“Көлік жоқ, ал салықтары бар“: Алматы тұрғыны 6 жылдан аса уақыт бойы тергеліп жатқан ұрлық оқиғасын айтып берді

Tengri Auto редакциясына алты жылға жуық уақыт бойы көлік салығы мәселесін шеше алмай жүрген Алматы тұрғыны хабарласты.
Оқырманның айтуынша, 2020 жылдың қаңтарында оның Toyota Land Cruiser 200 көлігін ұрлап әкеткен. Содан бері көлік табылмаған, алайда көлік салығын төлеу туралы шоттар әлі де келіп жатыр.
Tengri Auto тілшісі жағдайдың мән-жайын анықтап, Мемлекеттік кірістер комитетінен мұндай жағдайда артық есептелген төлемдерден қалай құтылуға болатынын білді.
Бәрі қалай басталды?
Оқырманның сөзіне қарағанда, ұрлық болған сәттен бастап 6 жылдан аса уақыт өткен, бірақ көлік әлі күнге дейін табылмаған.

"Тергеушілер бірнеше рет ауысты. Бостандық ауданының Полиция басқармасына жеке өзім барғанда, істі ұзақ іздеп, кімнің өндірісінде екенін анықтай алмай, менен СДТБТ нөмірін сұрайтын, өйткені жүйеден істі жедел таба алмайтын", - деді ол.

Нәтижесіз іздеу жұмыстарынан бөлек, көлік иесіне салық органдарына көліктің ұрланғанын дәлелдеу міндеті жүктелген.

"Көлік ұрланып, іс жүзінде 2020 жылы иелігімнен шығып кетсе де, көлік салығының есептелуіне байланысты салық органдарымен дауласуыма тура келді", - дейді кейіпкер.

2023 жылы жағдай банк шоттарын бұғаттауға дейін жеткен. Оқырманның айтуынша, өндіріп алу шараларының негізсіз қолданылғанын салық органдарына дәлелдеу үшін оған төрт айға жуық уақыт қажет болған.
Осы уақыт ішінде әйел мемлекеттік кірістер органдарына, Мемлекеттік кірістер комитетіне және прокуратураға бірнеше рет жүгінген. Қазір, алматылық тұрғынның нақтылауы бойынша, оның шоттары бұғатталмаған, бірақ ұрланған көлік үшін салық есептеу мәселесі әлі де шешімін таппай тұр.
Нәтижесінде "қызық" жағдай қалыптасқан: Toyota Land Cruiser 200 көлігі 2020 жылы ұрланған, алты жыл ішінде көлік табылмаған, бірақ оның иесіне көлік салығы әлі де есептеліп жатыр. Бұл ретте ол мемлекеттік органдарға іс жүзінде көптен бері иелік етпейтін көлігі үшін неге төлемеуі керек екенін өзі дәлелдеуге мәжбүр.

"Жыл сайын маған салық сомасы есептеледі және мен анықтамаларды жаңартып, бұл есептеулердің күшін жоюға мәжбүрмін", - дейді ол.

Қазіргі уақытта оқырман қайтадан процестік өтініштер мен шағымдар түсіріп жатыр. Ол тергеудің толықтығын тексеруді және алты жыл ішінде көліктің неге табылмағанын анықтауды талап етіп отыр.
МКК не дейді?
Мемлекеттік кірістер комитеті ұрланған немесе қолды болған көлікке іздеу салу кезеңінде көлік салығы есептелмейтінін түсіндірді.
Салықтан босату үшін көліктің ұрланғаны немесе қолды болғаны туралы арыздың Сотқа дейінгі тергеп-тексерулердің біріңғай тізілімінде (СДТБТ) тіркелгені туралы мәліметтер негіз болады. Бұл ретте салық көліктің іс жүзінде ұрланған күнінен емес, арыздың СДТБТ-да тіркелген күнінен бастап есептелмейді.
МКК деректері бойынша, ұрлық және арыздың СДТБТ-да тіркелген күні туралы мәліметтерді салық органдарына ішкі істер органдары беруі тиіс.
Егер қандай да бір себептермен мұндай ақпарат түспесе және салық есептеле берсе, иесі арыз тіркелген жердегі Полиция департаментіне жүгінуі қажет.
Сол жерден ол арыздың СДТБТ-да тіркелген дерегі мен күнін растайтын құжатты алып, оны тұрғылықты жері бойынша салық органына өткізе алады.

