ΕΛΑΣ: Προμηθέας ή Ηρακλής;

Και το όνομα αυτής ΕΛΑΣ – Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Ο τόνος στο αριστερή και στο συμπαράταξη, όπου ακριβώς εστίαζε και το Μανιφέστο. Παρόλο που κάποιοι ισχυρίζονται πως οι συντάκτες του υποτιμούν τις ιδεολογικές διαφορές. Αλλοι εξ αυτών επειδή δεν το διάβασαν και άλλοι επειδή δεν ήξεραν πού και πώς να «βγάλουν» την τοξικότητά τους. Βεβαίως ίσως εδώ να ελλοχεύουν και φόβοι πως απειλείται η πρωτιά τους στην αντιπολίτευση. Αλλά η ΕΛΑΣ δεν στοχεύει στην πρωτιά στην αντιπολίτευση. Στοχεύει στην πρωτιά στη διακυβέρνηση του τόπου.

Δεν θα ήταν καλύτερα αντί του «ελληνική», να υπάρχει το «προοδευτική»; Αυτό πιστεύω. Οταν όμως αυτός ο χώρος βάλλεται για ενδοτικότητα λόγω της ιστορικής Συμφωνίας των Πρεσπών, αυτό είναι μια απάντηση. Αλλά για ποια «ελληνική» και για ποιον πατριωτισμό γίνεται λόγος εδώ; Δεν μιλάμε για τον μη συμπεριληπτικό πατριωτισμό που μισεί ό,τι μη ελληνικό. Ο ελληνικός πολιτισμός αποτελεί εξαίσιο παράδειγμα συγκριτισμού και συμπερίληψης. Μιλάμε για έναν πατριωτισμό που συνδέεται άρρηκτα με την κοινωνική δικαιοσύνη.

Εναν συνταγματικό πατριωτισμό δηλαδή. Το «ελληνική» σημαίνει αγάπη προς την πατρίδα, τους ανθρώπους του μόχθου και της εργασίας, την επιστήμη, τη λογοτεχνία και τη γλώσσα της, αλλά και την αγάπη προς τους πολιτισμούς και τους ανθρώπους των άλλων λαών. Και των μεταναστών, φυσικά. Μια Ελληνική Αριστερά του Διαφωτισμού και όχι του εθνικισμού. Αλλά επιμένω, το «Προοδευτική Αριστερή Συμπαράταξη» θα ήταν καλύτερο.

Υπάρχει όμως και ένα ακόμη θέμα. Ειπώθηκε πως η ΕΛΑΣ είναι μια κυβερνώσα Αριστερά και όχι μια Αριστερά του σοσιαλισμού. Ας δούμε πρώτα τι είναι η «μη κυβερνώσα Αριστερά» ή η «Αριστερά του σοσιαλισμού». Είναι ένας Προμηθέας που τον τιμώρησε – επειδή έμαθε στους ανθρώπους την αξία των δημόσιων αγαθών – ο «νεοφιλελεύθερος» Δίας να του τρώνε το συκώτι (ιδέες) σε καθημερινή βάση, χωρίς να μπορεί να αντιδράσει. Ισως είναι και ένας Σίσυφος που ανεβάζει μια πέτρα σ’ έναν απότομο βράχο και αυτή κατρακυλάει κάτω.

Αενάως χωρίς δυνατότητα αυτό ν’ αλλάξει. Μετά τον Πόλεμο η Αριστερά για να υπερασπιστεί τα δημόσια αγαθά έπρεπε να απελευθερωθεί. Και για να γίνει αυτό τής χρειαζόταν ένας Ηρακλής. Και αυτό έγινε με το ιστορικό παράδειγμα της σοσιαλδημοκρατίας. Η σοσιαλδημοκρατία ως κυβερνώσα Αριστερά και ποτέ ως Κέντρο κατανόησε πως το μείζον είναι η ζωή των ανθρώπων να γίνει καλύτερη στο παρόν και όχι στο μέλλον. Και γι’ αυτό έπρεπε ν’ αλλάξει τον καπιταλισμό και όχι να «τον ανατρέψει», με τα γνωστά αποτελέσματα του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Και τον άλλαξε επί το δημοκρατικότερο και κοινωνικότερο.

Σήμερα στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και του τραμπισμού ο νέος Ηρακλής ίσως είναι η σύγκλισή των τριών ρευμάτων της Αριστεράς. Στόχος; Μια δίκαιη και ανοικτή δημοκρατική συμπεριληπτική κοινωνία, με αξιοπρέπεια για όλες και όλους και με προτεραιότητα στον κόσμο της μισθωτής εργασίας που παράγει αλλά και στον κόσμο των απόμαχων της εργασίας. Αυτό επιδιώκει και στα καθ’ ημάς η ΕΛΑΣ. Το αν θα το καταφέρει, εξαρτάται κυρίως από την ίδια ως συλλογικότητα. Βεβαίως όλα και όλοι στον δημόσιο χώρο κρίνονται και κρινόμαστε. Ουδείς αλάθητος. Αρκεί να κρινόμαστε χωρίς διαστρεβλώσεις των απόψεών μας και τοξικότητα.

O Γιώργος Σιακαντάρης είναι κοινωνιολόγος