Петропавлда әйгілі қорғаныс зауыты сатылымға шығарылды: мән-жайы
Петропавл қаласындағы белгілі "Киров" қорғаныс зауыты сатылымға шығарылды. Айта кетерлігі, кәсіпорынның қазіргі қарыздары оның сатылым бағасынан айтарлықтай асып түседі. Толығырақ Tengrinews.kz материалынан оқи аласыз.
Сатылымға не шығарылды?
"С.М. Киров атындағы зауыт" АҚ акцияларының 100 пайызы e-Qazyna.kz электрондық сауда порталында сатылымға шығарылды.
Зауыт Петропавлдағы Партизанская көшесі, 48 мекенжайында орналасқан.
Кәсіпорын 1928 жылы Мәскеуде радио құрастыру шеберханасы ретінде құрылып, 1941 жылы, Ұлы Отан соғысы кезінде, Қазақстанның солтүстігіне эвакуацияланған. Бүгінде зауыт құрамында 13 өндірістік ғимарат бар.
С.М. Киров атындағы зауыт. Электрондық сауда порталынан алынған фотосурет.
Компанияның барлық 21 440 169 жай акциясы сатылымға шығарылды. Сатушы - зауыттың иесі "Қазақстан инжиниринг" ұлттық компаниясы" АҚ.
Анықтама: "Қазақстан инжиниринг" ұлттық компаниясы" АҚ - қорғаныс-өнеркәсіп кешеніндегі кәсіпорындарды, сондай-ақ қос мақсаттағы және азаматтық өнімдер өндірісін басқаратын ірі қазақстандық холдинг. Жалғыз акционер – Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі арқылы өкілдік ететін үкімет.
С.М. Киров атындағы зауыт. Электрондық сауда порталынан алынған фотосурет.
Зауыт - әскери және азаматтық мақсаттағы өнімдерді шығаратын, екі бағытта жұмыс істейтін кәсіпорын.
Оның түсетін табысының шамамен 79 пайызы әскери тапсырыстардан, соның ішінде радиостанциялар, байланыс жабдықтары және басқа да электрондық құрылғылардан құралады. Өнімнің қалған бөлігі мұнай-газ саласы мен теміржол секторына арналып шығарылады. Сондай-ақ зауыт басқа да көптеген бұйыммен қатар, аспаптар мен өлшеу жабдықтарын да өндіреді.
Кәсіпорын 9,1 миллиард теңгеге бағаланды – дәл осы сомаға ол аукционға қойылды. Аукцион 27 қараша күні сағат 11:00-ге белгіленген.
Зауыттың қанша қарызы бар?
Зауыттың дебиторлық және кредиторлық берешектері туралы ресми мәлімдемеге (бұл құжат қазір редакцияның қолында) сәйкес, кәсіпорында қомақты қарыз жинақталған. 2026 жылғы 27 қазандағы жағдай бойынша, бұл міндеттемелердің жалпы көлемі бірнеше миллиард теңгені құрайды.
Зауыттың кредиторлық берешегі 24,38 миллиард теңгеге жеткен. Бұл соманың негізгі бөлігін - 22 миллиард теңгеден астамын - алынған аванстар құрайды. Тағы шамамен 1,8 миллиард теңге қысқа мерзімді қаржылық міндеттемелерге тиесілі. Сонымен қатар зауыттың жеткізушілер мен мердігерлер алдындағы қарыздары бар, ал салықтық міндеттемелері 375 миллион теңгеден асады.
Дебиторлық берешектің (зауытқа тиесілі қаражат) жалпы сомасы 13,2 миллиард теңгені құрайды. Осы соманың 12,16 миллиарды - зауыт тарапынан жасалған алдын ала төлемдер.
2026 жылғы 27 қазандағы жағдай бойынша дебиторлық және кредиторлық берешектер туралы мәлімет. Деректер лотқа қоса берілген құжаттардан алынған.
Кәсіпорын қалай табыс тапты және неге қарызға батты?
Киров зауытының соңғы төрт жылдағы пайда мен зиян туралы есебі "америкалық төбешіктерді" еске салады: құлдырау кезеңдері күрт өрлеумен алмасып отырған, алайда әзірге мұның бәрі айтарлықтай тапшылықпен аяқталып отыр.
