Φρανκ Σέρπικο: Ποιος ήταν ο θρυλικός αδιάφθορος αστυνομικός που έγινε ταινία με τον Αλ Πατσίνο και τον… Μίκη Θεοδωράκη
Η ιστορία του Φρανκ Σέρπικο έγινε παγκοσμίως γνωστή μέσα από την ταινία του Σίντνεϊ Λιούμετ «Σέρπικο» (1973), με πρωταγωνιστή τον Αλ Πατσίνο, που ενσάρκωσε τον αστυνομικό-σύμβολο της μάχης κατά της διαφθοράς στη Νέα Υόρκη.
Ο Φραντσέσκο Σέρπικο γεννήθηκε στις 14 Απριλίου 1936 στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης από γονείς ιταλικής καταγωγής. Σε ηλικία 17 ετών κατατάχθηκε στον αμερικανικό στρατό και υπηρέτησε για δύο χρόνια στη Νότια Κορέα. Μετά την αφυπηρέτησή του ακολούθησε πανεπιστημιακές σπουδές, ενώ παράλληλα εργαζόταν περιστασιακά ως ιδιωτικός ντετέκτιβ.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1959 εντάχθηκε στην αστυνομία της Νέας Υόρκης (NYPD) και υπηρέτησε σε διάφορες περιοχές της πόλης, αναλαμβάνοντας διαφορετικές θέσεις. Ως μυστικός αστυνομικός αποκάλυψε το εκτεταμένο δίκτυο διαφθοράς που επικρατούσε στο Σώμα. Παρά τις αρχικές αμφιβολίες των ανωτέρων του, με τη βοήθεια συναδέλφου και τη συνδρομή της Εισαγγελίας άρχισε να φέρνει στο φως κρίσιμα στοιχεία.
Η δημοσίευση ολοσέλιδου ρεπορτάζ στους New York Times στις 25 Απριλίου 1970, στο οποίο συνέβαλε ο ίδιος, επιτάχυνε τις εξελίξεις. Ο τότε δήμαρχος της Νέας Υόρκης Τζον Λίντσεϊ, στον οποίο υπαγόταν η NYPD, διέταξε ανακρίσεις και συνέστησε πενταμελή επιτροπή υπό τον δικηγόρο και μετέπειτα δικαστή Γουίτμαν Ναπ για τη διερεύνηση των καταγγελιών του Σέρπικο.
Η απόπειρα δολοφονίας και η Επιτροπή Ναπ
Στις 3 Φεβρουαρίου 1971, ο θαρραλέος αστυνομικός τραυματίστηκε σοβαρά στο πρόσωπο από πυροβολισμό, κατά τη διάρκεια έρευνας σε διαμέρισμα του Μπρούκλιν, όπου βρισκόταν ύποπτος για εμπόριο ηρωίνης. Οι συνάδελφοί του δεν του παρείχαν την αναγκαία βοήθεια, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες ότι κάποιοι εντός του Σώματος επιθυμούσαν την εξόντωσή του λίγες ημέρες πριν καταθέσει στην Επιτροπή Ναπ. Η σχετική έρευνα δεν επιβεβαίωσε τις φήμες.
O Φρανκ Σέρπικο
Παρά τον τραυματισμό του, ο Σέρπικο κατέθεσε στην Επιτροπή Ναπ από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο του 1971, όντας ο πρώτος αστυνομικός στην ιστορία της NYPD που μίλησε δημόσια για τη συστημική διαφθορά. Αν και οι εκκαθαρίσεις υπήρξαν περιορισμένες, το πόρισμα της επιτροπής συνέβαλε στη δημιουργία μηχανισμών που περιόρισαν το φαινόμενο.
Η συνταξιοδότηση και η μεταγενέστερη ζωή
Στις 15 Ιουνίου 1972 ο Σέρπικο συνταξιοδοτήθηκε λόγω προβλημάτων υγείας, καθώς είχε χάσει μεγάλο μέρος της ακοής του από τον τραυματισμό. Πέρασε αρκετά χρόνια στην Ευρώπη για να ανακτήσει τις δυνάμεις του. Από τη σχέση του με την Ολλανδέζα σύντροφό του, που έφυγε νωρίς από τη ζωή, απέκτησε έναν γιο. Έκτοτε, παραμένει ενεργός υπέρμαχος των πολιτικών ελευθεριών και πολέμιος της αστυνομικής βίας και διαφθοράς.
Η ταινία και η διεθνής αναγνώριση
Το 1973 ο αμερικανός δημοσιογράφος Πίτερ Μάας εξέδωσε τη βιογραφία του Σέρπικο, η οποία έγινε μπεστ σέλερ με πωλήσεις άνω των τριών εκατομμυρίων αντιτύπων. Το βιβλίο αποτέλεσε τη βάση για την ταινία του Σίντνεϊ Λιούμετ «Σέρπικο», που έκανε πρεμιέρα στις 5 Δεκεμβρίου 1973.
Ο Αλ Πατσίνο, υποψήφιος για Όσκαρ α’ ανδρικού ρόλου, πέρασε μήνες μαζί με τον Φρανκ Σέρπικο για να προσεγγίσει αυθεντικά τον χαρακτήρα του. Τη μουσική της ταινίας συνέθεσε ο Μίκης Θεοδωράκης, ο οποίος ήταν υποψήφιος για Γκράμι καλύτερης μουσικής επένδυσης σε κινηματογραφική ταινία.