Το διήμερο που θα κρίνει την αμυντική δύναμη της Ελλάδας: Τι θα συζητήσουν Μητσοτάκης – Μακρόν
Το επικείμενο ταξίδι του γάλλου ηγέτη Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα, στις 24 και 25 Απριλίου, και η συνάντησή του με τον έλληνα Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη αμέσως μετά την ενδιάμεση Σύνοδο Κορυφής στην Κύπρο υπογραμμίζουν τον συντονισμό Αθήνας – Λευκωσίας – Παρισιού, αλλά αναμένεται να αποτελέσει και το σημείο μηδέν για τη νέα γενιά του ελληνικού υποβρύχιου στόλου. Με φόντο την επέκταση της αμυντικής συμφωνίας των δύο χωρών, η γαλλική πρόταση για τα υποβρύχια Blacksword Barracuda μπορεί να έχει περίοπτη θέση στις συνομιλίες στο Μέγαρο Μαξίμου, επιβεβαιώνοντας τον ισχυρό δεσμό μεταξύ Αθήνας και Παρισιού.
Παράλληλα δεν είναι τυχαίο πως, όπως έχουν ήδη αναφέρει «ΤΑ ΝΕΑ», στο νέο σκηνικό που διαμορφώνεται, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Παρίσι επιζητεί την ενδυνάμωση των συμμαχιών που έχει στην Ευρώπη και ο Εμανουέλ Μακρόν φαίνεται ότι συνεχίζει να προωθεί την ιδέα της «ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας», προτείνοντας και την επέκταση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής για την κάλυψη των ευρωπαίων εταίρων. Με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει και για την επικείμενη ανανέωση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας, καθώς η Ρήτρα Αμοιβαίας Αμυντικής Συνδρομής (άρθρο 2) προβλέπει άμεση στρατιωτική συνδρομή σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης στην επικράτεια ενός εκ των δύο κρατών.
Η Γαλλία προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις με μια πρόταση που συνδυάζει την τεχνολογική αιχμή με τη γεωπολιτική ασφάλεια. Η Γαλλία, και ειδικότερα η γαλλική εταιρεία που κατασκευάζει ήδη για το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό τις φρεγάτες της κλάσης «Κίμων», προκρίνει το Blacksword Barracuda, ένα συμβατικό υποβρύχιο που ενσωματώνει τεχνολογίες από τα πυρηνοκίνητα σκάφη της κλάσης «Suffren».
Το υποβρύχιο Blacksword Barracuda είναι εξαιρετικά «stealth», αόρατο δηλαδή στα σόναρ του όποιου αντιπάλου και εν προκειμένω όλων των σχετικών αισθητήρων που είτε πρόκειται να αποκτήσει είτε αναπτύσσει εγχώρια η Τουρκία. Είναι εξοπλισμένο με μεγάλη γκάμα αισθητήρων, όπλων και μέσων δράσης. Σχεδιασμένο για να είναι στιβαρό και ανθεκτικό, προσφέρει τα μέσα για να λειτουργεί για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε όλο και πιο απαιτητικά περιβάλλοντα. Τα υποβρύχια αυτής της κατηγορίας επωφελούνται από τις τελευταίες εξελίξεις, καινοτομίες και βελτιστοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν για το γαλλικό πρόγραμμα πυρηνοκίνητων υποβρυχίων SSN Barracuda.
Σύμφωνα με πηγές στην Αθήνα, το μεγάλο πλεονέκτημα της γαλλικής πρότασης έγκειται στις μπαταρίες ιόντων λιθίου, οι οποίες εξασφαλίζουν στα υποβρύχια μεγαλύτερη αυτονομία και αθόρυβη πλεύση σε υψηλές ταχύτητες – στοιχεία κρίσιμα για το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Το σίγουρο είναι πως με τα υποβρύχια αυτά στις τάξεις του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού θα αποκτηθεί και τεχνολογία που υπάρχει σε πυρηνοκίνητα υποβρύχια πολύ πριν η Τουρκία ξεκινήσει τις διαδικασίες που εξήγγειλε τον Μάιο του 2025 για την κατασκευή πυρηνοκίνητων υποβρυχίων, μόλις ολοκληρώσει την κατασκευή της εγχώριας κλάσης «MILDEN» τη δεκαετία του 2030.
Παράλληλα, τα υποβρύχια αυτά, εφόσον επιλεγούν από την Αθήνα, θα «κουμπώσουν» με τις φρεγάτες FDI («Κίμων») και στη δυνατότητα μεταφοράς των στρατηγικών πυραύλων κρουζ ELSΑ, αυξάνοντας ακόμα περισσότερο τη δυνατότητα υποστρατηγικού πλήγματος που αποκτά το Πολεμικό Ναυτικό για πρώτη φορά στην ιστορία του, αλλάζοντας για τα καλά τις ισορροπίες στην περιοχή.
