Ουκρανία: Ο Τραμπ κρεμάει τον Ζελένσκι
Στην Αγία Πετρούπολη αναμένεται να μεταβεί σήμερα ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, προκειμένου να μεταφέρει στη ρωσική πλευρά τα αποτελέσματα των χθεσινών «καλών και εποικοδομητικών» συνομιλιών στο Οσλο και τις προτάσεις που συζητήθηκαν. Ο ίδιος ο Γουίτκοφ, βέβαια, ήταν απών από τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μαζί με τον νορβηγό πρωθυπουργό, Γιόνας Γκαρ Στέρε και τον φινλανδό πρόεδρο Αλεξάντερ Στουμπ, μετά το πέρας των επαφών που είχαν τόσο μαζί του, διά ζώσης, όσο και με τον έτερο απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζάρεντ Κούσνερ, μέσω βιντεοσύνδεσης.
Ο Στέρε απέδωσε την απουσία αυτή στο γεγονός ότι είναι διπλωμάτης και όχι αρχηγός κράτους, και επέμεινε, όπως άλλωστε και οι άλλοι ηγέτες, σε αισιόδοξα μηνύματα. Αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ δεν παρέλειψε ούτε χθες να θυμίσει στο Κίεβο ποιος, κατά την άποψή του, πρέπει να κάνει τις υποχωρήσεις. «Ο Ζελένσκι πρέπει να έχει τη βούληση να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε. «Αν δεν το θέλει, τα πράγματα θα εξελιχθούν πολύ άσχημα».
«Η Ουκρανία θέλει την ειρήνη περισσότερο από οποιονδήποτε», δήλωσε ο Ζελένσκι από το Οσλο.
«Πιστεύω ότι έχουμε ορισμένες σαφείς ιδέες για το πώς μπορούμε να φτάσουμε στην ειρήνη και είμαστε ενωμένοι με τους ευρωπαίους εταίρους μας σε αυτή την προσπάθεια. Θέλουμε οι Αμερικανοί να μεταφέρουν αυτές τις ιδέες στους Ρώσους», πρόσθεσε. Ο ουκρανός πρόεδρος ζήτησε παράλληλα μια τριμερή συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του ίδιου, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν ζητήματα που μπορούν να επιλυθούν μόνο σε επίπεδο ηγετών. «Τίποτα για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία», επανέλαβε όταν ερωτήθηκε αν οι χθεσινές συνομιλίες αλλάζουν την εκτίμησή του ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να πιέσουν την Ουκρανία να συνθηκολογήσει, καθώς και για τις πληροφορίες περί ενδεχόμενης συνάντησης κορυφής μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας. «Εάν πρόκειται για ζητήματα που αφορούν την Ουκρανία και το μέλλον μας, αυτό μπορεί να γίνει αποδεκτό μόνο εάν είμαστε παρόντες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε.
«Ενα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση» χαρακτήρισε, από την πλευρά του, τις χθεσινές συνομιλίες ο Αλεξάντερ Στουμπ. «Από την εμπειρία μου, η ειρήνη απαιτεί υπομονή, αλλά δυστυχώς ο πόλεμος δεν περιμένει», δήλωσε. Επί τάπητος τέθηκαν στο Οσλο οι μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, η εδαφική διευθέτηση, πιθανές μερικές εκεχειρίες και η ανοικοδόμηση της χώρας μετά τον πόλεμο, καθώς και ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας και ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας. «Εντοπίσαμε ορισμένα στοιχεία μιας ειρηνευτικής συμφωνίας τα οποία θα προωθηθούν [σήμερα] στην Αγία Πετρούπολη», δήλωσε ο Στουμπ.
Το κατά πόσο σηματοδοτούν όλα αυτά μια βελτίωση των σχέσεων Κιέβου – Ουάσιγκτον απομένει να φανεί. Ο Ζελένσκι κατηγόρησε τη Δευτέρα τις ΗΠΑ ότι καθυστερούν σκοπίμως την παράδοση συστημάτων αναχαίτισης βαλλιστικών πυραύλων, τους οποίους έχουν ήδη χρηματοδοτήσει ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ μέσω του προγράμματος PURL. Οπως ανέφερε, οι παραδόσεις αναμένουν την έγκριση του αμερικανού υπουργού Αμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ενώ ευρωπαϊκές χώρες είναι έτοιμες να διαθέσουν πυραύλους Patriot από τα δικά τους αποθέματα, κάτι που δεν μπορούν να κάνουν χωρίς «αμερικανική έγκριση». «Ολα αυτά υποδηλώνουν ότι έχει ληφθεί μια πολιτική απόφαση να επιβραδυνθεί η υποστήριξη που μας παρέχεται», φέρεται να δήλωσε σε αμερικανούς γερουσιαστές.
Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, έπειτα από τηλεφωνική συνομιλία 45 λεπτών με τον Ζελένσκι, παραδέχθηκε ότι μια παρτίδα πυραύλων ενδέχεται να μην έχει αποσταλεί, αρνήθηκε όμως ότι υπήρξε σκόπιμη πολιτική απόφαση για την υπονόμευση της Ουκρανίας. Στη συνομιλία συζητήθηκαν επίσης η έγκαιρη προειδοποίηση για τις ρωσικές επιθέσεις και η αποκατάσταση των υπηρεσιών Starlink και Starshield, τις οποίες το Κίεβο θεωρεί κρίσιμες για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και την άμυνά του. Μιλώντας το βράδυ από το Οσλο, ο Ζελένσκι εξέφρασε την ελπίδα να έχει νέα επικοινωνία με τον Ρούμπιο σήμερα ή αύριο, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του που η Ουκρανία λαμβάνει και πάλι «αυτή την περίοδο» αμερικανικές πληροφορίες για τις ρωσικές επιθέσεις. Η διαφωνία αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας.
Ωστόσο ο Τραμπ θεωρεί ότι η Ρωσία έχει συμπεριφερθεί «εντάξει» στο θέμα της Ουκρανίας, όπως είπε σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο και κλιμακώνει τις δημόσιες επιθέσεις του κατά του ουκρανού προέδρου. «Δώσαμε πολλά στην Ουκρανία. Αυτοί δεν έδωσαν τίποτε σε εμάς», δήλωσε, ενώ υποστήριξε ότι ο Ζελένσκι δεν συμβάλλει στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου. «Εχει έρθει η ώρα κάποιος άλλος να διαπραγματευθεί εξ ονόματος της Ουκρανίας», είπε, αμφισβητώντας ευθέως τον ρόλο του προέδρου της χώρας στις συνομιλίες για το μέλλον της. Τη Δευτέρα ο Τραμπ δήλωσε πρόθυμος να συναντηθεί με τον ρώσο και τον κινέζο πρόεδρο για να συζητήσουν μεταξύ άλλων, όπως είπε, ζητήματα πυρηνικών εξοπλισμών.