Ακριβαίνουν τα πλασματικά έτη για τις συντάξεις – Νέα αυξημένα κόστη από 1η Απριλίου
Η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ φέρνει σημαντικές αλλαγές στο κόστος εξαγοράς πλασματικών ετών, επηρεάζοντας άμεσα χιλιάδες ασφαλισμένους που σχεδιάζουν να επισπεύσουν τη συνταξιοδότησή τους. Το νέο κόστος ανέρχεται σε 184 ευρώ τον μήνα και 2.208 ευρώ τον χρόνο, με ισχύ από την 1η Απριλίου 2026.
Έτσι, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου καθίσταται πλέον ακριβότερη για όσους επιθυμούν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης. Το ποσό εξαγοράς υπολογίζεται στο 20% επί των μεικτών αποδοχών του μήνα που προηγείται της αίτησης.
Με την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ, το συνολικό κόστος για την εξαγορά πλασματικών ετών διαμορφώνεται αναλογικά, αυξάνοντας την οικονομική επιβάρυνση των ασφαλισμένων που επιλέγουν αυτή τη διαδικασία. Οσοι είχαν ήδη καταθέσει αίτηση έως 31 Μαρτίου 2026 «κλειδώνουν» το παλιό κόστος.
Ποιους αφορά
Η αύξηση αφορά κυρίως:
- Μισθωτούς με αποδοχές κοντά στον κατώτατο μισθό.
- Δημοσίους υπαλλήλους που υποβάλλουν νέες αιτήσεις.
- Ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, λόγω αύξησης εισφορών.
Ιδιαίτερα για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το κόστος εξαγοράς συνδέεται με τις ασφαλιστικές εισφορές, οι οποίες αυξάνονται κάθε χρόνο με βάση τον πληθωρισμό. Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι στη λύση της εξαγοράς πλασματικών ετών – προκειμένου είτε να βγει στη σύνταξη είτε να διαμορφώσει υψηλότερο εισόδημα – καταφεύγει πλέον σχεδόν ένας στους δύο ασφαλισμένους.
Οι περισσότεροι διαπιστώνουν ότι είναι ιδιαίτερα υψηλά τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, τα οποία έχουν ως βασική προϋπόθεση τη συμπλήρωση περισσότερων από 35 και έως τουλάχιστον 40 ετών ασφάλισης. Η αναγνώριση πλασματικών ετών συμφέρει όταν εξυπηρετεί σαφή στόχο: είτε τη θεμελίωση/κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος είτε τη συμπλήρωση 40ετίας για έξοδο στα 62.
Τα «μυστικά» για εξαγορά
1. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα εξαγοράς 5 έως 7 ετών ασφάλισης, προκειμένου με την προσθήκη πλασματικού χρόνου να διαμορφωθούν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τον ΕΦΚΑ (εφόσον πρόκειται για παλαιούς, πριν από το 1993, ασφαλισμένους) ή να εξαγοραστούν έτη ώστε να συμπληρωθούν τα 12.000 ένσημα (40 χρόνια), λαμβάνοντας σύνταξη με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας (νέοι ασφαλισμένοι μετά το 1993).
2. Οι παρακάτω οκτώ κατηγορίες ασφαλισμένων μπορούν να κάνουν χρήση των πλασματικών ετών:
- Γονείς ανηλίκων ή τρίτεκνοι στο Δημόσιο που με την εξαγορά συμπληρώνουν αναδρομικά 25ετία το 2010, το 2011 ή το 2012 και κατοχυρώνουν ευνοϊκότερα όρια ηλικίας.
- Μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ που συμπληρώνουν 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2010 ή το 2011 και «κλειδώνουν» δικαίωμα με χαμηλότερα όρια.
- Μητέρες ανηλίκων σε ΔΕΚΟ και τράπεζες που συμπληρώνουν 25ετία το 2011 ή το 2012.
- Ανδρες και γυναίκες δημόσιοι υπάλληλοι που επιδιώκουν συμπλήρωση 35ετίας, 36ετίας ή 37ετίας.
- Ασφαλισμένοι σε πρώην ΕΤΑΑ (νομικοί, ΤΣΜΕΔΕ, ΤΣΑΥ) και ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΤΣΑ) που χρειάζονται 40 χρόνια ασφάλισης.
- Ασφαλισμένοι όλων των Ταμείων και του ΟΓΑ που με την εξαγορά συμπληρώνουν 40ετία και μπορούν να αποχωρήσουν στα 62 αντί για τα 67.
- Ασφαλισμένοι σε βαρέα επαγγέλματα που χρειάζονται συμπλήρωση των λοιπών χρονικών προϋποθέσεων.
- Δημόσιοι υπάλληλοι που είχαν υποβάλει αίτηση πριν από τις 31/12/2016 και διατηρούν χαμηλότερο κόστος εξαγοράς.
3. Το ισχύον καθεστώς πλασματικών ετών φέρνει δύο ταχύτητες στη συνταξιοδότηση, δημιουργώντας εμφανείς διαφορές μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν μόνο τον χρόνο εξόδου στη σύνταξη, αλλά και το κόστος εξαγοράς, το εύρος των δικαιωμάτων και – τελικά – το ποιοι μπορούν να «κλειδώσουν» σύνταξη νωρίτερα.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν πλέον τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν έως και 12 πλασματικά έτη για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Στον ιδιωτικό τομέα το όριο μειώνεται στα 7 έτη, και μάλιστα με περιορισμούς, καθώς η αναγνώριση αφορά μόνο περιόδους ανεργίας ή κενά ασφάλισης.
Η διαφορά αυτή σημαίνει ότι ένας ιδιωτικός υπάλληλος που αντιμετώπισε διακοπές στην εργασιακή του πορεία δεν έχει τις ίδιες επιλογές με έναν δημόσιο υπάλληλο – ακόμη κι αν έχουν τα ίδια χρόνια προϋπηρεσίας ή τις ίδιες συνθήκες ανεργίας. Οι παλαιοί ασφαλισμένοι, δηλαδή όσοι μπήκαν στην ασφάλιση πριν από το 1993, έχουν επιπλέον δυνατότητες.
Μπορούν να εξαγοράσουν πλασματικά έτη μέχρι και το 2012, ώστε να κατοχυρώσουν σύνταξη πριν από τα 62 ή τα 67. Ειδικά στον δημόσιο τομέα, ο χρόνος τέκνων εξακολουθεί να προσμετράται, ενώ στον ιδιωτικό αυτό δεν ισχύει – κάτι που ενισχύει τη διάκριση ανάμεσα στους δύο κλάδους.