ευθείας σύγκρουσης επιλέγοντας έμμεσες ή ήπιες βολές, προκειμένου να μην απομακρύνει ψηφοφόρους που δεν έλκονται από καβγάδες.
- Τρίτον, ο Μητσοτάκης δεν θέλει να δείξει ότι εγκαταλείπει τον στρατηγικό προσανατολισμό του στο Κέντρο. Εκεί προηγείται σήμερα, ύστερα από μια περίοδο που είχε χάσει την πρωτιά στους κεντρώους ή παιζόταν ντέρμπι με τον Νίκο Ανδρουλάκη. Μόνο που οι χαμένες γαλάζιες μονάδες από τα δεξιά και από το Κέντρο το 2024 έχουν αναγκάσει από τότε τον Πρωθυπουργό σε εντατική φροντίδα των αιτημάτων της παραδοσιακής ΝΔ. Στους δεξιούς κρατά την κυριαρχία (με ποσοστά 50%+, αρκετά χαμηλότερα από ό,τι στους κεντροδεξιούς) όμως πιέζουν για το δικό τους μερίδιο κι άλλοι, όπως κάνουν η Ελληνική Λύση, η Φωνή Λογικής και πλέον η Ελπίδα που τραβάει και από τη γαλάζια δεξαμενή του 2023 και όπως κατά κύριο λόγο θα κάνει ένα κόμμα Σαμαρά.
Ο κατακερματισμός (δεν) βοηθάει
Εν αναμονή περαιτέρω αξιολόγησης του τοπίου, μέσα από τον επόμενο κύκλο δημοσκοπήσεων πριν από την αυγουστιάτικη ανάπαυλα, τα γκάλοπ ήδη δείχνουν κάτι κοινό, έστω με διαφορετικά ποσοστά: το αίτημα για πολιτική αλλαγή υπάρχει αλλά δεν βρίσκει ενιαία κατεύθυνση ούτε μετά την είσοδο των νέων κομμάτων. Ο Μητσοτάκης τον θέλει τον κατακερματισμό – την «πολιτική Βαβέλ», όπως λέει –, ελπίζοντας να αποτυπωθεί στην κάλπη με αλληλοεξουδετέρωση κομμάτων και χαμηλώνοντας τον πήχη της αυτοδυναμίας. Οσο πιο πάνω το αθροιστικό ποσοστό των κομμάτων που θα μείνουν εκτός Βουλής, τόσο πιο κάτω ο πήχης. Επιφανειακές προσεγγίσεις έως για παγίδες διακρίνουν από την πλευρά τους οι αναλυτές: η πολυδιάσπαση στην οποία ελπίζουν στη ΝΔ μπορεί να ζωντανέψει τον εφιάλτη των ευρωεκλογών. Εννοούν ότι το σημερινό περιβάλλον είναι τόσο διαφορετικό από το 2023 που πεδία έκφρασης δυσφορίας ανοίγουν ευκολότερα χωρίς κομματικά, συστηματικά, αντισυστημικά στεγανά.