"Жоғарыда аталған құжат негізінде мемлекеттік кірістер органы төмендету жағына қарай түзету жүргізеді, сондай-ақ салық міндеттемесінің орындалуын қамтамасыз ету тәсілдерінің күшін жояды", - деп хабарлады МКК.

Осылайша, егер салық көлік іздеуде болған кезең үшін есептелсе, растайтын құжаттарды ұсынғаннан кейін ол қайта есептелуі тиіс.
Егер иесі мұндай салықты төлеп қойған болса, МКК артық төленген соманы қайтаруға немесе есепке жатқызуға рұқсат береді. Бұл ретте қайтару салықтық берешек болмаған жағдайда жүзеге асырылады. Егер берешек болса, артық төлем алдымен оны өтеуге жұмсалуы мүмкін.
Сондай-ақ МКК салықтық берешек болып, ол белгіленген рәсімнен кейін төленбеген жағдайда, іс мәжбүрлеп өндіріп алуға дейін жетуі мүмкін екенін түсіндірді. Атқарушылық өндіріс аясында ақшалай қаражат пен мүлікке тыйым салуды қоса алғанда, түрлі шаралар қолданылуы мүмкін.
Сондықтан, көлік салығы есептеле беретін ұрланған көлік иесіне, ең алдымен, полициядан арыздың СДТБТ-да тіркелгенін растайтын құжат алып, оны қайта есептеу үшін салық мекемесіне өткізген жөн.
Салық неге бәрібір есептеле беруі мүмкін?
МКК ұрланған көліктер және арыздың СДТБТ-да тіркелген күні туралы мәліметтерді салық органдарына ішкі істер органдары беруі тиіс екенін түсіндірді.
Егер бұл мәліметтер келіп түспесе, автокөлік салық жүйесінде әдеттегі салық салу нысаны ретінде есепте тұра беруі мүмкін. Соның салдарынан, көлікке іздеу салынғанына қарамастан, иесіне көлік салығы есептеле береді.
Мұндай жағдайда көлік иесіне автокөлікті іздестіру жұмыстарының аяқталуын күтудің қажеті жоқ. Мемлекеттік кірістер комитеті өтініш тіркелген жердегі Полиция департаментіне барып, ұрлық туралы арыздың СДТБТ-де (сотқа дейінгі тергеп-тексерулердің бірыңғай тізілімі) тіркелген дерегі мен күнін растайтын құжат алуды ұсынады.
Осыдан кейін құжатты тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кірістер органына тапсыру қажет. Осы құжат негізінде салық органы қайта есептеу жүргізіп, есептелген салық сомасын азайтуға тиіс.
Ал егер салық төленіп қойса ше?
Егер иесі автокөлік іздеуде болған кезең үшін салықты төлеп қойған болса, қайта есептеуден кейін артық төленген сома пайда болуы мүмкін.
МКК мұндай соманы басқа салық міндеттемелерінің есебіне жатқызуға немесе банк шотына қайтаруға болатынын хабарлады. Ол үшін салықтық өтініш беру қажет.
Бұл ретте маңызды ескерту бар: егер иесінің басқа салық берешегі болса, артық төленген сома алдымен соны өтеуге жұмсалуы мүмкін. Есепке жатқызудан кейін қалған соманы ғана қайтарып алуға болады.
Көлік иесі не істеуі керек?
Егер автокөлік ұрланғаннан кейін көлік салығы есептеле берсе, МКК келесі іс-қимылдарды орындауды ұсынады:

ұрлық туралы өтініш тіркелген жер бойынша Полиция департаментіне жүгіну;
өтініштің СДТБТ-де тіркелген дерегі мен күнін растайтын құжатты алу;
бұл құжатты тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кірістер органына өткізу;
автокөлік іздеуде болған кезең үшін салықтың қайта есептелуін күту;
пайда болған берешектің және оған қатысты өндіріп алу шараларының күші жойылғанын тексеру;
егер іздеу кезеңі үшін салық төленіп қойған болса, қайта есептеуден кейін оны белгіленген тәртіппен есепке жатқызуға немесе қайтаруға өтініш беру.

МКК салықты есептеу автокөліктің ұрланғаны немесе жымқырылғаны туралы өтініш СДТБТ-де тіркелген күннен бастап тоқтатылатынын ерекше атап өтті. Ал салықты есептеу ішкі істер органдарының салық органдарына беретін мәліметтері негізінде қылмыстық іс тоқтатылған және автокөлік қайтарылған күннен бастап қайта жанданады.