Σε τεντωμένο σχοινί η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Τα εμπόδια και η επικείμενη ενεργειακή κρίση
Σε θρίλερ για γερά νεύρα εξελίσσεται η διαπραγμάτευση για την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με το διεθνή παράγοντα να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα.
Παρά τις προσδοκίες για άμεση εκτόνωση της κρίσης, οι δύο πλευρές προτάσσουν τις δικές τους «κόκκινες γραμμές», με την Τεχεράνη να απορρίπτει τους όρους που δημοσιοποίησε ο Ντόναλντ Τραμπ, κατηγορώντας τον για προσπάθεια παρουσίασης μιας «ψεύτικης νίκης».
Το κρίσιμο «Situation Room» και η ιρανική απάντηση
Η αγωνία κορυφώθηκε αργά το βράδυ, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε μέσω του Truth Social τη σύγκληση έκτακτης σύσκεψης στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου για τη λήψη των τελικών αποφάσεων. Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε λίγο πριν από τις 22:00 ώρα Ελλάδας, χωρίς ωστόσο να δοθεί στη δημοσιότητα κάποιο επίσημο ανακοινωθέν, συντηρώντας το κλίμα αβεβαιότητας.
Σχεδόν ταυτόχρονα, το Ιράν έσπευσε να χαμηλώσει τους τόνους των αμερικανικών θριάμβων. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαϊλ Μπαγκάι, επιβεβαίωσε μεν τη συνέχεια των επαφών, ξεκαθάρισε δε ότι δεν υφίσταται οριστική συμφωνία, παρά τις αισιόδοξες διαρροές της Ουάσιγκτον για παράταση της κατάπαυσης του πυρός και επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Ο Μπαγκάι δήλωσε χαρακτηριστικά ότι κανένα από τα δυτικά μέρη δεν μπορεί να χρησιμοποιεί τη γλώσσα του «πρέπει» απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία, καθώς η χώρα του λαμβάνει αποφάσεις βάσει των συμφερόντων του λαού της.
Παράλληλα, ο Ιρανός εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι το καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί αποκλειστικό ζήτημα του Ιράν και του Ομάν. Χαρακτήρισε τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό παράνομη πράξη εξαρχής και τόνισε ότι η Τεχεράνη περιμένει να δει πράξεις στην πράξη και όχι προπαγανδιστικούς ισχυρισμούς.
«Αδειάζουν» τον Τραμπ οι ιρανικές πηγές
Στο ίδιο μήκος κύματος, το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, επικαλούμενο καλά πληροφορημένες πηγές, χαρακτήρισε την ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ ως ένα μείγμα αλήθειας και ψεμάτων, κατηγορώντας τον ότι διαστρέβλωσε το προσχέδιο της συμφωνίας.
Σύμφωνα με τις εν λόγω πηγές, ο ισχυρισμός ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν θα καταστραφεί είναι εκ θεμελίων αβάσιμος, ενώ η απαίτηση για ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς τέλη δεν περιλαμβάνεται στο τρέχον προσχέδιο. Επιπλέον, σημειώνουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος απέκρυψε βασικές διατάξεις, όπως την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων και την πλήρη κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο.
Η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι εάν δεν επιλυθούν αυτά τα σημεία, δεν πρόκειται να περάσει στο επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων για την άρση των κυρώσεων. Νωρίτερα, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, κατά τη διάρκεια συνομιλίας του με τον ομόλογό του από το Ομάν, κάλεσε τις ΗΠΑ να εγκαταλείψουν τις μαξιμαλιστικές και αντιφατικές απαιτήσεις τους, σημειώνοντας ότι η τελική συμφωνία εξαρτάται αποκλειστικά από την αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον.
Οι όροι της συμφωνίας κατά τον Λευκό Οίκο
Η ιρανική αντίδραση πυροδοτήθηκε από το αναλυτικό μήνυμα που είχε αναρτήσει νωρίτερα ο Ντόναλντ Τραμπ, παρουσιάζοντας μια εικόνα κατ’ αρχήν συμφωνίας. Στο μήνυμά του, ο Τραμπ έθετε ως απαράβατους όρους την πλήρη δέσμευση του Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, καθώς και το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για τη διεθνή ναυσιπλοΐα χωρίς διόδια, με παράλληλη εξουδετέρωση των θαλάσσιων ναρκών από την Τεχεράνη.
Όσον αφορά το εμπλουτισμένο ουράνιο, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι θα ανασυρθεί από τα έγκατα του εδάφους με την τεχνική βοήθεια των ΗΠΑ και της Κίνας, και στη συνέχεια θα καταστραφεί ολοκληρωτικά σε στενό συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
Ο Τραμπ είχε μάλιστα στείλει και ένα ιδιαίτερα προσωπικό μήνυμα προς τα πληρώματα των εγκλωβισμένων πλοίων, αναφέροντας ότι ο πρωτοφανής ναυτικός αποκλεισμός αίρεται και μπορούν πλέον να επιστρέψουν στις οικογένειές τους, ενώ διευκρίνισε ότι δεν θα ανταλλαγούν χρήματα μέχρι νεωτέρας. Η επόμενη ημέρα των διαπραγματεύσεων κρίνεται πλέον εξαιρετικά κρίσιμη, με την απόσταση που χωρίζει τις δύο πλευρές να παραμένει μεγάλη, παρά το γεγονός ότι το διπλωματικό θρίλερ βρίσκεται στην τελική του ευθεία.