Στην Κρήτη ζούσαν ρινόκεροι πριν από 8 εκατομμύρια χρόνια – Το εντυπωσιακό εύρημα στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO στη Σητεία

Ένα εντυπωσιακό παλαιοντολογικό εύρημα ήρθε στο φως στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO της Σητείας, καθώς επιστημονική ομάδα εντόπισε το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου που έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια.

Το απολίθωμα ανήκει στο είδος Dihoplus pikermiensis, έναν μεγάλο ρινόκερο με δύο κέρατα που ζούσε κατά το Ανώτερο Μειόκαινο. Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε από ομάδα του Εργαστηρίου Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, με επικεφαλής τον καθηγητή Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας Γιώργο Ηλιόπουλο.

Το νέο εύρημα εμπλουτίζει τις γνώσεις των επιστημόνων για την πανίδα που ζούσε στην Κρήτη εκατομμύρια χρόνια πριν και επιβεβαιώνει τον σημαντικό παλαιοντολογικό πλούτο του Γεωπάρκου Σητείας, η ιστορία του οποίου εκτείνεται σε σχεδόν 300 εκατομμύρια χρόνια.

Η ανακάλυψη στις περιοχές Μαγαντζέ και Τραπεζά

Η έρευνα ξεκίνησε τον περασμένο Μάρτιο, στο πλαίσιο συνεργασίας του Πανεπιστημίου Πατρών με το Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Σητείας και τον Δήμο Σητείας, με στόχο την ανάδειξη του παλαιοντολογικού πλούτου της περιοχής.

Κατά τη διάρκεια παλαιοντολογικής επισκόπησης στις περιοχές Μαγαντζέ και Τραπεζά, η επιστημονική ομάδα εντόπισε μια νέα θέση με απολιθωμένα οστά.

Ακολούθησε προσεκτική ανασκαφή, κατά την οποία τα οστά απομακρύνθηκαν από το ίζημα ως ενιαίο μπλοκ. Στη συνέχεια, το υλικό συσκευάστηκε και μεταφέρθηκε στο Εργαστήριο Παλαιοντολογίας και Στρωματογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών για τον καθαρισμό και τη συντήρησή του.

Με την ολοκλήρωση της επεξεργασίας αποκαλύφθηκε το σημαντικότερο εύρημα: το κρανίο ενός μεγάλου ρινόκερου.

Διασώθηκε περίπου το μισό κρανίο

Το κρανίο διατηρήθηκε περίπου κατά το ήμισυ, καθώς το υπόλοιπο τμήμα του είχε καταστραφεί λόγω της διάβρωσης.

Στο τμήμα που διασώθηκε εντοπίστηκαν επίσης τρεις γομφίοι από την αριστερή άνω γνάθο, οι οποίοι αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την αναγνώριση και τη μελέτη του ζώου.

Η προκαταρκτική επιστημονική εξέταση έδειξε ότι πρόκειται για έναν μεγάλο δίκερο ρινόκερο του είδους Dihoplus pikermiensis.

Το συγκεκριμένο είδος έζησε κατά το Ανώτερο Μειόκαινο στη Δυτική Ευρασία και αποτελεί χαρακτηριστικό εκπρόσωπο των περισσοδάκτυλων της λεγόμενης Πικερμικής πανίδας.

Έζησε στην Κρήτη πριν από 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια

Η ηλικία του απολιθώματος προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ανακάλυψη. Σύμφωνα με την προκαταρκτική μελέτη, ο ρινόκερος έζησε πριν από περίπου 8 έως 8,5 εκατομμύρια χρόνια.

Η χρονολόγηση αυτή είναι αντίστοιχη με εκείνη του γιγάντιου δεινοθήριου της Αγίας Φωτιάς (Deinotherium proavum), ενός ακόμη σημαντικού παλαιοντολογικού ευρήματος της περιοχής.

Η παρουσία του Dihoplus pikermiensis προσφέρει νέα δεδομένα για το φυσικό περιβάλλον και τη χερσαία πανίδα της Κρήτης κατά το Ανώτερο Μειόκαινο, ενώ αναδεικνύει τις ομοιότητες της πανίδας της περιοχής με εκείνη της Δυτικής Ευρασίας την ίδια περίοδο.

Μια παλαιοντολογική ιστορία σχεδόν 300 εκατομμυρίων ετών

Ο παλαιοντολογικός πλούτος του Γεωπάρκου Σητείας δεν περιορίζεται στα ευρήματα του Μειόκαινου. Η ιστορία της περιοχής εκτείνεται σε σχεδόν 300 εκατομμύρια χρόνια, από φυτικά υπολείμματα του Λιθανθρακοφόρου και τους Ρουδιστές του Κρητιδικού έως το γιγάντιο Δεινοθήριο του Μειόκαινου και τα νάνα ενδημικά θηλαστικά του Πλειστόκαινου.

Η νέα ανακάλυψη προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο σε αυτό το παλαιοντολογικό αρχείο. Παράλληλα, ενισχύει την εκτίμηση ότι η Σητεία και ευρύτερα η Κρήτη φιλοξενούσαν σημαντική χερσαία πανίδα κατά το Ανώτερο Μειόκαινο.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συνέχιση των ερευνών μπορεί να οδηγήσει σε νέες ανακαλύψεις, φωτίζοντας ακόμη περισσότερο την παλαιοντολογική ιστορία της Σητείας και συνολικά της Κρήτης.

Η επιστημονική ομάδα

Στις ανασκαφές και στις εργασίες συντήρησης του απολιθώματος συμμετείχαν ο καθηγητής Γιώργος Ηλιόπουλος, η Δρ. Πηνελόπη Παπαδοπούλου, η Δρ. Ιρένα Παππά, η υποψήφια διδάκτορας Δήμητρα Βαλαβάνη, καθώς και οι Benoit Ficart και Thomas Beard.