2023 жылы табыс күрт төмендеді. Зауыттың сату көлемі шамамен екі есеге - 11,3 миллиард теңгеден 6,4 миллиард теңгеге дейін азайды. Есепке сәйкес, мұның негізгі себептері - пандемия кезінде компьютерлік жабдықтарға деген сұраныстың күрт өсуінен кейінгі сұраныстың төмендеуі, сондай-ақ мемлекеттік қорғаныс тапсырыстары көлемінің қысқаруы болды.
2024 жылы компания әскери тапсырыстар есебінен табыс тауып, жалпы түсімін 12,7 миллиард теңгеге дейін қайта жеткізді. "Өзенмұнайгазбен" жасалған келісімшарт аяқталғаннан кейін, зауыт мұнай-газ жабдықтарын өндіруді тоқтатып, назарын әскери мақсаттағы арнайы өнімдерге аударды. Әскери келісімшарттар көлемінің артуы компанияға қайтадан табысты жұмыс істеуге мүмкіндік берген.
Алайда 2025 және 2026 жылдардың бірінші жартыжылдықтарында зауыт айтарлықтай шығынға ұшырай бастады. 2026 жылдың алғашқы алты айында түсім небәрі 659 миллион теңгені құраса, таза шығын 618 миллион теңгеге жеткен.
Зауыт неге қарызға батты? Есепте бұл жағдай әскери келісімшарттардың өзіндік ерекшелігімен түсіндіріледі: ірі көлемдегі жеткізілімдер, өнімді қабылдап алу, мемлекеттік қорғаныс тапсырыстары бойынша төлемдердің негізгі бөлігі әдетте жыл соңына қарай (қараша–желтоқсан айларында) жүзеге асады. Нәтижесінде, жылдың бірінші жартысында кәсіпорынның қаржылық жағдайы құжат жүзінде айтарлықтай нашарлағандай болып көрінеді.
Жылдар бойынша динамика кестеде көрсетілген.
Зауыттың кейінгі бес жылдағы пайдасы мен шығыны туралы деректер. Компанияны бағалаудан алынған ақпарат.
Киров атындағы зауыт туралы не белгілі?
С.М. Киров атындағы зауыт - отандық өнеркәсіп секторындағы ірі кәсіпорындардың бірі. Kompra.kz деректеріне сәйкес, оның бас директоры - Алмас Нұрмағамбетов. Компанияның негізгі акционері - "Қазақстан инжиниринг" ұлттық компаниясы.
Зауыт өз қызметі барысында жалпы сомасы 35,2 миллиард теңгені құрайтын 329 мемлекеттік келісімшартты орындады. Сондай-ақ ол 11 мыңнан аса мемлекеттік сатып алу мәмілесінде тапсырыс беруші ретінде қатысты; бұл ретте жекелеген келісімшарттардың құны бір мың теңгеден бастап миллиондаған теңгеге дейін жеткен.
Кейінгі 10 жыл ішінде зауыт шамамен 14 миллиард теңге салық төледі. Салық аударымдарының, демек, кәсіпорын кірісінің динамикасы төмендегідей:
С.М. Киров атындағы зауыттың салық төлемдері бойынша динамика. Kompra.kz деректері
Зауыт 111 сот ісіне қатысқан. Төмендегі диаграммада осы істерге қатысты статистика берілген:
С.М. Киров атындағы зауытқа қатысты сот істері бойынша статистика. Kompra.kz деректері
Соңғы сот ісі Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне қатысты болды. Зауыт Мемлекеттік қорғаныс тапсырысы комитетінен өтелмеген қарызды төлеуді талап еткен. Сот зауыттың пайдасына шешім шығарып, комитет кәсіпорынға 269 миллион теңгеден аса қаражат төлеуі туралы қаулы етті.
Бұған дейін біз кеңестік кезеңде зымыран жасаумен айналысқан, ондаған жылдар бойы Петропавлдың мыңдаған тұрғынын жұмыспен қамтыған зауыттың сатылымға қойылғаны туралы хабарлаған едік. Оның қандай бағамен сатылымға шығарылғанын, бұл жағдайдың қандай дау-дамайға себеп болғанын және қазіргі таңда кәсіпорынның жай-күйі қандай екенін осы сілтеме арқылы оқи аласыз.