Εξωδικαστικός μηχανισμός: Τι αλλάζει τον Σεπτέμβριο – Πώς μπορεί να διασωθεί η πρώτη κατοικία
Νέες αλλαγές τίθενται σε ισχύ από τις 21 Σεπτεμβρίου στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, επηρεάζοντας τόσο φυσικά πρόσωπα όσο και επιτηδευματίες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία της κύριας κατοικίας, με το νέο πλαίσιο να διευρύνει τις επιλογές για τους οφειλέτες.
Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά το όριο των συνολικών οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό, που μειώνεται από 10.000 σε 5.000 ευρώ. Αυτό επιτρέπει σε περισσότερους οφειλέτες να αξιοποιήσουν τον μηχανισμό για τη ρύθμιση των χρεών τους.
Σημαντική είναι και η δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας. Ο οφειλέτης μπορεί, στο πλαίσιο της συμφωνίας αναδιάρθρωσης, να επιλέξει την προστασία του σπιτιού όπου διαμένει. Παράλληλα, μπορεί να προβλέπεται η εκποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον αυτό απαιτείται για την ικανοποίηση των πιστωτών.
Οι εκποιήσεις των υπόλοιπων ακινήτων εντάσσονται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να αποδεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση. Όσο τηρείται η σύμβαση, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτήν δεν μπορούν να προχωρήσουν σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία.
Η τήρηση της ρύθμισης λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στον κίνδυνο πλειστηριασμού της κύριας κατοικίας.
Επανυποβολή αίτησης και νέες ευκαιρίες
Από τις 21 Σεπτεμβρίου ανοίγει ειδικό εξάμηνο, κατά το οποίο ορισμένοι οφειλέτες θα μπορούν να επανυποβάλουν αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό πριν συμπληρωθεί το προβλεπόμενο 12μηνο.
Εάν κάποιος τηρεί τη ρύθμισή του, χρειάζεται να αποδείξει επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης κατά τουλάχιστον 20% ώστε να επανεξεταστεί το αίτημά του.
Σε περίπτωση που η προηγούμενη ρύθμιση έχει καταγγελθεί, για παράδειγμα λόγω απώλειας περισσότερων από τριών δόσεων, παρέχεται δυνατότητα επανυποβολής μέσα στο συγκεκριμένο εξάμηνο, ακόμη και αν δεν έχει παρέλθει το 12μηνο.
Δόσεις και διαγραφές οφειλών
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός προβλέπει ρύθμιση οφειλών σε έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες.
Η διαγραφή οφειλών μπορεί να φτάσει σε υψηλά ποσοστά, ακόμη και περίπου στο 70%, ανάλογα με τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα του κάθε οφειλέτη.
Δεν υπάρχει ενιαίο ποσό δόσης για όλους, καθώς η ρύθμιση διαμορφώνεται εξατομικευμένα και κάθε περίπτωση αξιολογείται με βάση τα δεδομένα του οφειλέτη και την ικανότητά του να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Οφειλές προς τους δήμους και υπολογισμός ρύθμισης
Αλλαγή υπάρχει και για τις οφειλές προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι συγκεκριμένες οφειλές μπορούν πλέον να ενταχθούν στη διαδικασία, εφόσον προηγηθεί η απαραίτητη βεβαίωσή τους από τη δημοτική αρχή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος υπολογισμού της αξίας της ακίνητης περιουσίας όταν ζητείται προστασία της κύριας κατοικίας. Στην αντιπρόταση λαμβάνεται υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της ρύθμισης.
Το τελικό «κούρεμα» και το ύψος της μηνιαίας δόσης δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτώνται από τα εισοδήματα, τις οφειλές, την περιουσιακή κατάσταση και συνολικά τα οικονομικά δεδομένα κάθε οφειλέτη.
Αυξημένο ενδιαφέρον για τον εξωδικαστικό
Η μέχρι σήμερα πορεία του εξωδικαστικού μηχανισμού δείχνει τη μεγάλη χρήση του συγκεκριμένου εργαλείου. Μέχρι το τέλος Ιουλίου είχαν υποβληθεί περίπου 65.000 αιτήσεις, που αφορούσαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους σχεδόν 20 δισ. ευρώ.
Η μείωση του ορίου ένταξης στις 5.000 ευρώ διευρύνει πλέον τον αριθμό των οφειλετών που μπορούν να προσφύγουν στον μηχανισμό.