Η καρδιά της Ευρώπης
Δεκαεπτά λεπτά πέρασαν από τη δήλωση με την οποία ο Ορμπαν παραδεχόταν την εκλογική του ήττα μέχρι την ανάρτηση με την οποία η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εκδήλωνε δημοσίως τον ενθουσιασμό της. «Η καρδιά της Ευρώπης χτυπά πιο γρήγορα απόψε στην Ουγγαρία», έγραψε η πρόεδρος της Κομισιόν στο Χ. «Η Ουγγαρία επέλεξε την Ευρώπη. Μια χώρα επιστρέφει στην ευρωπαϊκή της πορεία. Η Ενωση γίνεται ισχυρότερη».
O στεναγμός ανακούφισης όλων εκείνων που, παρά τα λάθη, τις παλινωδίες και τις παραλείψεις της, εξακολουθούν να πιστεύουν στην Ευρώπη ακούστηκε πράγματι την Κυριακή το βράδυ από τη Λισαβόνα μέχρι το Κίεβο. Κι ύστερα η ανακούφιση έδωσε τη θέση της στη συγκίνηση. Ηταν, βλέπετε, το θέαμα των Ούγγρων που χόρευαν δίπλα στον Δούναβη, μια σκηνή που, όπως έγραψε ένας δημοσιογράφος, βλέπεις στις μέρες μας μόνο ύστερα από ποδοσφαιρικούς αγώνες. Ηταν το σύνθημα «Ρώσοι, γυρίστε σπίτια σας», που είχε πρωτοακουστεί στη Βουδαπέστη του 1956, όταν η εξέγερση για τη δημοκρατία πνίγηκε στο αίμα από τα σοβιετικά τανκς. Ηταν η σκέψη ότι οι Ουκρανοί θα τσούγκριζαν ένα ποτήρι με χορίλκα για να γιορτάσουν μια από τις σπάνιες καλές ειδήσεις που φτάνουν στα μέρη τους.
Ομως τα συναισθήματα δεν συγκροτούν πολιτική. Τώρα που η καρδιά της Ευρώπης επανήλθε στους κανονικούς της ρυθμούς, οι Βρυξέλλες καλούνται να σχεδιάσουν μια στρατηγική αφενός για να προσελκύσουν ξανά τους Ανατολικοευρωπαίους (τους Ούγγρους, αλλά και τους Πολωνούς, και τους Τσέχους, που μπορεί να διαμαρτύρονται για τη διαφθορά αλλά αισθάνονται συχνά απελπιστικά μόνοι), αφετέρου για να υπερασπιστούν τις ευρωπαϊκές αξίες απέναντι σε όσους τις επιβουλεύονται. Θα θυμούνται ασφαλώς ότι το «Ρώσοι, στα σπίτια σας!» το φώναζε και ο Ορμπαν, νεαρός και φιλοευρωπαίος τότε, το 1988. Και αν δεν σταματήσουν να υπνοβατούν, και να αυτοσχεδιάζουν, κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν την αλλαγή φρουράς στη Βουδαπέστη με τον διαχρονικό στίχο του ποιητή: «Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους;»
Με άλλα λόγια, η Ευρώπη δεν έχει πια δικαιολογίες. Ξέρει, ή θα έπρεπε να ξέρει, ότι ο επεκτατικός ολοκληρωτισμός του Πούτιν δεν αντιμετωπίζεται με χτυπήματα στην πλάτη και πολύωρα τηλεφωνήματα. Ξέρει, ή θα έπρεπε να ξέρει, ότι ο χριστιανικός εθνικισμός του Τραμπ δεν αντιμετωπίζεται με κολακείες, υπεκφυγές και αγορά χρόνου. Και με τον Ορμπαν έξω από το παιχνίδι, δεν μπορεί ασφαλώς να ισχυριστεί ότι την εμποδίζει να αναλάβει δράση κάποιος Φίτσο στη Σλοβακία.
Θα λέγαμε ότι η εποχή της αθωότητας τελείωσε αν η φράση αυτή δεν ήταν ένα αφόρητο κλισέ και αν το τέλος αυτό δεν είχε έρθει στην πραγματικότητα εδώ και πολύ καιρό. Ο κίνδυνος είναι πλέον, σε έναν χρόνο από σήμερα, η καρδιά της Ευρώπης όχι μόνο να μη χτυπά πιο γρήγορα στη Γαλλία, αλλά απλώς να σταματήσει. Και να ψάχνουμε απινιδωτή.