Συνεργασία με Ελληνες
Αν και οι υπογραφές, σε περίπτωση πάντα που επιλεγεί ο συγκεκριμένος τύπος, δεν αναμένονται πριν από το 2028, η επίσκεψη Μακρόν θεωρείται καθοριστική για το κλείδωμα της συμφωνίας. Στόχος των Γάλλων είναι το πρώτο «ελληνικό» Barracuda να γλιστρήσει στο νερό το 2035, διασφαλίζοντας την υπεροχή του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στην περιοχή κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας για τις επόμενες δεκαετίες.
Πέρα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην εμπλοκή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Η γαλλική πλευρά φαίνεται να έχει ήδη προλειάνει το έδαφος. Η πρόσφατη υπογραφή μνημονίου συνεργασίας μεταξύ της κατασκευάστριας εταιρείας (Naval Group) και εγχώριων βιομηχανιών (METLEN) για την κατασκευή τμημάτων του κύτους των υποβρυχίων αποτελεί, σύμφωνα με τους Γάλλους, το «διαβατήριο» για τη συμφωνία. Το πλάνο προβλέπει τη μεταφορά τεχνογνωσίας στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, όπου σχεδιάζεται η τελική συναρμολόγηση, με στόχο η ελληνική συμμετοχή στο πρόγραμμα να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το 25% – ακόμα και το 40%.
Οπως αναφέρουν στα «ΝΕΑ» πηγές της κατασκευάστριας εταιρείας, υπάρχει στο τραπέζι ακόμα η πρόταση – πρόθεση για κατασκευή και των τεσσάρων υποβρυχίων που ενδιαφέρεται η Αθήνα να αποκτήσει, σε ελληνικά ναυπηγεία, με την πιο ρεαλιστική ωστόσο κατάληξη να είναι η κατασκευή του πρώτου να γίνεται στη Γαλλία, με κομμάτια που θα κατασκευαστούν και στην Ελλάδα, και των υπόλοιπων τριών εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με πηγές τόσο στο Παρίσι όσο και στην Αθήνα, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η συνάντηση της 24ης Απριλίου να μην περιοριστεί μόνο στα υποβρύχια, καθώς, πέρα από την ανανέωση της αμυντικής συνδρομής για την επόμενη πενταετία, στην ατζέντα των προτάσεων δεν αποκλείεται να εμφανιστεί και η πρόταση των Γάλλων για την απόκτηση επιπλέον τριών φρεγατών FDI (κλάσης «Κίμων») από το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, οι οποίες αυτή τη φορά θα κατασκευαστούν εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα.
Αυτό βέβαια αν το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά της Αθήνας και εφόσον η οικονομική πρόταση Μακρόν είναι συμφέρουσα, καθώς δεν διαφεύγει την προσοχή του ελληνικού Πενταγώνου πως η Τουρκία προχωρεί στην κατασκευή οκτώ νέων φρεγατών της κλάσης «Istanbul» και έως οκτώ αντιτορπιλικών της κλάσης «TF-2000», με αποτέλεσμα η δομή του ελληνικού στόλου με τις τέσσερις νέες φρεγάτες FDI (Belh@arra), τις τέσσερις μεταχειρισμένες Bergamini και τις τέσσερις εκσυγχρονισμένες ΜΕΚΟ, και πιθανόν τις τέσσερις γηραιές φρεγάτες της κλάσης «Ελλη», να χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση.
Επ΄ αόριστον επέκταση
Σχετικά με τη διήμερη επίσκεψη του γάλλου προέδρου στην Αθήνα, η οποία θα επισφραγίσει την ανανέωση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας, κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι θα ανοίξει τον δρόμο για περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς όπως η οικονομία, η πολιτική προστασία και η καινοτομία. Κατά τις ίδιες πηγές, στη νέα πενταετή συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης θα υπάρξει και πρόβλεψη αυτόματης επέκτασης επ΄ αόριστον. Στην ατζέντα των συζητήσεων Μητσοτάκη – Μακρόν θα βρεθεί και το ζήτημα της ενίσχυσης της κοινής άμυνας και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, σε συμπληρωματικότητα με το ΝΑΤΟ, καθώς και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Εμφαση, εξάλλου, θα δοθεί και στο ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων στο Διαδίκτυο, καθώς Ελλάδα και Γαλλία συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων χωρών στην Ευρώπη που προωθούν περιορισμούς στη χρήση των social media από ανηλίκους.