Η μείωση ροών φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή φέρνει στροφή προς το λιγνίτη

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ που έχει προκαλέσει μεγάλα προβλήματα στις μεταφορές φυσικού αερίου και αργού πετρελαίου, τα οποία χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό και για παραγωγή ενέργειας, έχει κάνει πολλές χώρες να εξετάζουν μεγαλύτερη στροφή προς το λιγνίτη.

Το πιο βρώμικο αυτό καύσιμο, από πλευρά εκπομπών ρύπων, επανέρχεται πλέον στο προσκήνιο σε αυξημένο βαθμό αφού αποτελεί επιλογή για να καλυφθούν ανάγκες παραγωγής ρεύματος οι οποίες βασίζονταν μέχρι τώρα κυρίως σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).

Η τάση επιστροφής στον άνθρακα είναι ένα ακόμη σημάδι του πώς οι οικονομικές επιπτώσεις από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξαπλώνονται σε όλο τον κόσμο. Θα μπορούσε επίσης να έχει περιβαλλοντικό αντίκτυπο, σχολίαζε η Wall Street Journal η οποία παρουσίασε νέα στοιχεία για την πιο αυξημένη χρήση –ή για σκέψεις πιο αυξημένης χρήσης- λιγνίτη σε όλο τον κόσμο, περιλαμβανομένης και της Ευρώπης.

Πολλές χώρες έχουν επιδιώξει να μειώσουν την κατανάλωση άνθρακα τα τελευταία χρόνια για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και εξίσου πολλές έχουν επιδιώξει να παράγουν ενέργεια από LNG. Ο άνθρακας εκπέμπει περίπου διπλάσια ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα από την καύση φυσικού αερίου.

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη διαφοροποιήσει τον ενεργειακό τους εφοδιασμό και έχουν επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Στην Ασία, αντίθετα, από την έναρξη του πολέμου αρκετές χώρες έχουν αρχίσει να καίνε περισσότερο άνθρακα, από τον οποίο πολλές είχαν εξάρτηση ήδη πριν από τη σύγκρουση.

Ευρώπη και λιγνίτης

Η Ιταλία έχει θέσει μονάδες παραγωγής ρεύματος από λιγνίτη σε κατάσταση αναμονής καθώς προετοιμάζεται για παρατεταμένο ενεργειακό σοκ. Το Υπουργείο Ενέργειας της Ιταλίας ανακοίνωσε ήδη τον Μάρτιο ότι τα εργοστάσια άνθρακα της χώρας θα μπορούσαν να επανενεργοποιηθούν εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκαλέσει μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση και ράλι τιμών.

Η Ιταλία είναι μια από τις οικονομίες της Ευρώπης που εξαρτώνται περισσότερο από το φυσικό αέριο, με αυτό να αντιπροσωπεύει περίπου το 40% του συνολικού ενεργειακού της εφοδιασμού δείχνουν στοιχεία της WSJ. Η χώρα ανέβαλε επίσης έως το 2038 τη σταδιακή κατάργηση των μονάδων παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα.

Στη Γερμανία επίσης τον περασμένο μήνα ο καγκελάριος Friedrich Merz αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο καθυστέρησης του κλεισίματος μεμονωμένων μονάδων παραγωγής ενέργειας με καύση λιγνίτη. Αυτό θα γίνει σε περίπτωση έλλειψης επαρκούς εφοδιασμού σε φυσικό αέριο.

Ο υπόλοιπος κόσμος

Η Ταϊβάν επανεκκινεί αδρανείς σταθμούς παραγωγής ενέργειας με καύση λιγνίτη και η Νότια Κορέα αύξησε τον περασμένο μήνα την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που παρήγαγε από άνθρακα κατά περισσότερο από το ένα τρίτο.

Οι τιμές spot άνθρακα στο λιμάνι του Νιούκαστλ της Αυστραλίας, βασικό προμηθευτή της Ασίας, έχουν αυξηθεί κατά 12% από την έναρξη του πολέμου. Αυτές οι τιμές αναφοράς είχαν ξεπεράσει ακόμη και τα 140 δολάρια ανά μετρικό τόνο στα μέσα Μαρτίου, το υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2024, έδειχναν τα ίδια στοιχεία. Διαμορφώνονταν ωστόσο πολύ κάτω από τα 440 δολάρια που είχαν καταγραφεί μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022.

Η επιστροφή στο λιγνίτη θυμίζει ξανά εκείνη τη χρονιά, όταν το κλείσιμο της στρόφιγγας του φυσικού αερίου μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία οδήγησαν χώρες σε όλο τον κόσμο πίσω στον άνθρακα προκειμένου να διατηρηθεί η ροή ενέργειας σε σπίτια και εργοστάσια. Εκείνη την εποχή η Ευρώπη ηγούνταν των αγορών άνθρακα, με τον παγκόσμιο ανταγωνισμό για το καύσιμο να προκαλεί έλλειψη που οδήγησε τις τιμές αναφοράς σε νέα ρεκόρ.